Ερτζουμέντ Ακντενίζ, πρόεδρος Κόμματος Εργασίας (ΕΜΕΡ) Τουρκίας
«Ο λαός στην Τουρκία δεν βλέπει τους Έλληνες σαν εχθρούς», τονίζει στο Πριν ο πρόεδρος του EMEP Ερτζουμέντ Ακτενίζ, μεταφέροντας μια διαφορετική εικόνα για το τι γίνεται στη γειτονική χώρα: «Το θέμα Τουρκία-Ελλάδα δεν συζητιέται πολύ σε εμάς. Ο κόσμος πιο πολύ ενδιαφέρεται για τη φτώχεια». Δεν αρκεί να λες πως «είμαστε με την ειρήνη», εάν δεν είσαι κατά του ΝΑΤΟ και του ιμπεριαλισμού, τονίζει ο πρόεδρος του ΕΜΕΡ. Ο Ε. Ακτενίζ μίλησε επίσης για την προσπάθεια συγκρότησης τρίτου πολιτικού πόλου στην Τουρκία για Εργασία και Δημοκρατία.
Συνέντευξη στον Γιάννη Ελαφρό
▶ Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται. Που πάνε τα πράγματα;
Με τον πόλεμο στην Ουκρανία ολόκληρος ο κόσμος μπαίνει σε ένα καινούργιο καθεστώς. Δεν είναι μόνο η Ουκρανία, έχουν γίνει πολεμικές συγκρούσεις και νωρίτερα. Τα εργατικά και κομμουνιστικά κόμματα πρέπει να κάνουν εκτίμηση της νέας κατάστασης και να πάρουν θέση. Βαδίζουμε προς οικονομική κρίση διεθνώς, ενώ και ο τιμάριθμος ανεβαίνει παγκόσμια. Θα αρχίσουν σιγά-σιγά αγώνες σε διεθνή κλίμακα.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι αποτέλεσμα των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών μεταξύ των ΗΠΑ/ΝΑΤΟ και της Ρωσίας, που θέλουν να ισχυροποιηθούν στη νέα κατάσταση.
▶ Ποια είναι τα καθήκοντα του αντιπολεμικού κινήματος;
Χρειάζεται διεθνής κινητοποίηση και συντονισμός για την ειρήνη, πάλη αντιιμπεριαλιστική και αντιπολεμική, χωρίς να ξεκόβεται από τον ταξικό αγώνα. Σήμερα υπάρχουν σε χώρες της Ευρώπης αρκετές οργανώσεις που μιλούν στο όνομα της ειρήνης. Αλλά τελικά έχουν γίνει ουρά του ΝΑΤΟ. Ποιος θα μάς προστατεύσει από τον πόλεμο; Το ΝΑΤΟ; Μα, το ΝΑΤΟ δεν είναι δύναμη ειρήνης, είναι δύναμη πολέμου και ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων.
Γι’ αυτό λέμε πως δεν αρκούν μερικά συνθήματα. Θέλει βαθιά ανάλυση, θεωρητική δουλειά, γιατί έχει διαμορφωθεί ένα ιδεολογικό κενό σε αυτά τα θέματα. Δεν αρκεί να λες πως «είμαστε με την ειρήνη» εάν δεν είσαι κατά του ΝΑΤΟ και του ιμπεριαλισμού.
▶ Ποιο είναι το κλίμα στην Τουρκία όσον αφορά τις σχέσεις με την Ελλάδα; Εδώ ο μισός χρόνος των δελτίων ειδήσεων αφιερώνεται στον Ερντογάν και στη διασπορά φόβου για την «τουρκική επιθετικότητα».
Το θέμα Τουρκία-Ελλάδα δεν συζητιέται πολύ σε εμάς. Ο κόσμος πιο πολύ ενδιαφέρεται για την πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση. Στις δημοσκοπήσεις τα ελληνοτουρκικά δεν είναι καν στην πρώτη δεκάδα των πιο «καυτών» θεμάτων, όπου κυριαρχούν η φτώχεια και το προσφυγικό. Κι από εξωτερική πολιτική πιο πολύ ενδιαφέρει τι θα γίνει στη Συρία, στη Μέση Ανατολή κλπ. Βεβαίως τα αστικά ΜΜΕ και όσα επηρεάζει η κυβέρνηση μιλούν για την Ελλάδα, για την «μπλε πατρίδα», για το Αιγαίο, αλλά ο κόσμος δεν ασχολιέται. Ο λαός δεν βλέπει τους Έλληνες σαν εχθρούς.
