Γιώργος Κώνστας
▸Στη μυθολογία, η νύμφη Φαλασάρνη είναι μια από τις Ναϊάδες, τις Νύμφες των αρχαίων Ελλήνων που ήθελαν να κατακτήσουν θεοί και θνητοί.
Στη σύγχρονη Ελλάδα, η πασίγνωστη παραλία των Φαλασάρνων στη Δυτική Κρήτη αποτελεί το τελευταίο αντικείμενο του «πόθου» για το αδηφάγο τουριστικό κεφάλαιο. Μια μονάδα 850 κλινών, που ένα μέρος της επεκτείνεται και σε τμήμα του παραλιακού μετώπου εντός της ζώνης Natura, δρομολογείται, όχι όμως χωρίς την αντίσταση της τοπικής κοινωνίας και των περιβαλλοντικών κινημάτων. Απέναντι στην επένδυση με γνωμοδοτήσεις τους τάχθηκαν ο τοπικός δήμος Κισσάμου, περιβαλλοντικοί και πολιτιστικοί σύλλογοι με μοναδική παραφωνία την Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης, η οποία παρά την αρνητική εισήγηση της υπηρεσίας περιβάλλοντος ψήφισε υπερ της επένδυσης ζητώντας τη μείωση της έκτασης της επί της παραλίας!
Η πρωτοβουλία Save Falasarna συστάθηκε μέσα στο φθινόπωρο από κατοίκους, αγωνιστές με εμπειρία στα περιβαλλοντικά ζητήματα. «Τα Φαλάσαρνα είναι μια κατεξοχήν τουριστική περιοχή εδώ και χρόνια, γιατί ενοχλεί άλλη μια ξενοδοχειακή μονάδα έστω και αν αυτή είναι μεγάλη;», ρωτάμε τα μέλη της πρωτοβουλίας. «Η περιοχή που σχεδιάζεται η επένδυση είναι περιοχή Natura και μάλιστα με προστατευόμενο είδος, το φυτό Androcymbium rechingeri (σ.σ. μοναδικό στον κόσμο), δεύτερον είναι μια παραλία παγκοσμίου φήμης, ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, προορισμός για τους Χανιώτες αλλά και για χιλιάδες Έλληνες και ξένους επισκέπτες. Από μια απλή εικόνα της μακέτας είναι σαφές ότι επιδιώκεται το «κλείσιμο» μιας τέτοιας παραλίας και η έμμεση ή άμεση ιδιωτικοποίησή της. Αν μπορεί να δημιουργηθεί ένα ξενοδοχείο 850 κλινών πάνω σε περιοχή Natura ποιος ο λόγος ύπαρξης της; Μπορεί να χτιστεί οτιδήποτε και στον Μπάλο και στο Ελαφονήσι; Και στη Σαμαριά; Και αν όχι γιατί, αφού μπορούν στα Φαλάσαρνα; Η συγκεκριμένη επένδυση παραβιάζει και το τοπικό και το τουριστικό χωροταξικό και προβλέψεις για επενδύσεις έως 150 κλίνες. Για την κίνηση μας είναι σαφές ότι υπάρχει ήδη επιβάρυνση και κακοδιαχείριση των περιοχών αυτών και πρέπει να υπάρξουν αυστηρότεροι κανόνες που να τις προστατεύουν, απέναντι στην υπερτουριστικοποίηση».
