Νίκος Καπιτσίνης
Στις πρόσφατες εκλογές το σοσιαλδημοκρατικό μπλοκ απέκτησε κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά η απερχόμενη πρωθυπουργός αναζητά κυβέρνηση με ευρύτερη σύνθεση, με συμμετοχή και της δεξιάς, λόγω «των κρίσιμων καταστάσεων»
.
Την Τρίτη 1 Νοέμβρη διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Δανία. Οι εκλογές προκηρύχθηκαν πρόωρα ,καθώς οι Ριζοσπάστες, ένα κεντρώο κόμμα του «κόκκινου συνασπισμού», που στήριζε την κυβέρνηση των Σοσιαλδημοκρατών, απέσυρε τη στήριξή του λόγω του λεγόμενου σκανδάλου των μινκ, όταν θανατώθηκαν 17 εκατομμύρια μινκ στη διάρκεια της πανδημίας, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης παραλλαγών του Covid-19.
Η σύντομη προεκλογική περίοδο των 25 ημερών χαρακτηρίστηκε από τη σχετικά μικρή συζήτηση για το θέμα της μετανάστευσης. Κι αυτό διότι όλα τα κόμματα, από τους ρατσιστές Δανούς Δημοκράτες έως την Κοκκινοπράσινη Συμμαχία, στήριξαν την απαράδεκτη απόφαση της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης να στείλει πρόσφυγες αιτούντες άσυλο στη Ρουάντα, σε αντάλλαγμα επενδυτικής βοήθειας στην αφρικανική χώρα, σε μία αντίστοιχη κίνηση με αυτή της βρετανικής κυβέρνησης. Παρόλο που η απόφαση δεν έχει εκτελεστεί ακόμη, και ίσως να μην γίνει ποτέ λόγω δικαστικών προσφυγών, τα πολιτικά κόμματα έδωσαν το στίγμα μίας βάρβαρης αντιμεταναστευτικής πολιτικής.
Όλα τα κόμματα συμφώνησαν με τη ρατσιστική αποστολή αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα
Κυριάρχησαν τα θέματα της υγείας, με το υγειονομικό σύστημα να περνάει δύσκολες ημέρες λόγω του μεγάλου φόρτου στη «μετά-πανδημία εποχή», με τις εκκλήσεις για αλλαγές, καλύτερες αμοιβές για το νοσοκομειακό προσωπικό και καλύτερη ψυχιατρική υποστήριξη να πληθαίνουν. Δεύτερο μεγάλο θέμα, ήταν η οικονομία και η ακρίβεια, με τον πληθωρισμό να έχει εκτιναχτεί στο 10%, ωστόσο με λιγότερη έμφαση στον ενεργειακό τομέα, λόγω της μεγάλης ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών ενέργειας στη χώρα. Και τέλος, το θέμα του περιβάλλοντος, με πολλά κόμματα να δεσμεύονται στη δραστική μείωση των επιπέδων του άνθρακα μέσα στην επόμενη πενταετία. Οι εκλογές εκτυλίχθηκαν σε μία χώρα με σημαντικά υψηλό βιοτικό επίπεδο μεγάλου μέρους της κοινωνίας, σε μία περίοδο πολεμικής κρίσης, χωρίς ωστόσο ο πόλεμος στην Ουκρανία να είναι ανάμεσα στα σημαντικά θέματα προεκλογικής συζήτησης. Στις εκλογές δεν καταγράφηκαν μεγάλες αλλαγές στην κατανομή των ψήφων. Το κόκκινο μπλοκ κέρδισε την πλειοψηφία των 90 εδρών, έχοντας την ευκαιρία να σχηματίσει και πάλι κυβέρνηση. Οι Σοσιαλδημοκράτες κέρδισαν επιπλέον δύο έδρες, εκλέγοντας 50 βουλευτές (27,5%), το Κοκκινοπράσινο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα ανέβηκε μία έδρα (15 με 8,2%), η Κοκκινοπράσινη Συμμαχία έχασε τέσσερις βουλευτές (9 με 5,1%), το Εναλλακτικό Κόμμα κέρδισε μία έδρα (6 με 3,3%), ενώ οι Ριζοσπάστες καταποντίστηκαν, χάνοντας 9 έδρες (7 με 3,8%), πιθανώς μια τιμωρία για τις πρόωρες εκλογές που προξένησαν.
