Χρίστος Κρανάκης
Η αργή αλλά σταθερή προέλαση των Ρώσων, ο διαρκής εξοπλισμός του Κιέβου από ΗΠΑ και ΕΕ, οι εσωτερικές εκκαθαρίσεις στην Ουκρανία και η ανάπτυξη των διπλωματικών συμμαχιών, δείχνουν προς την κατεύθυνση ενός πολέμου διαρκείας.
Ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος μαίνεται ακάθεκτος, με σημαντικές εξελίξεις τόσο στο επιχειρησιακό όσο και στο διπλωματικό πεδίο. Με την πιθανότητα ειρήνευσης να προσιδιάζει «όνειρο θερινής νυκτός», δεδομένου πως στην παρούσα χρονική συγκυρία καμία πλευρά δεν θα επωφεληθεί από την κατάπαυση πυρός, ο πλανήτης συνεχίζει να παρακολουθεί αποσβολωμένος τις καθημερινές πολύνεκρες συγκρούσεις στην Ανατολική και Νότια Ουκρανία και το γεωστρατηγικό «μπρα ντε φερ» μεταξύ των ιμπεριαλιστικών πόλων και των περιφερειακών τους παικτών.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, τα μάτια των Ρώσων συνεχίζουν να είναι «καρφωμένα» στον στόχο για πλήρη έλεγχο του Ντονμπάς, που αποτελείται από τις επαρχίες Λουχάνσκ και Ντονέτσκ. Οι ρωσικές δυνάμεις, αξιοποιώντας κυρίαρχα την υπεροπλία τους σε μονάδες πυροβολικού, επιδιώκουν να σύρουν την Ουκρανία σε ένα μακρύ πόλεμο φθοράς, κατά τον οποίον η ρωσική προέλαση θα προχωράει ναι μεν αργά και με απώλειες, αλλά σταθερά. Το επόμενο διάστημα, «μήλον της έριδος» θα αποτελέσουν οι πόλεις Σλοβιάνσκ, Κραματόρσκ και Μπαχμούτ του Ντονέτσκ, που συνιστούν ίσως τις τελευταίες γραμμές άμυνας των Ουκρανών, πριν αποχωρήσουν ολοκληρωτικά από το σύνολο του Ντονμπάς. Η ρωσική προώθηση στα ανατολικά έσπειρε «πονοκεφάλους» στο ουκρανικό στρατόπεδο.
Ο Ζελένσκι, σε μια επικοινωνιακή προσπάθεια να αποκρύψει τις πραγματικές αιτίες πίσω από την ουκρανική οπισθοχώρηση –δηλαδή τις στρατιωτικές και τεχνολογικές ανεπάρκειες του ουκρανικού έναντι του ρωσικού στρατού παρά τον «αγώνα δρόμου» της Δύσης–καρατόμησε τους επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών και της γενικής εισαγγελίας, παρότι ο πρώτος ήταν παιδικός του φίλος. Ο Ουκρανός πρόεδρος δικαιολόγησε τις αποπομπές, χρεώνοντας σε αυτούς το γεγονός πως –σύμφωνα με τον ίδιο– υπάρχουν στοιχεία για τουλάχιστον 651 υποθέσεις προδοσίας στις υπηρεσίες που διοικούσαν.
Στο πεδίο της μάχης, το Κιέβο επιδιώκει να αντιστρέψει τη διαφαινόμενη έκβαση του πολέμου, αξιοποιώντας για ακόμα μία φορά τη δυτική συνδρομή και συγκεκριμένα τα νεοεισελθέντα από τις ΗΠΑ πυραυλικά συστήματα HIMARS. Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, τα HIMARS έχουν ήδη καταφέρει τις τελευταίες μέρες να επιβραδύνουν τη ρωσική προώθηση, ενώ δυνητικά θα αποτελέσουν «αιχμή του δόρατος» σε μια ουκρανική αντεπίθεση στη χερσόνησο της Κριμαίας, κάτι που όμως –σύμφωνα με το Ρωσικό Συμβούλιο Ασφαλείας– θα έφερνε απάντηση ισάξια της… «Δευτέρας Παρουσίας». Φυσικά, τα HIMARS δεν μπορούν να αποτελέσουν από μόνα τους πανάκεια για το Κίεβο, ούτε να αντισταθμίσουν την πολύμηνη κόπωση του ουκρανικού στρατού.
Σημαντικό σταθμό αποτέλεσε η τριμερής συνάντηση Ρωσίας-Ιράν-Τουρκίας, πλευρά μιας συνολικότερης διαδικασίας με στρατιωτικό και οικονομικό υπόβαθρο
Σε επίπεδο διπλωματίας, η προσπάθεια Πούτιν για σύσφιξη των σχέσεων της Ρωσίας με σημαντικούς διεθνείς «παίκτες» συνεχίζεται. Σημαντικό σταθμό, αποτέλεσε η τριμερής συνάντηση Ρωσίας-Ιράν-Τουρκίας, πλευρά μιας συνολικότερης διαδικασίας με στρατιωτικό και οικονομικό υπόβαθρο. Συγκεκριμένα, η Άγκυρα επιδιώκει να καρπωθεί τις οικονομικές και διαπραγματευτικές διευκολύνσεις που παραχώρησε στη Μόσχα προκειμένου τα σιτηρά που ελέγχει η Μόσχα να εξαχθούν μέσω της Μαύρης Θάλασσας, παρά τις δυτικές ενστάσεις, ώστε να κερδίσει την ανοχή της Ρωσίας σε πιθανή νέα τουρκική επίθεση απέναντι στο κουρδικό YPG στα σύνορα με τη Συρία. Παρότι κάτι τέτοιο δεν φαίνεται ακόμα πιθανό, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αποκλειστεί μια μελλοντική «στρατιωτική επιχείρηση» της Τουρκίας προς τους Κούρδους, παρά τις σοβαρές προειδοποιήσεις της Τεχεράνης. Στον απόηχο της τριμερούς συνάντησης, ο πιστός σύμμαχος της Ρωσίας, η Συρία ανακοίνωσε πως διακόπτει και επίσημα κάθε δίαυλο διπλωματικής επικοινωνίας με την Ουκρανία.
Εν κατακλείδι, φαίνεται πως την ίδια στιγμή που ο πόλεμος στην Ουκρανία παγιώνεται σε μια μορφή διαρκούς πολέμου φθοράς, οι αντιμαχόμενοι ηγέτες σε Ανατολή και Δύση ανεβάζουν διπλωματικές «ταχύτητες» και προσπαθούν να προφυλαχτούν όσο καλύτερα μπορούν από τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου. Από τη μία, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να επενδύουν στους σχεδιασμούς τους για απομόνωση της Ρωσίας από τη παγκόσμια σκηνή, κάτι που δεν θα επιφέρει τρομακτικά χτυπήματα στην οικονομία τους. Η Ρωσία επιχειρεί να προσαρμοστεί στη νέα της θέση στη διεθνή αγορά μετά τις δυτικές κυρώσεις. Ενώ, τέλος, η ΕΕ αναδεικνύεται και πάλι ο μεγαλύτερος χαμένος, σπεύδοντας σε μέτρα για τη μείωση της χρήσης φυσικού αερίου και χάνοντας έδαφος στις νέες συνθήκες ανταγωνισμού.