Απέναντι στις «δεσμεύσεις» των επενδυτών ότι θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και ότι θα υπάρξει απόλυτος σεβασμός στο περιβάλλον οι άνθρωποι της Πρωτοβουλίας δεν τρέφουν αυταπάτες. Αναφέρονται στη ύπαρξη των beach bar που ήδη λειτουργούν οι επενδυτές στην παραλία. Για την κατασκευή των εγκαταστάσεων τους «έριξαν κανονικά θεμέλια και τσιμέντο πάνω στην παραλία, εκεί που τελειώνει το χειμέριο κύμα, ενώ οι τετράτροχες “γουρούνες” που μεταφέρουν τις παραγγελίες από τα beach bar στα ομπρελοκαθίσματα οργώνουν όλο το καλοκαίρι την παραλία καταστρέφοντας το Androcymbium rechingeri, αμμοθίνες, κέδρους και τόπους ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών. Ο ίδιος επενδυτής έχει αγοράσει και την παραλία στο Λαφονήσι, μια από τις καλύτερες παραλίες στον κόσμο. Πρέπει να είναι αφελής όποιος πιστεύει ότι η τσιμεντοποίηση δύο τέτοιων εμβληματικών μοναδικών, για την άγρια ομορφιά τους, τοπίων μπορεί να συμβαδίσει με την προστασία του περιβάλλοντος. Για τις δε θέσεις εργασίας ρωτήστε την τοπική κοινωνία. Η πλειοψηφία των εργαζομένων στο εργοστάσιο (σ.σ. που διαθέτει ο ίδιος επενδυτής σε άλλο σημείο) και τα beach bar είναι εργαζόμενοι φτηνής και ευέλικτης εργασίας, νέοι από την υπόλοιπη χώρα και μετανάστες. Ρωτήστε επίσης και την κυβέρνηση που κάνει συμφωνίες και διακανονισμούς για φτηνούς εργαζόμενους από τα Βαλκάνια, την Ουκρανία, τη Συρία για να δουλεύουν σε τέτοιου είδους μεγάλα ξενοδοχεία».
Όσο για το πώς θα κινητοποιηθεί η τοπική κοινωνία για να αντιδράσει στα σχέδια επενδυτών και κυβέρνησης οι άνθρωποι του Save Falasarna αναφέρουν πως η Πρωτοβουλία τους «έχει ήδη καταφέρει πολλά. Έχει αναδείξει το θέμα, ενώ κυβέρνηση και επενδυτής θα ήθελαν να περάσει χωρίς πολλές αντιδράσεις. Όταν το θέμα θα πάει στο ΣτΕ, θα ξέρουν ότι είμαστε σε επαγρύπνηση. Θέλουμε να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο με ανακοινώσεις, εκδηλώσεις, ενημερώσεις για να μη δεχθεί την καταστροφή του περιβάλλοντος και την ιδιωτικοποίηση των ακτών. Διακινούμε κείμενο υπογραφών στο avaaz (https://t.ly/AAhi), όπου πολλοί φίλοι της Φαλάσαρνας απ’ όλο τον κόσμο έχουν εκφράσει την αγανάκτησή τους. Μαζί με το κίνημα για την προστασία της παραλίας του Κάστρου στην Λευκάδα, μαζί με τους πολίτες στην Ίο, την Κέρκυρα, τη Μύκονο θα επιδιώξουμε να βάλουμε φραγμό στην ιδιωτικοποίηση των ακτών. Μαζί με τους αγωνιζόμενους πολίτες στα βουνά της χώρας, ενάντια στο φύτεμα ανεμογεννητριών σε κάθε κορυφή, θα επιδιώξουμε να βάλουμε φραγμό στην καταστροφή του περιβάλλοντος. Επειδή γνωρίζουμε ότι η πλειοψηφία του κόσμου πιστεύει πως ότι καταστρέφει τη φύση δεν είναι ανάπτυξη, είμαστε σίγουροι ότι όλοι μαζί θα καταφέρουμε να σώσουμε την μεγάλη παραλία στη Φαλάσαρνα».