Το μπλε μπλοκ συγκέντρωσε 72 έδρες. Το Φιλελεύθερο Κόμμα έχασε 20 βουλευτές (23 με 13,3%), λόγω και της δημιουργίας των Μετριοπαθών, η Φιλελεύθερη Συμμαχία κέρδισε 10 (14 με 7,9%), οι Συντηρητικοί έχασαν 2 (10 με 5,5%), η Νέα Δεξιά κέρδισε 2 (6 με 3,6%), ενώ στο ακροδεξιό στρατόπεδο οι ψήφοι άλλαξαν τελικό αποδέκτη με τους 11 βουλευτές που έχασε το δανέζικο Λαϊκό Κόμμα (5 με 2,6%) να πηγαίνουν στους νεοεμφανιζόμενους Δανούς Δημοκράτες (14 έδρες συνολικά με 8,1%). Οι πρωτοεμφανιζόμενοι Μετριοπαθείς εξέλεξαν 16 βουλευτές (9,3%). Εκτός βουλής έμειναν οι Ανεξάρτητοι Πράσινοι (0,9%, κάτω από το όριο του 2%), που είναι υπέρ της κολεκτιβοποίησης, με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος.
Κι ενώ τα κόμματα του κόκκινου μπλοκ πανηγύριζαν, η πρωθυπουργός Μέττε Φρέντρικσεν, στη μετεκλογική ομιλία της παραιτήθηκε, υλοποιώντας την προεκλογική της δήλωση πως επιθυμεί τη δημιουργία μίας ευρείας κυβέρνηση με κόμματα από όλο το πολιτικό φάσμα, λόγω των σημαντικών δοκιμασιών που αντιμετωπίζει η Δανία (ενεργειακή και περιβαλλοντική κρίση, πληθωρισμός, πόλεμος). Έτσι, την Παρασκευή 4 Νοέμβρη, η Φρέντρικσεν ξεκίνησε διαπραγματεύσεις για το σχηματισμό ευρείας κυβέρνησης.
Όσο για την Αριστερά; Με τους κοινωνικούς αγώνες να είναι περιορισμένοι, με το αντιπολεμικό κίνημα να έχει ελάχιστη παρουσία και το εργατικό κίνημα να μην μπορεί να αντιδράσει απέναντι στην πληθωριστική κρίση, η μερική αποδυνάμωση της Αριστεράς και στις κάλπες δεν αποτελεί έκπληξη. Ειδικά αν αναλογιστεί κανείς, πως η Κοκκινοπράσινη Συμμαχία, στην οποία συμμετέχουν το Κομμουνιστικό Κόμμα Δανίας και το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (μέλος της 4ης Διεθνούς), ενώ αυτοπροσδιορίζεται ως αντικαπιταλιστική δύναμη, έχει προσφέρει εδώ και 3,5 έτη τη στήριξη στην κυβέρνηση των Σοσιαλδημοκρατών, με την πολεμική ρητορική, την αύξηση της ακρίβειας, την είσοδο της Δανίας στην κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ, την αποστολή στρατιωτών σε δυνάμεις του ΝΑΤΟ στη Βαλτική, και την μεταφορά αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα. Το μέλλον αυτής της Αριστεράς στη Δανία φαίνεται ολοένα και πιο ζοφερό, με την ανάγκη για την εμφάνιση ενός πραγματικού αντικαπιταλιστικού πόλου να είναι έκδηλη.
