Ζακλίν Γκόρου, Γραμματέας ΔΣ Πανελλήνιου Σωματείου Εργαζομένων Vodafone
▸ Εντατικοποίηση της εργασίας και αυξημένα κέρδη για το κεφάλαιο
Τα τελευταία δύο χρόνια, ο τρόπος που εκτελείται η εργασία σε μια σειρά μεγάλες επιχειρήσεις στην Ελλάδα έχει αλλάξει σημαντικά. Στα χρόνια της πανδημίας, πολύ μεγάλο μέρος εργαζομένων, ειδικά στις εργασίες γραφείου, εργάζεται πλέον μέσω τηλεργασίας, η οποία αποτελεί μια μαζική μορφή ελαστικής εργασίας. Αυτό στην εταιρεία Vodafone, μια από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως και στην Ελλάδα, φτάνει τα απίστευτα ποσοστά του 95% και πάνω των εργαζομένων.
Η εργοδοσία της Vodafone, με αφορμή την πανδημία, ουσιαστικά έχει αλλάξει οριστικά το μοντέλο εργασίας, τον τόπο αλλά και τον τρόπο εκτέλεσής της για μερικές χιλιάδες άμεσα ή έμμεσα εργαζόμενους. Η τηλεργασία σε συνθήκες πανδημίας κάνει ακόμα πιο δύσκολη την κατάσταση, καθώς οι εργαζόμενοι υφίστανται όλη αυτή την πίεση μέσα στο ίδιο τους το σπίτι, που πλέον έχει μετατραπεί σε εργασιακό χώρο με ό,τι αυτό συνεπάγεται (κόστος τηλεπικοινωνιακό, θέρμανσης, ηλεκτρικού ρεύματος, με παιδιά, γονείς κ.α. που μένουν στο ίδιο σπίτι).
Το δε επίδομα τηλεργασίας που η εταιρεία καταβάλει για όλους όσοι εργάζονται από το σπίτι είναι 13 ευρώ μηνιαίως, παρέχοντας τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό και stick παροχής internet. Δηλαδή αρκείται αυστηρά σε όσα ορίζει το Υπουργείο Εργασίας, που όμως είναι ελάχιστα μπροστά στα έξοδα του κάθε εργαζόμενου. Από την άλλη, τα κόστη που η εταιρεία έχει γλιτώσει με αυτό τον τρόπο είναι πάρα πολύ μεγάλα συμβάλλοντας στα υψηλά κέρδη της.
Η μέχρι τώρα εικόνα που σχηματίζεται είναι ότι η πλειοψηφία των συναδέλφων προτιμά να δουλεύει από το σπίτι αυτή την περίοδο και αυτό είναι κάτι απόλυτα κατανοητό και φυσιολογικό καθώς ακόμα υπάρχει η ανησυχία και ο φόβος που προκαλεί η πανδημία του κορονοϊού, καθώς και το σοβαρό ενδεχόμενο ενός επόμενου κύματος το φθινόπωρο.
Όμως πλέον δεν συζητάμε ή δεν πρέπει να συζητάμε για κάτι έκτακτο, όπως μια σοβαρή πανδημία και τον κίνδυνο απώλειας ζωών. Συζητάμε για το αν θέλουμε να μετατρέψουμε μόνιμα το σπίτι μας, σε εργασιακό χώρο, με ό, τι αυτό συνεπάγεται.
Φαίνεται πως σε παγκόσμια κλίμακα εδώ και χρόνια μεθοδεύεται -ιδιαίτερα από τις πολυεθνικές- η στροφή στην τηλεργασία. Προφανώς δεν το κάνουν γιατί ενδιαφέρονται για την υγεία μας αλλά γιατί ενδιαφέρονται για την αύξηση των κερδών τους. Η πανδημία του κορονοϊού ήταν μια χρυσή ευκαιρία για αυτές να προωθήσουν το μοντέλο της τηλεργασίας σε μόνιμη και όχι σε έκτακτη βάση.
Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι που προβάλουν όσοι συνάδελφοι είναι υπέρ της τηλεργασίας:
«Κερδίζω χρόνο και χρήματα».
Αυτό δεν ισχύει καθώς στην πραγματικότητα πολλοί συνάδελφοι/ισσες πλέον εργάζονται ακόμη περισσότερες ώρες, αφού μεγάλο μέρος της εταιρείας στέλνει mail στις 7-8 το απόγευμα, είτε αργότερα, έχοντας μετατρέψει σε εργάσιμο χρόνο τον χρόνο μετακίνησης από και προς τη δουλειά, μην κερδίζοντας τίποτα στην ουσία από άποψη ελεύθερου χρόνου. Βέβαια ούτε λόγος για δήλωση υπερωριών.
