Χρίστος Κρανάκης
Μια κατακόρυφη αύξηση κρουσμάτων, εάν συνδυαστεί με μια σκληρή γραμμή μηδενικής ανοχής απέναντι στον Covid-19, δημιουργεί το περιβάλλον για εκτροχιασμό της κοινωνικής «ομαλότητας», σε μια περίοδο που η οικονομία βρίσκεται σε φάση καμπής.
Η Κίνα δοκιμάζεται από τις μεγαλύτερες και εντονότερες διαδηλώσεις των τελευταίων ετών (εξαιρουμένου του Χονγκ Κονγκ). Αιτία, ή μάλλον αφορμή, στάθηκε ο νέος γύρος σκληρών περιορισμών σε πολλές πόλεις που παρουσιάστηκε έξαρση της πανδημίας. Οι κινητοποιήσεις φαίνεται να έχουν κατασταλεί άκρως επιθετικά, με το αντιδραστικό καθεστώς να προετοιμάζεται να περάσει σε ένα νέο οργουελικό επίπεδο ελέγχου των κινήσεων των πολιτών, τόσο δια ζώσης όσο και διαδικτυακά.
Όλα τα παραπάνω, δε, πατάνε στο εκρηκτικό υπέδαφος της οικονομικής κρίσης που «σκιάζει» την δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη.
Κάνοντας ό,τι και καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας, δηλαδή εφαρμόζοντας αυστηρά μέτρα περιορισμού, απομόνωσης και απαγόρευσης, το Πεκίνο προσπαθεί να αμβλύνει την αυξητική τροχιά των νέων κρουσμάτων που φτάνουν σε εβδομαδιαίο μέσο όρο κοντά στις 40.000, ενώ στις 29 Νοέμβρη έσπασαν κάθε ρεκόρ –για τα σημερινά δεδομένα– ξεπερνώντας τις 70.000. Το κινεζικό καθεστώς, λοιπόν, έχει προχωρήσει σε πληθώρα τοπικών lockdown, ακόμα και σε περιοχές με μεγάλο οικονομικό μερίδιο στο εθνικό ΑΕΠ, ενώ έχει εφαρμόσει αμφιλεγόμενα μέτρα ελέγχου της διασποράς του ιού, όπως εντοπισμό όσων έχουν έρθει σε επαφή με ενεργό κρούσμα, ακόμα και σε συρμό του μετρό, ώστε να υποχρεωθούν σε καραντίνα.
Ενδεικτικά, όπως αναφέρουν δυτικά ΜΜΕ, ολόκληρες πολυκατοικίες σφραγίζονται ακόμα και για 10 ημέρες, εάν έστω και ένας ένοικος βγει θετικός. Απαγορεύσεις όπως αυτές φαίνεται πως δημιουργούν ψυχολογικά ή οικονομικά προβλήματα στους πολίτες, ενώ ποικίλουν οι κατηγορίες ότι κάτοικοι σπιτιών και πόλεων υπό lockdown έμειναν ευάλωτοι απέναντι σε φυσικές καταστροφές, κάτι που φέρεται να οδήγησε μέχρι και σε θανάτους που μπορούσαν να αποφευχθούν εάν τα μέτρα δεν ήταν τόσο αυστηρά. Το ξέσπασμα των διαδηλώσεων, με επίκεντρο επαρχίες που βιώνουν τοπικά lockdown μέχρι και 100 μέρες, έχει αναγκάσει το καθεστώς σε μια σειρά υπαναχωρήσεων (έστω λεκτικών). Έτσι, η πολυήμερη καραντίνα για πολυκατοικίες με κρούσμα μετατρέπεται σε μονοήμερη, ενώ οι αρχές υπόσχονται πως θα χαλαρώσουν τους περιορισμούς.
