Πόπη Δέδε – Δεσύλλα
Από το σκοτάδι στο φως της γνώσης
Η Έλεν Κέλερ είναι ένα παγκόσμιο σύμβολο ψυχικής δύναμης απέναντι σε μια σκληρή και ανελέητη πραγματικότητα. Το τυφλό και κωφάλαλο κορίτσι που κατόρθωσε με την αδάμαστη θέλησή του, να βγει από το σκοτάδι και τη σιωπή στο φως και τη γνώση. Τελείωσε το Πανεπιστήμιο με έπαινο, έγινε συγγραφέας (έγραψε πολλά βιβλία), ταξίδεψε πολύ και άλλαξε τη ζωή των τυφλών σ’ όλο τον κόσμο. Διάβαζε Όμηρο στα αρχαία ελληνικά, Κικέρωνα στα λατινικά, έλυνε αλγεβρικές εξισώσεις και μπορούσε να συγκρίνει τον Ρακίνα με τον Σαίξπηρ.
Η Έλεν Κέλερ γεννήθηκε το 1880 στην Τασκούμπια της Βόρειας Αλαμπάμα των ΗΠΑ. Σε ηλικία δέκα εννέα (19) μηνών έχασε την όραση και την ακοή της. Μέχρι επτά ετών ήταν ένα «μικρό άγριο αλογάκι» ώσπου συναντήθηκε με την δασκάλα της Άνι Σάλιβαν και άλλαξε η ζωή της. Επί δεκαπέντε συνεχή χρόνια, δασκάλα και μαθήτρια χώρισαν μόνο δύο φορές. Η μις Σάλιβαν ακολούθησε την Κέλερ στο Πανεπιστήμιο για να τις μεταδίδει στα χέρια ό,τι έλεγαν οι καθηγητές.
Η μεγαλοφυία της δασκάλας, η οποία έβλεπε ελάχιστα ύστερα από μία αρρώστια των ματιών, ήταν ίση με της μαθήτριας της. Έτσι δημιουργήθηκε το «θαύμα» που ονομάζουμε Έλεν Κέλερ. Από την αρχή της εκπαίδευσης η μις Σάλιβαν μιλούσε στη μαθήτριά της όπως σε ένα παιδί που άκουγε. Με τη μόνη διαφορά ότι σχημάτιζε τις λέξεις στο χέρι της Έλεν, αντί να τις λέει με το στόμα. Μετά το αλφάβητο των χεριών, η Έλεν έμαθε να γράφει στη γραφομηχανή με το σύστημα Μπράϊγ και στα δέκα της χρόνια άρχισε να κατακτά τη ζωντανή ομιλία!
Περνώντας η μικρή Έλεν απαλά το χέρι της πάνω στο πρόσωπο της δασκάλας της και αγγίζοντας τη γλώσσα και τα χείλη της όταν αυτή έβγαζε έναν ήχο, έμαθε τους φθόγγους. Έπειτα από 11 μαθήματα είπε «κάνει ζέστη»! Έτσι η Έλεν Κέλερ, άλλοτε διαβάζοντας το αλφάβητο των δακτύλων (βάζοντας το χέρι της πάνω στο χέρι του ομιλητή) και άλλοτε διαβάζοντας τα χείλη του συνομιλητή, κατόρθωσε να μορφωθεί και να μάθει ξένες γλώσσες, προσπαθώντας μάλιστα να αποκτήσει και τη γαλλική προφορά! Για τις προκαταρκτικές εξετάσεις της στο Πανεπιστήμιο (Rad cliffe College) διαγωνίστηκε σε ανώτερα γερμανικά, ανώτερα γαλλικά, λατινικά, αγγλικά, ελληνική και ρωμαϊκή ιστορία. Πέρασε σε όλα και πήρε έπαινο στα γερμανικά και αγγλικά.
Στη συγκλονιστική αυτοβιογραφία της που έγραψε σε ηλικία 22 ετών, δευτεροετής φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο, με τίτλο «η ιστορία της ζωής μου» (εκδόσεις Μίνωας) αναφέρει τα εξής: «Η γνώση είναι δύναμη λένε. Αλλά η γνώση είναι και ευτυχία, γιατί άμα αποχτάς τη γνώση – την πλατιά, βαθιά γνώση – ξεχωρίζεις τα αληθινά ιδανικά από τα ψεύτικα και τα μεγαλόπρεπα από τα χαμηλά. Το να γνωρίζεις τις σκέψεις και τις πράξεις που σημάδεψαν την πρόοδο του ανθρώπου, είναι σαν να αισθάνεσαι τους παλμούς της μεγάλης καρδιάς της ανθρωπότητας στο πέρασμα των αιώνων. Κι άμα κανείς δεν νιώθει σ’ αυτούς τους παλμούς μια πάλη για την κατάκτηση των ουρανών, είναι στ’ αλήθεια κουφός στις αρμονίες της ζωής»!
Η Κέλερ αφιέρωσε όλη τη ζωή της για να βοηθήσει εκείνους που είχαν στερηθεί την όραση και την ακοή. Γι’ αυτό ταξίδεψε στην Ευρώπη, στην Εγγύς και Άπω Ανατολή, στη Νότια και Κεντρική Αμερική, στον Καναδά και σ’ όλα τα μέρη των ΗΠΑ. Επισκέφθηκε την Ελλάδα τον Νοέμβριο του 1946 και έγινε δεκτή με πολλές τιμές και σεβασμό από την Ελληνική κοινωνία. Συνέβαλε στη δημιουργία του «Φάρου Τυφλών Ελλάδας».
Η Έλεν Κέλερ αποτελεί διαχρονικό σύμβολο της ανθρώπινης δύναμης και θέλησης. Ζωντανό παράδειγμα του πολύτιμου και αναντικατάστατου ρόλου της εκπαίδευσης και των δασκάλων. Ηχηρό χαστούκι στη μοιρολατρία, την ηττοπάθεια και την υποταγή, στο διάχυτο «δεν μπορούμε». Φάρο και πυξίδα στον σημερινό ηρωικό αγώνα τον ιδίων των ΑμεΑ για τα δικαιώματά τους, απέναντι στην κρατική και κυβερνητική αναλγησία και την ιδιωτική και εκκλησιαστική υποκριτική «φιλανθρωπία».
