Γιώργος Μιχαηλίδης
Η τύχη τα έφερε έτσι και ο θάνατος της βασίλισσας Ελισάβετ, της τελευταίας της βρετανικής αποικιοκρατίας, συνδυάστηκε με το γεγονός της υποσκέλισης του Ηνωμένου Βασιλείου από μια πρώην αποικία του στην παγκόσμια κατάταξη των χωρών με τα μεγαλύτερα ΑΕΠ. Πρόκειται για την Ινδία, η οποία ανεξαρτητοποιήθηκε το 1948 και πλέον είναι η πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία στον πλανήτη και συνάμα το πολυπληθέστερο κράτος, αφού υπολογίζεται πως έχει πλέον ξεπεράσει σε αριθμό κατοίκων την Κίνα.
Όντως, οι ρυθμοί ανάπτυξης της Ινδίας είναι από τους υψηλότερους σε σύγκριση με τις άλλες μεγάλες οικονομίες και μάλιστα οι προβλέψεις την φέρνουν στην τρίτη θέση έως το τέλος της δεκαετίας. Πίσω, βεβαίως, από την Κίνα και τις ΗΠΑ, με τις οποίες ακόμα δεν μπορεί να υπάρξει σύγκριση, καθώς το ΑΕΠ της Ινδίας ισούται με το 3,5% του παγκόσμιου, ενώ τα αντίστοιχα των ΗΠΑ και της Κίνας πλησιάζουν αθροιστικά το 45%. H δυναμική της ινδικής οικονομίας αποτυπώνεται και στους δείκτες των δισεκατομμυριούχων του πλανήτη. Οι 124 Ινδοί που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία κατέχουν μαζί περιουσία ίση με 384 δισ. δολάρια, γεγονός που τους φέρνει στην τέταρτη θέση παγκοσμίως.
Ας δούμε όμως και την άλλη πλευρά. Αν και η άρχουσα τάξη της Ινδίας πανηγύρισε αυτή τη συμβολική επικράτηση επί του Ηνωμένου Βασιλείου, το επίπεδο ζωής των Ινδών όχι μόνο υπολείπεται αλλά δεν αντέχει σε καμία σύγκριση με αυτό των «προηγμένων κρατών». Το ΑΕΠ διαιρεμένο ανά κάτοικο –κατά κεφαλήν όπως λένε οι οικονομολόγοι– την κατατάσσει στα ίδια επίπεδα με φτωχές αφρικανικές χώρες, ενώ αν ληφθούν υπόψη και οι δείκτες που μετρούν την οικονομική ανισότητα, τότε μιλάμε για μια τεράστια οικονομία τα οφέλη της οποίας δεν φτάνουν ποτέ στα κατώτερα στρώματα.
Δεν είναι τυχαίοι, άλλωστε, οι μεγάλοι αγώνες των καταχρεωμένων Ινδών αγροτών, που υπερασπίζονται λυσσαλέα τη γη τους από την εκχώρησή στις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. Η ακροδεξιά νεοφιλελεύθερη και εθνικιστική κυβέρνηση της Ινδίας τα τελευταία χρόνια έχει πετύχει να τονώσει τους δείκτες και να εντείνει την οικονομική εκμετάλλευση, ενώ παράλληλα οχυρώνει το κράτος απέναντι σε εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς. Έτσι, πέραν των οικονομικών δεικτών, η Ινδία φιγουράρει πλέον ως η τέταρτη μεγαλύτερη στρατιωτική μηχανή του κόσμου.
Ο συνδυασμός των παραπάνω στοιχείων εξηγεί την αυξημένη αυτοπεποίθησή της, αλλά και τις φιλοδοξίες της σε παγκόσμιο επίπδο. Ο διεθνής της ρόλος αλλά και οι εξελίξεις στο εσωτερικό της σίγουρα θα μας απασχολήσουν στο σύντομο μέλλον.
