Πανεπιστημιακός, μέλος ΟΚΔΕ Σπάρτακος, ΚΣΕ ΑΝΤΑΡΣΥΑ
«Σήμερα, το καθήκον της Αριστεράς είναι να προσπαθήσει να σταματήσει τον πόλεμο. Αυτό δεν μπορεί να γίνει ούτε με αφηρημένες εκκλήσεις για ειρήνη ούτε με την υποστήριξη της μίας ή της άλλης πλευράς», τονίζει στο Πριν η Γιάννα Κατσιαμπούρα, μέλος της ΟΚΔΕ Σπάρτακος και της ΚΣΕ της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. «Στην Ελλάδα η θέση μας πρέπει να είναι ξεκάθαρη, ιδιαίτερα όταν η κυβέρνηση στέλνει όπλα στην Ουκρανία και έχει διαθέσει την Αλεξανδρούπολη στις ΗΠΑ». Χαρακτηρίζει «εξαιρετικά σημαντική» την κοινή Αντιπολεμική Δήλωση των εννέα οργανώσεων και «βάση για την ανάπτυξη ισχυρού αντιπολεμικού κινήματος». Ταυτόχρονα, τονίζει την ανάγκη να υπερβεί η ΑΝΤΑΡΣΥΑ την «πολιτική παράλυση»
Συνέντευξη στον Γιάννη Ελαφρό
▶ Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και υπάρχει κίνδυνος κλιμάκωσης. Ποιες είναι οι βαθύτερες αιτίες;
Οι πραγματικές αιτίες αυτού του πολέμου βρίσκονται στην όξυνση της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης, που έχει ως αποτέλεσμα την ένταση της οικονομικής και γεωπολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ουκρανία είναι η αναζωπύρωση της αντιπαράθεσης της Ρωσίας με τη Δύση (ΗΠΑ/ΝΑΤΟ/ΕΕ), στην οποία το ουκρανικό κράτος παίζει το ρόλο της εμπροσθοφυλακής των τελευταίων.
Από την άλλη πλευρά, η δικαιολογία ότι η εισβολή του Πούτιν γίνεται για να σώσει τους πολίτες του Ντονμπάς δεν πείθει. Το κυρίως επίδικο δεν είναι οι άμαχοι στο Ντονμπάς αλλά η σύγκρουση της Ρωσίας με το δυτικό ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο, με επίκεντρο τον έλεγχο της ενέργειας στην Ευρώπη και την περαιτέρω επέκταση του ΝΑΤΟ στα ανατολικά.
▶ Μεγάλο μέρος της Αριστεράς διεθνώς διαλέγει –με τον έναν ή άλλον τρόπο– πλευρά, τασσόμενη είτε με την πλευρά της Ουκρανίας είτε με την πλευρά της Ρωσίας. Το πιο ανησυχητικό: Δεν κοντράρει την κυρίαρχη αστική γραμμή στη χώρα της. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Σήμερα, το καθήκον της Αριστεράς είναι να προσπαθήσει να σταματήσει τον πόλεμο. Αυτό δεν μπορεί να γίνει ούτε με αφηρημένες εκκλήσεις για ειρήνη, ούτε με την υποστήριξη της μίας ή της άλλης πλευράς. Βασική αρχή του αντιπολεμικού κινήματος είναι ότι πολεμάμε την επιθετικότητα της δικιάς μας κυβέρνησης. Στην Ελλάδα η θέση μας πρέπει να είναι ξεκάθαρη, ιδιαίτερα όταν η κυβέρνηση πήρε απόφαση να στείλει όπλα στην Ουκρανία και έχει διαθέσει το λιμάνι και τη βάση της Αλεξανδρούπολης στις ΗΠΑ. Μια συνεπής αντιπολεμική στάση πρέπει να θέσει ξεκάθαρα ως αίτημα τον άμεσο τερματισμό του πολέμου, την αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων από την Ουκρανία, την άμεση απομάκρυνση των ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων από την περιοχή και ακόμα περισσότερο τη διάλυση του ΝΑΤΟ, την αυτοδιάθεση των λαών της Ουκρανίας και του Ντονμπάς και βεβαίως καμιά εμπλοκή της Ελλάδας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.
▶ Με βάση αυτό ποια είναι η σημασία της κοινής Αντιπολεμικής Δήλωσης των εννέα αριστερών οργανώσεων;
Στις 12 Μαΐου η κυβέρνηση έφερε για ψήφιση την επέκταση της αμυντικής συμφωνίας Ελλάδας-ΗΠΑ. Μια τέτοια κίνηση αποτελεί κλιμάκωση της επεκτατικής πολιτικής του ΝΑΤΟ στην περιοχή και αναβαθμίζει την εμπλοκή του ελληνικού κράτους, το οποίο επιδιώκει να έχει περιφερειακά ηγετική θέση. Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και προετοιμάζεται η ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, η κίνηση αυτή μονιμοποιεί τον χαρακτήρα της ελλαδικής επικράτειας ως πολεμικού ορμητηρίου. Από αυτή την άποψη, η κοινή Αντιπολεμική Δήλωση των εννέα αριστερών οργανώσεων είναι εξαιρετικά σημαντική και αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη ενός ισχυρού αντιπολεμικού κινήματος.
