Παναγιώτης Ξοπλίδης
▸ Ψυχρές και ανάποδες παραμένουν οι σχέσεις με το Κρεμλίνο
Η συνάντηση Μητσοτάκη-Πούτιν στο Σότσι, παρά τις δημόσιες φιλοφρονήσεις, ελάχιστα αναθέρμανε τις παγωμένες ελληνορωσικές σχέσεις. Πριν την αναχώρησή του, ο έλληνας πρωθυπουργός είχε διαδοχικές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μπλίνκεν και τον πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Μενέντεζ. Η προγραμματισμένη επίσκεψη καθορίστηκε σε σημαντικό βαθμό από το πλαίσιο που θέτουν Ουάσιγκτον και ΝΑΤΟ και η ψυχροπολεμική εκστρατεία τους ενάντια στη Μόσχα. Η νέα αμερικανική κυβέρνηση έχει οξύνει την αντιπαράθεση της με τη Ρωσία –αλλά και την Κίνα– καλλιεργώντας πολεμικό κλίμα, με σενάρια περί ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία τις επόμενες εβδομάδες.
Οι κυβερνήσεις ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ έχουν προσδέσει την Ελλάδα στο άρμα ΗΠΑ-ΝΑΤΟ όσο καμία άλλη ελληνική κυβέρνηση, μετατρέποντας όλη τη χώρα σε νατοϊκή βάση με την επέκταση της Αμυντικής Συμφωνίας. Ειδικά το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης και η περιοχή του Έβρου έχουν γίνει εφαλτήριο και στρατιωτικός διάδρομος για τη μεταφορά δυνάμεων και εξοπλισμού προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, με στόχο την περικύκλωση της Ρωσίας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η επίσκεψη Μητσοτάκη ήταν οριοθετημένη, καθώς η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύεται και από τη θέση της ΕΕ, που κινείται επίσης σε σκληρή γραμμή για την Ουκρανία, μην αφήνοντας κανένα περιθώριο διαφοροποίησης. Η νέα γερμανική κυβέρνηση σκληραίνει και αυτή τη στάση της προς τη Μόσχα, θέτοντας υπό αμφισβήτηση ακόμα και τη στρατηγική συμφωνία για τον αγωγό Nordstream, εν μέσω παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης. Η Ελλάδα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις τιμές που καθορίζει η Gazprom για το φυσικό αέριο και η απόλυτη ταύτιση της Αθήνας με τις ΗΠΑ-ΕΕ δεν επιτρέπει διαπραγμάτευση για τη βελτίωση της ελληνικής αγοράς ενέργειας.
Ναρκοθετημένη από τις «προτροπές» Μπλίνκεν και Μενέντεζ η ελληνική αποστολή στη Ρωσία
Οι ελληνορωσικές σχέσεις βρίσκονται τα τελευταία χρόνια σε ύφεση, με διπλωματικά επεισόδια όπως η απέλαση Ρώσων διπλωματών με κατηγορίες υπονόμευσης της Συμφωνίας των Πρεσπών και η εκκλησιαστική κρίση Οικουμενικού Πατριαρχείου και Ρωσικής Εκκλησίας για την παραχώρηση Αυτοκεφαλίας στην Ουκρανική Εκκλησία. Η πρόσδεση με την πολιτική ΗΠΑ και ΕΕ έχει συνέπειες και για κρίσιμους οικονομικούς τομείς, όπως η γεωργία και ο τουρισμός. Η μεγάλη ρωσική αγορά παραμένει σχεδόν κλειστή για πολλά ελληνικά αγροτικά προϊόντα, ενώ και η τουριστική ροή βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο, λόγω συμμετοχής της Ελλάδας στο εμπάργκο της ΕΕ αλλά και ζητημάτων σε σχέση με τις βίζες και την πιστοποίηση ρωσικών εμβολίων. Ακόμα και η παραδοσιακή στήριξη των ελληνικών θέσεων στην αντιπαράθεση με την Τουρκία αμφισβητείται, καθώς η προσέγγιση Μόσχας-Άγκυρας προχωρά με την παραχώρηση των S-400. Οι διαρροές πριν μερικούς μήνες σε ελληνικά ΜΜΕ περί αναγνώρισης της Βόρειας Κύπρου από τη ρωσική κυβέρνηση είναι ενδεικτική μιας ψυχροπολεμικής κατάστασης χωρίς προηγούμενο. Ο ρόλος της Ελλάδας, ως μιας δυτικής χώρας με ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας προς τη Μόσχα –που διατηρήθηκε ακόμα και επί ΕΣΣΔ-, δεν φάνηκε να αναβαθμίζεται από την επίσκεψη, καθώς οι γεωπολιτικές επιλογές κινούνται σε αντίρροπη κατεύθυνση.
Πριν την επίσκεψη στη Ρωσία, ο Κ. Μητσοτάκης είχε συναντηθεί στο Ισραήλ με το νέο πρωθυπουργό και τον Ν. Αναστασιάδη, προωθώντας τον τριμερή επιθετικό άξονα Οι συμφωνίες γίνονται πιο επικίνδυνες από ποτέ, καθώς τα σύννεφα πολέμου πυκνώνουν από τη Μαύρη Θάλασσα ως την Ανατολική Μεσόγειο.