«Ασυδοσία και αδιαφορία για το περιβάλλον»
Με καταγωγή από την περιοχή του Πλάτανου ο εκπαιδευτικός Δημήτρης Μητρόπουλος έχει αρθρογραφήσει για το θέμα στον τοπικό τύπο. «Στη Φαλάσαρνα μπήκαν πριν κάποια χρόνια μπουλντόζες, άνοιξαν δρόμο, ισοπέδωσαν το χωράφι στο οποίο φύεται προστατευόμενο είδος μοναδικό στον κόσμο, έριξαν τσιμεντόπλακες και έφτιαξαν beach bar-εστιατόρια που κάποια βράδια γίνονται κλαμπ. Την ημέρα τετράτροχες γουρούνες ισοπεδώνουν τους αμμόλοφους, τα κρινάκια, τα όποια χελωνάκια έχουν μείνει, την ροζ άμμο από σπασμένα κοχύλια και το βράδυ η παραλία γίνεται κλαμπ με ντεσιμπέλ που ξεπερνούν τα όρια τα οποία ορίζει ο νόμος για μια “καντίνα”. Οι δε βόθροι έχουν σκαφτεί πίσω από τα μπαρ σε πλήρη επικοινωνία με τον υδροφόρο ορίζοντα. Για τα δύο αυτά beach bar η τσιμεντόπλακα έχει πέσει στα όρια του χειμέριου κύματος, εκεί δηλαδή που, με βάση το νόμο, σταματάει η αιγιαλίτιδα ζώνη και ξεκινάει η παραλία», δηλώνει στο Πριν περιγράφοντας την κατάσταση. Συμπληρώνει μάλιστα πως υπάρχουν φωτογραφίες «που το κύμα φτάνει στα κτίρια αυτά. Από το σημείο αυτό θα ξεκινάνε τα κτίσματα της επένδυσης. Με λίγα λόγια ασυδοσία, αδιαφορία για το περιβάλλον. Ξέρετε από ποιον επενδυτή έχει γίνει αυτή η κακοποίηση όλα αυτά τα χρόνια; Από τον ίδιο που λέει ότι θα φτιάξει ένα φαραωνικό ξενοδοχείο 800 κλινών πάνω στην και από την παραλία». «Ζούμε την εποχής της καταδρομικής επίθεσης του κεφαλαίου στην Κρήτη! Σε τρία χρόνια από τώρα αν περάσουν τα σχέδια των κάθε λογής επενδυτών θα αλλοιωθούν πλήρως περιοχές σύμβολα του νησιού όπως τα Φαλάσαρνα, το Λαφονήσι και ο Μπάλος», δηλώνει η Μερόπη Βαγιωνάκη, δικηγόρος και περιφερειακός σύμβουλος της Ανυπόταχτης Κρήτης.
«Τεράστια καταστροφή στο όνομα του κέρδους»
Εξηγώντας τη στάση της πλειοψηφίας των αιρετών μελών της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Περιφέρειας, η οποία κόντρα στην εισήγηση της υπηρεσίας και στη θέληση των πολιτών έδωσε το «ΟΚ» στην επένδυση, η Μ. Βαγιωνάκη τονίζει πως «δεν είναι τυχαίο γιατί οι παρατάξεις αυτές βάζουν πάνω από τον άνθρωπο, την προστασία των κοινόχρηστων αγαθών και το περιβάλλον τα επιχειρηματικά συμφέροντα. Πριν από δεκαπέντε ημέρες έγινε μια συζήτηση για τον τουρισμό στο περιφερειακό συμβούλιο και οι παρατάξεις των ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ αλληλοσυγχαίρονταν για την πορεία του τουρισμού λέγοντας πως η αύξηση των επισκεπτών στο νησί οφείλονταν στα προγράμματα τουριστικής προβολής. Αυτό που βέβαια αποκρύπτουν, παρότι η Ανυπόταχτη Κρήτη το έθεσε, ήταν η τεράστια καταστροφή του περιβάλλοντος στο όνομα του κέρδους. Είναι τόσο υποκριτικό η τουριστική προβολή να στηρίζεται με χιλιάδες ευρώ και με βίντεο και φωτογραφίες από τα Φαλάσαρνα, το Λαφονήσι, το Μπάλο, τη Χρυσή τα οποία έχουν μπει στο “στόχαστρο” των επιχειρηματικών συμφερόντων. Κομπάζουν για τα 4 δισ. ευρώ κέρδη από τον τουρισμό το 2022 κρύβοντας ποιος πήρε το μεγάλο κομμάτι της πίτας αυτής. Στο τουριστικό θαύμα της Κρήτης συμβάλλει πράγματι η Περιφέρεια αλλά στηρίζοντας τους μεγαλοξενοδόχους και τους μεγαλοεπιχειρηματίες του τουρισμού».