Σήμερα περισσότερη συζήτηση γίνεται για το θέμα της ένταξης Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ και το παζάρι που κάνει ο Ερντογάν. Στο θέμα αυτό εμείς έχουμε καθαρή θέση: Το θέμα είναι να φύγει η Τουρκία από το ΝΑΤΟ.
Όσοι μιλούν για ειρήνη πρέπει να αγωνιστούν για να φύγουν οι χώρες τους από το ΝΑΤΟ.
Εμείς στο Αιγαίο και παντού θέλουμε ειρηνική συνύπαρξη των λαών μας. Είναι σημαντικό να υπάρχει κοινός αγώνας των λαών για την ειρήνη, ενάντια σε κάθε προβοκάτσια για πόλεμο. Οι αστικές κυβερνήσεις προσπαθούν να βάλουν τους λαούς να τσακώνονται. Για εμάς είναι πολύ σημαντικό να δείξουμε στην Τουρκία πως ο λαός στην Ελλάδα έχει μια αντιιμπεριαλιστική, αντιαμερικάνικη, αντιΝΑΤΟϊκή παράδοση και στάση. Πως και σήμερα αγωνιστές του εργατικού κινήματος κι αριστεροί στην Ελλάδα δεν μιλάνε απλά για ειρήνη, αλλά παλεύουν ενάντια στο ΝΑΤΟ και την αύξηση της παρουσίας του, στην μεγάλη επέκταση των αμερικάνικων βάσεων, στους τεράστιους εξοπλισμούς, ενάντια στα σχέδια που θέλουν την περιοχή μας προγεφύρωμα πολέμου. Αυτό βοηθάει και τον δικό μας αγώνα ενάντια στους κοινούς εχθρούς.
▶ Ποια είναι η οικονομική κατάσταση στην Τουρκία;
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία είμαστε πέμπτοι στον κόσμο σε πληθωρισμό. Αλλά στην Τουρκία δεν πιστεύουμε κανένα αριθμό. Η κυβέρνηση μιλάει για τιμάριθμο 40%, ανεξάρτητες πηγές λένε 80%, ενώ ο ρυθμός ανόδου του είναι 160%! Μέσα στην εργατική τάξη υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια, αλλά οι αγώνες δεν είναι στο επίπεδο που απαιτείται. Από Οκτώβριο-Δεκέμβριο 2021 κάναμε μια καμπάνια για την ανάγκη να ανέβουν τα μεροκάματα. Από την αρχή του 2022 ξεκίνησαν απεργίες, έγιναν 120 Ιανουάριο και Φεβρουάριο. Το πρωτότυπο ήταν πως έγιναν πολλές απεργίες που αποφάσιζαν μόνοι τους οι εργάτες στους χώρους δουλειάς χωρίς αποφάσεις συνδικάτων. Έκαναν συνελεύσεις, έβγαζαν επιτροπές και προχωρούσαν στην απεργία. Συχνά ήταν μονάδες που πολλοί εργαζόμενοι δουλεύουν «μαύρα». Δεν μπήκαν όμως ακόμα πολλοί μεγάλοι χώροι δουλειάς. Αυτός ο τρόπος απεργίας εμφανίζεται ξανά για πρώτη φορά μετά το 1980. Μερικές απεργίες κέρδισαν, ενώ και γενικότερα η κυβέρνηση πιέστηκε και προχώρησε σε αυξήσεις μεροκάματων.
Η Τουρκία έγινε το Μπαγκλαντές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν χρειάζεται οι πολυεθνικές να πάνε στην Ασία, έρχονται στην Τουρκία, είναι και κοντά, οι μισθοί είναι χαμηλοί, γίνεται η δουλειά.