▶ Πέρα από το ουκρανικό, τι σημαίνει γενικά για τη στάση απέναντι στον πόλεμο, ειδικά στην περιοχή μας που είναι αναβαθμισμένος ο ανταγωνισμός των αστικών τάξεων Ελλάδας και Τουρκίας;
Η Ελλάδα είναι χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ με εξαιρετικά υψηλές εξοπλιστικές δαπάνες και με στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός της. Την ίδια στιγμή, επιδιώκει οικονομική επέκταση στην περιοχή, συμμαχώντας με τα αντιδραστικά καθεστώτα Ισραήλ και Αιγύπτου, για να επιβάλει τα συμφέροντα της ελληνικής αστικής τάξης στη σύγκρουσή της με την τουρκική. Το πραγματικό διεθνιστικό καθήκον της εργατικής τάξης στη χώρα είναι να εμποδίσει τις οικονομικές, πολιτικές, μέχρι και πολεμικές επιδιώξεις της δικής «μας» αστικής τάξης.
Σε ενδεχόμενη κυβερνητική αλλαγή, η κεντρική πολιτική που θα εφαρμοστεί από τον ΣΥΡΙΖΑ θα είναι μέσα στο πλαίσιο ενός «soft» νεοφιλελευθερισμού
▶ Στο γενικότερο πεδίο βλέπουμε διεύρυνση της κοινωνικής δυσαρέσκειας, κυρίως λόγω της ακρίβειας. Ξανατίθεται το ζήτημα μιας κοινοβουλευτικής κυβερνητικής αλλαγής με κέντρο τον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή τη φορά όμως δεν μιλά καν για Αριστερά.
Είναι αλήθεια ότι η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ μετατρέπει το κόμμα σε ένα σοσιαλδημοκρατικό μόρφωμα, καρικατούρα του σημιτικού ΠΑΣΟΚ. Φαίνεται και από τους πρωτεύσαντες στην εκλογή της νέας Κεντρικής Επιτροπής. Αυτή η δεξιά μετατόπιση προμηνύει ότι, σε ενδεχόμενη κυβερνητική αλλαγή, η κεντρική πολιτική που θα εφαρμοστεί θα είναι μέσα στο πλαίσιο ενός «soft» νεοφιλελευθερισμού.
▶ Η ζωή φωνάζει για την ανάγκη αντικαπιταλιστικών απαντήσεων αλλά η αντικαπιταλιστική Αριστερά δεν έχει καταφέρει να βάλει το στίγμα της στο συνολικό πεδίο, παρότι πρωτοστατεί στους αγώνες σε χώρους και θέματα. Πού οφείλεται αυτό;
Η εκτίμησή μας είναι ότι σε διεθνές επίπεδο, με εξαίρεση ίσως την Αργεντινή, η αντικαπιταλιστική αριστερά βρίσκεται σε περίοδο κάμψης. Δεν είναι μόνο η παραδοσιακή αδυναμία της σύνδεσης του κοινωνικού με το πολιτικό, δηλαδή της έκφρασης σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο του κοινωνικού ριζοσπαστισμού, τα αίτια είναι βαθύτερα. Αναφέρομαι σε δομικές αλλαγές της ίδιας της εργασίας, όπως η προλεταριοποίηση της διανοητικής εργασίας και οι συνθήκες κοινωνικής αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης αλλά και ιδιαίτερες πτυχές του φεμινιστικού και οικολογικού κινήματος που θα πρέπει να αποτελέσουν οργανικά στοιχεία του μεταβατικού προγράμματος. Τέλος, η παραμένουσα ασθένεια του ενδημικού σεχταρισμού είναι βασικό εμπόδιο στην επιτυχία της όποιας ανασύνθεσης και αναδιοργάνωσης της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς.
▶ Ο ρόλος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ;
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ υπήρξε το πιο επιτυχημένο σχέδιο της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς στην Ελλάδα και με μεγάλη διεθνή απήχηση. Για να είμαστε ειλικρινείς, σήμερα η ΑΝΤΑΡΣΥΑ βρίσκεται σε πολιτική παράλυση και οι ευθύνες είναι συγκεκριμένες. Ταυτόχρονα, διάφορες αντίστοιχες κινήσεις που γίνονται εκτός ΑΝΤΑΡΣΥΑ για την ανασυγκρότηση της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς χαρακτηρίζονται από πολιτική σύγχυση και δεν δίνουν καμία ευοίωνη προοπτική.
Χρειάζεται να προχωρήσουμε σε μια διαδικασία υπέρβασης αυτής της παράλυσης, έστω και σε «βελούδινο» διαζύγιο, και ταυτόχρονα επανίδρυσης με όρους συνέχειας, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνθήκες από πλευράς κινήματος δεν είναι ευνοϊκές, όπως ήταν το 2009. Έχουμε όμως υποχρέωση και καθήκον απέναντι στους/τις δεκάδες χιλιάδες αγωνιστές και αγωνίστριες σε κάθε πόλη της Ελλάδας που προσβλέπουν στην αντικαπιταλιστική Αριστερά ως τη μόνη δύναμη ικανή να υπερασπίσει με συνέπεια τα συμφέροντα των εργαζομένων.
