Καθ’ όλα ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της σκωτσέζικης ανεξαρτησίας. Η πρωθυπουργός της Σκωτίας Νίκολα Στέρτζον και το κυβερνόν SNP πρότειναν την 19η Οκτωβρίου 2023 ως πιθανή ημερομηνία διεξαγωγής ενός δεύτερου δημοψηφίσματος. Η Στέρτζον απέστειλε επιστολή στον Μπόρις Τζόνσον, ζητώντας του επίσημη άδεια για τη διεξαγωγή της διαδικασίας, κάνοντας όμως σαφές πως αν εκείνος αρνηθεί, η ίδια θα επιχειρήσει να στήσει κάλπες ούτως ή άλλως, μέσω της αδειοδότησης του σκωτσέζικου Ανώτατου Δικαστηρίου. Οι Συντηρητικοί σε Αγγλία και Σκωτία έχουν κάνει από καιρό σαφή την αντίθεσή τους σε ενδεχόμενο νέου δημοψηφίσματος, θεωρώντας ως οριστικό και αμετάκλητο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2014, όταν με ποσοστό 55% είχε απορριφθεί η απόσχιση της χώρας από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Στην πράξη, όμως, φαίνεται πως το θέμα επί της ουσίας δεν έκλεισε ποτέ. Η Στέρτζον, ήδη την επομένη του Brexit, είχε ζητήσει νέο δημοψήφισμα, με το επιχείρημα πως η αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ δεν έβρισκε σύμφωνο τον σκωτσέζικο λαό, ο οποίος με 62% είχε ταχθεί υπέρ της παραμονής. Μπορεί η εκλογική πτώση του SNP το 2017 και ο Covid-19 να ανέβαλαν για 4 χρόνια τα σχέδιά της, όμως η ίδια φαίνεται πως θεώρησε ευνοϊκή την περίοδο να κινηθεί επιθετικά εναντίον του «λαβωμένου» πολιτικά και δημοσκοπικά Τζόνσον.
Αμέσως μετά τη μετάδοση της είδησης της παραίτησης του Μπόρις Τζόνσον από την ηγεσία των Τόρις, η Στέρτζον σχολίασε ότι θα υπάρξει «μια αίσθηση ανακούφισης, αφού το χάος των τελευταίων ημερών θα τελειώσει», αλλά έσπευσε να συμπληρώσει πως αμφισβητεί τη βιωσιμότητα της επιλογής για παραμονή του μέχρι το φθινόπωρο στην πρωθυπουργία, εξηγώντας πως ήταν πάντα «εμφανώς ακατάλληλος για πρωθυπουργός».
Με άγνωστο το εάν, πώς και πότε θα διενεργηθεί ένα νέο δημοψήφισμα, οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν πως έχουμε εισέλθει σε μια περίοδο βαθιάς αναπροσαρμογής των γεωπολιτικών δεδομένων, που ευνοεί την όξυνση των ενδοκρατικών και ενδοκαπιταλιστικών συγκρουσιακών διαθέσεων. Εντός αυτού του τοπίου, το πολιτικό κλίμα στο Ηνωμένο Βασίλειο δυναμιτίζεται για ακόμα μία φορά, με το ενδεχόμενο μιας ανοιχτής πολιτικής σύγκρουσης Σκωτίας-Αγγλίας, στα πρότυπα της Καταλονίας, να μην μπορεί να αποκλειστεί και την αναζωπύρωση του ζητήματος της Βόρειας Ιρλανδίας να θεωρείται σχεδόν δεδομένη
Χρίστος Κρανάκης
