Γιώργος Μουρμούρης
Δέκα ημέρες περίπου μετά το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη, έχει αρχίσει να διαφαίνεται η «υπερασπιστική γραμμή» όχι μόνο του Μαξίμου και της κυβέρνησης, αλλά ευρύτερα του συστήματος, που βρέθηκε τόσο απότομα και εμφατικά στο στόχαστρο της λαϊκής οργής, όσο πολλοί εκφραστές του θεωρούσαν ότι έχουν ξεμπερδέψει οριστικά με τις κοινωνικές ρωγμές της «εποχής των μνημονίων».
Το πρώτο σύνθημα δόθηκε από τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη: «Όλα δείχνουν πως το δράμα οφείλεται, δυστυχώς, κυρίως σε τραγικό ανθρώπινο λάθος», αποφάνθηκε λίγες μόλις ώρες μετά το δυστύχημα, με τη δήλωσή του να λειτουργεί σαν «τροχιοδεικτική βολή» για τα ΜΜΕ, που γρήγορα εντόπισαν στο πρόσωπο του σταθμάρχη της Λάρισας όχι απλώς τον μοναδικό ένοχο, αλλά το απόλυτο κακό, την προσωποποίηση του δόλου, της αναξιοκρατίας, του ωχαδερφισμού, των «διαχρονικών παθογενειών του Δημοσίου» (sic). Σε μια προσέγγιση γκροτέσκα όσο και κυνική, η ενασχόληση με τον σταθμάρχη γρήγορα μεταπήδησε από τα δελτία ειδήσεων στα μεσημεριανάδικα, που ανέλαβαν να «ξεψαχνίσουν» το παρελθόν και να προδιαγράψουν το μέλλον του, έχοντας βρει τη νέα «Πισπιρίγκου» για την τρέχουσα τηλεοπτική σεζόν.
Όμως η τραγωδία ήταν υπερβολικά σοβαρή, ώστε η μετατροπή της διερεύνησης των ευθυνών του σταθμάρχη σε σίριαλ να αρκεί για να απαντήσει στα «γιατί». Μέσα σε λίγες ώρες, αυτ΄ατα «γιατί» είχαν αγγίξει ζητήματα όπως ο κατακερματισμός και η ιδιωτικοποίηση άλλοτε δημόσιων φορέων, η υποστελέχωση και υποχρηματοδότηση του ΟΣΕ, η επιδεικτική αγνόηση των προειδοποιήσεων από σιδηροδρομικούς και ερευνητικές δημοσιογραφικές ομάδες, η προκλητικές διαβεβαιώσεις ότι δεν τίθεται ζήτημα ασφάλειας των σιδηροδρόμων. Έρχονταν στο φως στοιχεία για την «αμαρτωλή» σύμβαση 717 της ΕΡΓΟΣΕ με τις εταιρείες ΤΟΜΗ (άλλοτε θυγατρική της ΑΚΤΩΡ) και ALSTOM, το 2014, για τις χαριστικές ρυθμίσεις προς τη FSI, μητρική της Hellenic Train, για τις χαίνουσες πληγές στον σιδηρόδρομο από τις χιλιάδες μετατάξεις του 2010, ελέω «τρόικας» και (συγ)κυβερνήσεων. Χρειαζόταν επειγόντως συνολικότερη απάντηση.
Το σήμα για αλλαγή στρατηγικής έδωσε ξανά ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με τη «συγγνώμη» της Κυριακής προς τους συγγενείς των νεκρών, την ώρα που τα ΜΑΤ εκτόξευαν χημικά και κρότου λάμψης προς τους διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν για το προδιαγεγραμμένο έγκλημα. «Ψύχραιμες» αναλύσεις άρχισαν να μιλάνε για τις διαχρονικές παθογένειες του ΟΣΕ, να βλέπουν συλλογικές ευθύνες, να αντεπιτίθενται στους συνδικαλιστές παρουσιάζοντάς τους ως υπαίτιους για την «ομηρεία» του Οργανισμού. Ανέσυραν ιστορίες που ήταν «του συρμού» πριν δεκατρία ολόκληρα χρόνια, την εποχή του «μαζί τα φάγαμε», για το πώς υπερχρεώθηκε ο σιδηρόδρομος, αρχίζοντας να χτίζουν τη γραμμή αντεπίθεσης: Για το έγκλημα δεν ευθύνεται η ιδιωτικοποίηση αλλά, αντιθέτως, ότι η διαδικασία αυτή δεν «έτρεξε» όσο γρήγορα και αποφασιστικά θα έπρεπε. Στην τελική του μορφή το νέο αφήγημα διατύπωσε (ποιος άλλος;) ξανά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που από το υπουργικό συμβούλιο της Πέμπτης κήρυξε τον πόλεμο στο «σκοτεινό κράτος του αναχρονισμού», το οποίο «σας ζητώ να ανατρέψουμε και θα το ανατρέψουμε», όπως είπε απευθυνόμενος στους προσποιητά τεθλιμμένους υπουργούς του. Έτσι, πριν ακόμα περάσουν 24 ώρες από τη μεγαλύτερη απεργιακή κινητοποίηση και τις μαζικότερες διαδηλώσεις της τελευταίας δεκαετίας, ο πρωθυπουργός κήρυττε τον πόλεμο όχι φυσικά στο «επάρατο κράτος», με τους βαθύτερους πυλώνες του οποίου διατηρεί άριστες σχέσεις σε πολιτικό και προσωπικό επίπεδο, όπως έδειξε και το σκάνδαλο των υποκλοπών, αλλά στους εργαζόμενους, τους αγωνιζόμενους σιδηροδρομικούς, στα εναπομείναντα δημόσια αγαθά. Σε αυτούς που πάλεψαν με νύχια και με δόντια για να μην υπάρξει δυστύχημα, υπέρ αυτών των οποίων οι δράσεις και αδράνειες, που πάντα εκπορεύονταν από το κέρδος, οδήγησαν στους 57 νεκρούς.
Όμως, δυστυχώς για τον πρωθυπουργό, οι δεκάδες χιλιάδες απεργοί που πλημμύρισαν τη χώρα την 8η Μαρτίου μοιάζουν έτοιμοι να σηκώσουν το γάντι που τους πέταξε το Μαξίμου. Και το «όλοι φταίμε», που με περίσσιο θράσος εκστόμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ίσως μετατραπεί στο σύνθημα που θα σημαδέψει ξανά μια ολόκληρη εποχή, όπως το «μαζί τα φάγαμε» του Θ. Πάγκαλου, το μακρινό 2010.
Δημοσιεύθηκε στο ΠΡΙΝ στις 11-03-2023