Οι εργαζόμενοι υποχρεώνονται να δουλεύουν παραπάνω ώρες ή και σε δύο δουλειές, γιατί δεν βγαίνουν. Τα μεροκάματα είναι πολύ χαμηλά. Η Τουρκία έγινε το Μπαγκλαντές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν χρειάζεται οι πολυεθνικές να πάνε στην Ασία, έρχονται στην Τουρκία, είναι και κοντά, οι μισθοί είναι χαμηλοί, γίνεται η δουλειά.
▶ Πως διαμορφώνεται η πολιτική κατάσταση;
Στην Τουρκία έχουν συγκροτηθεί δύο πολιτικά μέτωπα. Το πρώτο είναι η «Προεδρική Συμμαχία» που συμμετέχουν βασικά το ΑΚΡ του Ερντογάν και το ΜΗΡ («Γκρίζοι Λύκοι») και το άλλο είναι η «Εθνική Συμμαχία», με το CHP του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και άλλα έξι κόμματα κλπ. Η αντιπαράθεση μεταξύ τους είναι πολύ έντονη, αλλά και τα δύο μπλοκ είναι αστικά.
Εμείς θέλουμε να δημιουργήσουμε έναν τρίτο πόλο, τον πόλο της εργασίας και δημοκρατίας. Απευθυνόμαστε σε μια σειρά κόμματα για να συσπειρωθούν. Θέτουμε τέσσερα βασικά ζητήματα για το μέτωπο: Τα δικαιώματα των εργαζομένων, όχι μόνο στα λόγια, αλλά για να γίνουν βήματα στην πράξη. Την αντιιμπεριαλιστική πάλη, ειδικά ενάντια στο ΝΑΤΟ. Το κοσμικό κράτος, τον διαχωρισμό της θρησκείας από το κράτος. Κι ακόμα, τι σύστημα θέλουμε. Κάποιοι περιορίζουν το ζήτημα στο θέμα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και όχι προεδρικής. Αλλά για εμάς το θέμα της δημοκρατίας και της προοπτικής είναι πολύ ευρύτερο.
Η αστική αντιπολίτευση προσπαθεί να πείσει τον κόσμο πως η μόνη λύση είναι οι εκλογές και η αλλαγή κυβέρνησης. Εμείς προσπαθούμε να φτιάξουμε έναν πόλο, όχι μόνο για τις εκλογές. Βεβαίως, ειδικά οι προεδρικές εκλογές θα έχουν χαρακτήρα δημοψηφίσματος. Πρώτος δικός μας στόχος είναι να φύγει ο Ερντογάν, αλλά με την επίδραση των εργατικών και λαϊκών αγώνων.
▶ Ποια είναι η στάση του κεφαλαίου απέναντι στον Ερντογάν;
Η αστική τάξη της Τουρκίας και οι ιμπεριαλιστές θέλουν να αλλάξουν άλογο στην κυβέρνηση. Βλέπουν πως ο Ερντογάν δεν πείθει τις μάζες και θα ήθελαν αντικατάσταση. Πρόσφατα η Ένωση των Τούρκων Βιομηχάνων πήρε ανοιχτά θέση υπέρ της αλλαγής κυβέρνησης. Αλλά βεβαίως ο Ερντογάν θα το παλέψει και μπορεί να χρησιμοποιήσει κάθε μέθοδο για να κερδίσει τις εκλογές. Εάν ξανακερδίσει το ΑΚΡ το κεφάλαιο είναι έτοιμο να πάει μαζί του.
Δεν ξεχνάμε πως το 2015 ο Ερντογάν έχασε τις εκλογές, αλλά δεν παρέδωσε τα ηνία. Ακολούθησαν μεγάλες προβοκάτσιες, με πολλούς νεκρούς και μετά από 3-4 μήνες το ΑΚΡ κέρδισε. Μεταξύ αυτών ήταν και η βομβιστική επίθεση σε εργατική διαδήλωση στην Άγκυρα, με 104 νεκρούς! Το ΕΜΕΡ εκείνη την περίοδο έχασε 16 συντρόφους. Τις βόμβες έβαλαν άτομα του ISIS. Τους τελευταίους δύο μήνες έχουν συλληφθεί 10 βομβιστές του ISIS.
