Χρίστος Κρανάκης
Η μορφή που έχει πάρει ο πόλεμος στην ανατολική Ουκρανία ευνοεί σαφέστατα τους Ρώσους και τη δομή του στρατού τους, την ώρα που το Κίεβο βασίζεται ολοένα περισσότερο στα όπλα και τα πυρομαχικά, που στέλνει η Δύση.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει εισέλθει για τα καλά σε μια νέα φάση. Από την πολυμετωπική εισβολή της Ρωσίας και τη μήκους 60 χιλιομέτρων φάλαγγα των ρωσικών στρατευμάτων λίγο έξω από το Κίεβο μέχρι και τον Απρίλη, οι μάχες εστιάζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου πλέον στα ανατολικά της χώρας και τις αυτόνομες επαρχίες Λουγκάνσκ-Ντονέτσκ στο Ντονμπάς. Ο Πούτιν, μετά τη σημαντική αρχική του αποτυχία να εκδιώξει την κυβέρνηση Ζελένσκι και να εγκαθιδρύσει φιλορωσικό καθεστώς που θα αναπροσανατολίσει την Ουκρανία προς τα συμφέροντα του ρωσικού καπιταλισμού, πλέον στρέφεται και πετυχαίνει –παρά τις σημαντικές απώλειες και μεγάλες καταστροφές– την κατάκτηση ανατολικών περιοχών της χώρας, που έχουν μεγάλη γεωστρατηγική σημασία, καθώς βρέχονται από τη Μαύρη Θάλασσα και αποτελούν τη βιομηχανική «καρδιά» της Ουκρανίας.
Η υποφαινόμενη διχοτόμηση της Ουκρανίας έρχεται να διαψεύσει τους δυτικούς –κυβερνήσεις και αναλυτές– που βιάστηκαν να μιλήσουν για σαρωτική ήττα της Ρωσίας. Αντίθετα, παρότι η Ρωσία αναγκάστηκε σε σημαντικές στρατιωτικές και πολιτικές υπαναχωρήσεις τους προηγούμενους μήνες, η επίτευξη σημαντικών στόχων στην Αν. Ουκρανία, σε συνδυασμό με την ικανότητα του Πούτιν να «ξεγλιστράει» από τις δυτικές κυρώσεις, δημιουργούν ένα γεωστρατηγικό και οικονομικό περιβάλλον που φέρει σημαντικές διαφορές σε σχέση με τα όσα μας εξήγγελλαν οι ηγέτες της Δύσης.
Συγκεκριμένα, οι Ρώσοι φαίνεται πως προωθούνται ολοένα περισσότερο στο Ντονμπάς. Στις 3 Ιουλίου, το γενικό επιτελείο του ουκρανικού στρατού παραδέχτηκε την υποχώρηση των δυνάμεών του από την πόλη Λισιτσάνσκ μετά από εβδομάδες πολιορκίας, εξαιτίας της «πολλαπλής υπεροχής των ρωσικών δυνάμεων», ακυρώνοντας τον Ζελένσκι, ο οποίος, ελάχιστες ώρες νωρίτερα, είχε αρνηθεί την ήττα. Παρότι ο Ουκρανός πρόεδρος επανήλθε αργότερα και υποσχέθηκε πως η πόλη θα ανακαταληφθεί από τους Ουκρανούς, χάρη στα νέα όπλα που έρχονται από τη Δύση, η ολοκληρωτική κατάληψη του Λουγκάνσκ από τους Ρώσους είναι αυτό που τελικά μένει.
Μάλιστα, αμέσως μετά τη συγκεκριμένη εξέλιξη, Ρώσοι και αυτονομιστές προχωρούν ήδη σε ολομέτωπη επίθεση και στο Ντονέτσκ, με στόχο την κατάληψή του, με μάχες να σημειώνονται σε χωριά των διοικητικών συνόρων των δύο επαρχιών και τα μάτια όλων να στρέφονται αρχικά στην πόλη-κλειδί Σλοβιάνσκ, της οποίας οι πολίτες καλούνται να την εκκενώσουν υπό τους ήχους βομβαρδισμών και, στη συνέχεια, στο Κραματόρσκ. Όσο η γραμμή του μετώπου μικραίνει, ο οργανωμένος ρωσικός στρατός ευνοείται, καθώς πλέον μάχεται σε συνθήκες «πύκνωσης» και μπορεί να εκμεταλλευτεί στο έπακρο το πυροβολικό, που ιστορικά αποτελεί μεγάλο «ατού» των Ρώσων.
Τίποτα δεν προμηνύει σύντομο τέλος του πολέμου, που έχει κοστίσει χιλιάδες ζωές και έχει οδηγήσει εκατομμύρια στην προσφυγιά
Ταυτόχρονα, οι τελευταίες εξελίξεις στα πεδία των μαχών και οι καταλήψεις στρατηγικών πόλεων δεν μπορεί παρά να αναπτερώσουν το ηθικό των Ρώσων και ακόμη περισσότερο των αυτονομιστών, που βλέπουν να πλησιάζουν στην πλήρη απομάκρυνση του ουκρανικού στρατού από το σύνολο του Ντονμπάς, κάτι που αποτελεί διακαή πόθο μεγάλου μέρους του ντόπιου πληθυσμού — γεγονός που η ρωσική ηγεσία προσπαθεί να εκμεταλλευτεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Το σίγουρο, πάντως, είναι πως για πολύ καιρό ακόμα οι Ουκρανοί θα επιχειρούν για την ανακατάληψη των περιοχών του Ντονμπάς, συγκροτώντας ένα περιβάλλον διαρκών πολεμικών αψιμαχιών.
Πέρα όμως από τις στρατιωτικές εξελίξεις, «πονοκέφαλο» για τη Δύση αποτελεί και το γεωστρατηγικό μπρα ντε φερ με τη Μόσχα. Η στάση που ήθελε τις κυρώσεις να λειτουργούν ως μοχλός πίεσης στη Ρωσία και τον Πούτιν απομονωμένο από το διεθνές στερέωμα δεν φαίνεται να προσδίδει τα αναμενόμενα.
Η ρωσική οικονομία αντιμετωπίζει καλύτερα από ό,τι αναμενόταν το δυτικό εμπάργκο, με τον ρωσικό καπιταλισμό να ισχυροποιεί τις εμπορικές σχέσεις του με χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, αλλά και η Σερβία.
Την ίδια ώρα, πιο «αδύναμος κρίκος» εμφανίζεται η Ευρώπη και η ΕΕ, που βλέπει την ισοτιμία του ευρώ να κατρακυλάει και «σφίγγει τα δόντια» ενόψει ενός πολύ δύσκολου χειμώνα…
Εν κατακλείδι, τίποτα δεν δείχνει πως αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει γρήγορα. Από τη μία, ΗΠΑ και ΝΑΤΟ σπρώχνουν την Ουκρανία να πολεμήσει μέχρι τον τελευταίο… Ουκρανό, ενώ, από την άλλη, το αυταρχικό καθεστώς Πούτιν νομοθετεί μια σειρά μέτρων για την ομαλή λειτουργία της ρωσικής πολεμικής μηχανής, σε βάρος των εργατικών δικαιωμάτων, για όσο καιρό ακόμα κρατήσουν οι συγκρούσεις.