Όσο για το μεγάλο «γιατί;» η Κίνα συνεχίζει να επιλέγει μια τόσο αντιδημοφιλή και εμπρηστική πολιτική δεν μπορεί να απαντηθεί εύκολα, πολλώ δε μάλλον από τα δυτικά ΜΜΕ. Ένα πάντως από τα –κοινώς αποδεκτά– προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι το σχετικά χαμηλό ποσοστό εμβολιασμού (ειδικά της αναμνηστικής δόσης) στις μεγάλες ηλικίες, κάτι που σε συνδυασμό με το ακόμα ελλιπές σύστημα υγείας, δημιουργεί θανατηφόρο «αγκάθι». Παρότι το κράτος επανεκκίνησε αυτές τις ημέρες την καμπάνια εμβολιασμού, απευθυνόμενη κυρίως στους άνω των 60 ετών, το έλλειμα δεν αναμένεται να καλυφθεί άμεσα. Επιπλέον –έστω κι αν το Πεκίνο το αρνείται– το κινεζικό εμβόλιο φέρεται να υστερεί σημαντικά έναντι των δυτικών όσον αφορά τη πρόληψη σοβαρής νόσησης από Covid-19. Τέλος, μια πτυχή που δεν μπορεί να παραγκωνιστεί είναι ότι τα αυταρχικά και δυστοπικά μέτρα ελέγχου του πληθυσμού αποτελούν «βούτυρο στο ψωμί» του κινεζικού συστήματος και σε αντίστοιχες μορφές έχουν εμφανιστεί συχνά στην κοινωνική και εργασιακή καθημερινότητα των πολιτών.
#CHINA – Government has changed all protestors #Covid QR codes to RED. Effectively locking them down.#BREAKING #Apple #Foxconn #Foxconnriot #chinalockdown #Protest pic.twitter.com/l2MdG3oIu9
— Harish Deshmukh (@DeshmukhHarish9) November 24, 2022
Το μοντέλο που έχει επιλέξει το Πεκίνο είναι δυστοπικό και με αμφίβολα αποτελέσματα σε επίπεδο υγείας
Άλλωστε, αντίστοιχου βεληνεκούς φέρεται να είναι και το κύμα κρατικής καταστολής που έχει ξεκινήσει. Οι διαδηλώσεις που, σύμφωνα με το CNN, εκτείνονται σε τουλάχιστον 23 περιοχές, συμπεριλαμβανομένου των Πεκίνου και Σανγκάης, φαίνεται πως ανακόπηκαν απότομα, με διαδηλωτές να καταγγέλλουν «επισκέψεις» α-
πό τις αρχές στα σπίτια τους, παράνομες προσαγωγές και αποκλεισμούς των σημείων συγκεντρώσεις. Στο Twitter, μάλιστα, βίντεο –τα οποία αναπαρήγαγε και η Daily Mail– δείχνουν στρατιωτικά οχήματα και τανκς στους δρόμους.
Πέραν της δια ζώσης καταστολής όμως, όλα δείχνουν πως και η ψηφιακή περνάει σε άλλο επίπεδο. Διαδηλωτές καταγγέλλουν πως έλαβαν τηλέφωνο από την αστυνομία χωρίς να έχει διεξαχθεί έλεγχος στοιχείων (πιθανότατα αναγνωρίστηκαν από κάμερες ασφαλείας), ενώ στο ήδη αντιδραστικό νομοθέτημα από την υπηρεσία επιτήρησης του Διαδικτύου προστίθεται παράγραφος που καταδεικνύει ευθύνες στους χρήστες σε περίπτωση που κάνουν «like» σε «παράνομες» ή «επιβλαβείς» δημοσιεύσεις.
Όλα αυτά, όμως, φαίνεται πως αποτελούν περισσότερο το επιστέγασμα παρά το θεμέλιο μιας βαθιάς κρισιακής κατάστασης στην Κίνα. Μπορεί οι οικονομικοί δείκτες να μην προϊδεάζουν για την «ολική κατάρρευση» της οικονομίας όπως εκτιμούν οι δυτικοί, ωστόσο, είναι γεγονός πως κομμάτια της κινεζικής κοινωνίας, όχι απαραίτητα με προοδευτικά χαρακτηριστικά, συνειδητοποιούν και αντιδρούν σε σειρά οικονομικών επιλογών της κινεζικής ηγεσίας και στις αντιφάσεις που αυτές έχουν δημιουργήσει.
