Γιώργος Μιχαηλίδης
Οπλα, όπλα, περισσότερα όπλα. Έτσι, θα μπορούσε να περιγραφεί η διεθνής τάση παραγωγής και εμπορίας κάθε είδους οπλικών συστημάτων που κατέγραψε πρόσφατα σε έκθεσή του το σουηδικό ινστιτούτο SIPRI. Αν και κατά την τελευταία τετραετία σημειώθηκε μία παγκόσμια υποχώρηση της τάξης του 4,6% στις πωλήσεις, πρόκειται για μια οριακή κάμψη μετά από μια κούρσα ανόδου από το 2002 έως το 2016.
Σημειώνεται πως πέντε χώρες ελέγχουν το 78% των πωλήσεων όπλων παγκοσμίως — ΗΠΑ 39%, Ρωσία 19%, Γαλλία 11%, Κίνα 4,6% και Γερμανία 4,5%. Ανάμεσά τους, όμως, εμφανίζεται μία ενδιαφέρουσα τάση. Συγκρίνοντας τις τετραετίες 2012-16 και 2017-21, το ινστιτούτο διαπιστώνει πως οι ΗΠΑ αυξάνουν το ποσοστό συμμετοχής τους στις εξαγωγές από 32% σε 39%, ενώ αντίστροφα το μερίδιο της Ρωσίας στην παγκόσμια αγορά καταγράφει σημαντική πτώση από 24% σε 19%. Από τα κράτη της πρώτης πεντάδας, άνοδο καταγράφουν επίσης οι πωλήσεις γαλλικών όπλων, ενώ μικρότερο μερίδιο, σε σχέση με την προηγούμενη τετραετία, καταλαμβάνουν Κίνα και Γερμανία.
Έτσι, οι ΗΠΑ καθίστανται με διαφορά ο μεγαλύτερος έμπορος όπλων του κόσμου, με υπερδιπλάσιες εξαγωγές από τη δεύτερη Ρωσία, που κατευθύνονται σε 103 κράτη. Οι καλύτεροι πελάτες τους εξακολουθούν να βρίσκονται στη Μέση Ανατολή, όπου καταλήγει το 43% των αμερικάνικων οπλικών συστημάτων, με τη Σαουδική Αραβία να λαμβάνει τη μερίδα του λέοντος. Εκτός από τους Σαουδάραβες, οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς οπλικών συστημάτων διεθνώς είναι η Ινδία, η Αίγυπτος, η Αυστραλία και η Κίνα που μαζί απορρόφησαν το 38% των συνολικών εξαγωγών όπλων την τελευταία τετραετία, ενώ πάνω από τις μισές εξαγωγές όπλων απορροφά μια δεκάδα κρατών.
Και εδώ, όμως, σημειώνονται ενδιαφέρουσες τάσεις. Ενώ οι αφρικανικές χώρες μείωσαν τις εισαγωγές τους κατά 34% και αυτές της Λατινικής Αμερικής κατά 55%, σε Ασία και Ωκεανία παρουσιάστηκε μια οριακή μείωση της τάξης του 4,7% μετά όμως από μια οχταετία μεγάλης αύξησης. Αντιθέτως, στην Ευρώπη οι εισαγωγές όπλων σημείωσαν αύξηση κατά 19%, με τις ΗΠΑ να προμηθεύουν το 54%, τη Ρωσία το 7,9% και τη Γερμανία το 6,2%. Οριακή αύξηση στις αγορές όπλων σημειώθηκε και στη Μέση Ανατολή (2,8%), πρέπει όμως να ληφθεί υπόψη ότι κατά την προηγούμενη τετραετία είχε ήδη σημειωθεί αύξηση της τάξης του 86%.
Δεν είναι πασιφανές ότι η μείωση των εξοπλισμών πρέπει να καταστεί προτεραιότητα για τους λαούς ανά τον κόσμο;
