Γιώργος Μιχαηλίδης
Η 26η Ιανουαρίου αποτελεί εθνική γιορτή για την Αυστραλία. Η αποκαλούμενη «Ημέρα της Αυστραλίας», τιμά την αποβίβαση του Πρώτου Στόλου το 1788, υπό τον αξιωματικό του βρετανικού ναυτικού Άρθουρ Φίλιπ, στον κόλπο του Σίδνεϊ. Ωστόσο, ήδη από πολύ νωρίς, η ανακήρυξη αυτής της ημερομηνίας ως γιορτής είχε προκαλέσει αμφισβήτηση και οργή. Αιτία; Η αγνόηση της εμπειρίας των ιθαγενών της Αυστραλίας (Αβορίγινες) για τους οποίους η 26η Γενάρη υπήρξε η αρχή σφαγών και εκτοπισμού από τους αποίκους. Η επιστημονική έρευνα έχει εντοπίσει 500 τόπους σφαγής των Αβορίγινων με πάνω από 12.000 νεκρούς, έναντι μόλις 200 αποίκων.
Ωστόσο, ο συνολικός αριθμός των δολοφονημένων ιθαγενών της Αυστραλίας ανέρχεται στην πραγματικότητα σε δεκάδες χιλιάδες.
Απάνθρωπη, όμως, ήταν και η εκμετάλλευσή τους ως σκλάβοι ή φθηνό εργατικό δυναμικό. Ζώντας υπό ένα καθεστώς «προστατευτισμού», οι Αβορίγινες έβλεπαν για δεκαετίες το εισόδημά τους να γίνεται αντικείμενο διαχείρισης από τις τοπικές αρχές και την κεντρική κυβέρνηση —υποτίθεται για το καλό τους. Στην πραγματικότητα, κέρδιζαν από την εργασία τους πολύ λιγότερα χρήματα από τον μέσο λευκό έποικο, ενώ πλείστες ήταν οι περιπτώσεις απλήρωτης εργασίας, κυρίως σε αγροτικές δουλειές, στην οποία υποβάλλονταν με τη βία. Έτσι, όταν το 1888, έναν αιώνα μετά την κατάληψη της Αυστραλίας από τους Βρετανούς, ο Χένρι Παρκς, εξέχων πολιτικός της νέας Νότιας Ουαλίας, ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο συμπερίληψης των Αβορίγινων στους εορτασμούς, απάντησε κυνικά: «Και να τους θυμίσουμε ότι έχουν ληστευτεί;».
Ακολούθησε η διαδήλωση των ιθαγενών της στις 26 Ιανουαρίου 1938 (επέτειο 150 χρόνων), η οποία αποκαλέστηκε «Ημέρα του Θρήνου» και απαίτησε ίσα δικαιώματα για τους Αβορίγινες και αναγνώρισή τους ως πολίτες της χώρας. Την τελευταία εικοσαετία το ζήτημα της συμφιλίωσης μεταξύ ιθαγενών και μη-ιθαγενών έχει καταστεί κεντρικό, με τις κυβερνήσεις της Αυστραλίας να εφαρμόζουν μέτρα ένταξης και ενίσχυσης των περιθωριοποιημένων και αποκλεισμένων ιθαγενών. Σε λίγες περιπτώσεις, τα δικαστήρια της Αυστραλίας επιδίκασαν την επιστροφή κλεμμένης γης στις κοινότητες των Αβορίγινων. Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, τα αποτελέσματα των πρωτοβουλιών αυτών είναι επιδερμικά. Οι Αβορίγινες αποτελούν το 3% του πληθυσμού και το 6% της νεολαίας, αλλά το 48% των φυλακισμένων νέων. Η πιθανότητα αυτοκτονίας γι’ αυτούς είναι διπλάσια, ενώ παραμένουν αποκλεισμένοι από αξιώματα και υψηλόβαθμες θέσεις. Είναι τυχαίο ότι η 26η Γενάρη γιορτάστηκε και φέτος με αντι-διαδήλωση ως «Ημέρα της Εισβολής»;
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (28.1.23)