«Κερδίζω χρήματα, αποφεύγω την μετακίνηση». Ούτε αυτό ισχύει, καθώς οι εργαζόμενοι δεν έχουν σταματήσει να μετακινούνται με τα ΜΜΜ και άρα να εκδίδουν μηνιαία κάρτα. Όσοι μετακινούνται με ΙΧ, γλιτώνουν τη βενζίνη αλλά όλοι πληρώνουν περισσότερα σε ρεύμα για κλιματισμό (ειδικά το καλοκαίρι), ίντερνετ και άλλα έξοδα.
«Δεν με πιέζει ο προϊστάμενος»
. Δεν ισχύει, καθώς την ίδια ή και περισσότερη πίεση βιώνουν οι εργαζόμενοι. Η εντατικοποίηση έχει αυξηθεί σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό, σε πλήθος τμημάτων εν μέσω πανδημίας οι στόχοι έχουν αυξηθεί, οι προϊστάμενοι «πετάγονται» κάθε λίγο μέσα από τα chat και σαν να μην έφτανε αυτό, έγιναν προσπάθειες, σε αρκετά τμήματα, εγκατάστασης καμερών στους υπολογιστές, κάτι που τελικά αποτράπηκε με την έγκαιρη παρέμβαση του σωματείου.
Στο στόχαστρο σωματεία και συλλογικότητες
Το σημαντικότερο όμως από όσα κερδίζει η εταιρεία είναι η διάλυση της συλλογικότητας και των σωματείων, τα οποία έχουν ως βάση της ύπαρξης τους, τους χώρους δουλειάς και τη συλλογικότητα μεταξύ των συναδέλφων
Το σημαντικότερο όμως από όσα κερδίζει η εταιρεία είναι η διάλυση της συλλογικότητας και των σωματείων, τα οποία έχουν βάση της ύπαρξης τους χώρους δουλειάς και τη συλλογικότητα μεταξύ των συναδέλφων. Να τονίσουμε εδώ πως η εταιρεία σε αυτά τα δύο περίπου χρόνια έχει απολύσει με διάφορους τρόπους (λήξη σύμβασης, παραίτηση κ.α.) εκατοντάδες εργαζόμενους, ενώ πολλοί συνάδελφοι επινοικιαζόμενοι μέσω της Adecco υποχρεώθηκαν να υπογράψουν τροποποιητική σύμβαση, όπου δεν αναγράφεται η προϋπηρεσία τους. Πολλοί συνάδελφοι της Vodafone υπέγραψαν ατομικές συμβάσεις τηλεργασίας με χειροτέρευση των εργασιακών τους όρων. Οι απολύσεις, η εκ περιτροπής εργασία, η ενοικίαση εργαζομένων, έχουν γίνει ακόμα πιο εύκολες. Τα συλλογικά όργανα των εργαζομένων (συνελεύσεις, σωματεία) υπονομεύονται ανεπανόρθωτα. Το δικαίωμα στην απεργία ουσιαστικά καταργείται. Μετά από 14 χρόνια ύπαρξης του σωματείου, με πρόσχημα την πανδημία, η διοίκηση της Vodafone απαγορεύει τη διενέργεια συνελεύσεων στα κτήρια, λειτουργώντας εντελώς αντιδημοκρατικά.
Τα δε κρατικά όργανα ελέγχου -π.χ. Επιθεώρηση Εργασίας- αν δεν επιτελούσαν μία φορά σωστά το ελεγκτικό τους καθήκον μέσα στους οργανωμένους χώρους εργασίας, δεν πρόκειται να κάνουν τίποτα με τους εργαζόμενους στο σπίτι.
Η κατάσταση αυτή είναι αναμενόμενη καθώς η απομόνωση, η καλλιέργεια του ατομικισμού, η έντονη ενασχόληση μόνο με τα social media, η υποχώρηση του κινήματος έχει οδηγήσει στην αποδοχή αυτής της επιλογής, της μόνιμης ατομικής εργασίας. Η κατάργηση της μόνιμης τηλεργασίας θα είναι μια από τις δυσκολότερες μάχες που θα χρειαστεί να δώσουν τα σωματεία, ανάμεσά τους και το σωματείο της Vodafone. Αλλά είναι ο μόνος τρόπος για να υπάρξουμε και να διεκδικούμε ουσιαστικά δικαιώματα για τους εργαζόμενους τώρα και στο μέλλον.
