Γιώργος Μουρμούρης
Η βόρεια Εύβοια «κάπνιζε» ακόμα όταν οι κάτοικοι δήλωναν φοβισμένοι για το τι μέλει γενέσθαι το Φθινόπωρο, με τις πρώτες βροχές. Οι εξελίξεις επιβεβαίωσαν τους φόβους τους: Με την πρώτη ισχυρή νεροποντή, χιλιάδες κυβικά μέτρα λάσπης και φερτών υλών «κατέβηκαν» από τα βουνά που πια αποτελούν «κρανίου τόπο» προς τη θάλασσα, προκαλώντας ανυπολόγιστες καταστροφές στους παραλιακούς οικισμούς, όπως στην Αγία Άννα.
Επρόκειτο για μια μια «προαναγγελθείσα πλημμύρα», όπως εύστοχα τη χαρακτηρίζει η Αριστερή Παρέμβαση Στερεάς Ελλάδας που καταγγέλλει ότι «αντί η Περιφέρεια ή το κεντρικό κράτος να κάνουν πρώτη προτεραιότητα την αντιπλημμυρική προστασία των οικισμών αυτών, με έργα ορεινής υδρονομίας, με επεμβάσεις ώστε να συγκρατηθούν τα όμβρια και τα φερτά υλικά που κατεβαίνοντας μετατρέπονται σε λάσπη στα ανώτερα σημεία της λεκάνης με μικρά φράγματα με πέτρες, κορμούς κλπ, σφυρίζουν όλοι κλέφτικα».
Η κατάσταση που επικρατεί στη Βόρεια Εύβοια, δύο μήνες μετά την σαρωτική πυρκαγιά, είναι αποκαρδιωτική. Οι μελέτες για τα αντιπλημμυρικά έργα δεν έχουν ολοκληρωθεί, ενώ όποιες παρεμβάσεις έχουν πραγματοποιηθεί αφορούν καθαρισμό ποταμών και ρεμάτων και κοπή καμμένων δέντρων, κυρίως στις περιοχές πέριξ των οδικών αρτηριών. Παρεμβάσεις με κορμοδέματα και άλλα αντιδιαβρωτικά έργα έχουν ξεκινήσει να πραγματοποιούνται κατά προτεραιότητα στις περιοχές που έχουν αναλάβει οι ιδιώτες «ανάδοχοι». Πέραν της παραχώρησης ενός ακόμη πεδίου στη διαβόητη «ιδιωτική πρωτοβουλία», το καθεστώς των αναδόχων έχει ως αποτέλεσμα οι παρεμβάσεις που γίνονται να είναι αποκομμένες και αποσπασματικές. Η εκπόνηση μιας ολοκληρωμένης μελέτης καθυστερεί, και όχι μόνο λόγω των αντικειμενικών δυσκολιών, των 465.820 στρεμμάτων δηλαδή στα οποία ανέρχονται οι καμένες εκτάσεις. Αλλά και επειδή το τοπικό Δασαρχείο παραμένει τραγικά υποστελεχωμένο αφού, σύμφωνα με πληροφορίες, η υπηρεσία διαθέτει μόλις ένα άτομο για την βόρεια Εύβοια. Σύμφωνα με τον δήμαρχο Μαντουδίου, Γιώργο Τσαπουρνιώτη, τα αντιπλημμυρικά έργα έχουν φτάσει περίπου στο 10%, ωστόσο στην περιοχή της Αγίας Άννας που σημειώθηκαν οι μεγάλες καταστροφές την Κυριακή δεν είχε ξεκινήσει η δημιουργία κορμοδεμάτων.
Αβεβαιότητα, αλληλεγγύη και κίνδυνος ερήμωσης
Στους κατοίκους των περιοχών που καταστράφηκαν από τις πυρκαγιές του Αυγούστου, επικρατεί αβεβαιότητα. Πολλοί επιβιώνουν αποκλειστικά από τις πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, έχοντας χάσει οποιαδήποτε πηγή εισοδήματος. Η «ροή» ειδών πρώτης ανάγκης δεν σταματά: Την Κυριακή 10 Οκτωβρίου, αντιπροσωπεία μελών του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών βρέθηκε στις πληγείσες περιοχές της Βόρειας Εύβοιας για να διανείμει υλικά που συνέλεξε το Σωματείο για τους πυρόπληκτους, σε μια έμπρακτη κίνηση ταξικής αλληλεγγύης.
Η αλληλεγγύη ανακουφίζει, δεν λύνει όμως το πρόβλημα των κατοίκων: Η περιοχή θα παραμείνει «κρανίου τόπος» για πολλά χρόνια. Η γη δεν μπορεί να καλλιεργηθεί, τα κοπάδια για χρόνια δεν θα επιτρέπεται να βοσκήσουν. Το έδαφος δεν μπορεί να συγκρατήσει τίποτα πια. Οι ρητινοκαλλιεργητές έχασαν το δάσος, την πηγή του εισοδήματός τους. Όσοι (πολλοί) ασχολούνται με τις εργασίες απομάκρυνσης των καμένων δέντρων, χάνουν το ταμείο ανεργίας. Πολλά σπίτια που έχουν χαρακτηριστεί επισκευάσιμα από τις αρμόδιες υπηρεσίες, στην πραγματικότητα είναι μη κατοικήσιμα. Τα χρήματα που έχουν δοθεί ως αποζημίωση δεν επαρκούν, ενώ για όσους προέκυψε ζήτημα στέγασης λύθηκε όπως-όπως, με αλληλεγγύη και ίδια μέσα. Νέοι που επέλεξαν να αφήσουν την Αθήνα για να επιστρέψουν στα μέρη τους, δηλώνουν ότι είναι αναγκασμένοι να φύγουν ξανά. Η Βόρεια Εύβοια κινδυνεύει να ερημώσει.
Υπό το πρίσμα όλων αυτών, γίνεται ακόμα πιο εξοργιστικός ο κυνισμός της κυβέρνησης που πρώτα, με ένα μείγμα αδιαφορίας και ανικανότητας, άφησε μια μικρή εστία να μετατραπεί σε μεγα–πυρκαγιά, ακολούθως έστησε επενδυτικό «πάρτι» στα καμένα και τέλος απέδωσε τις καταστροφικές πλην αναμενόμενες πλημμύρες «στον θεό που μας μισεί». «Με το θεό δεν μπορεί να τα βάλει κανείς, δυστυχώς», δήλωσε θρασύτατα τη Δευτέρα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γιάννης Οικονόμου. «Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα φυσικά φαινόμενα» πρόσθεσε. Εκτός όμως από αδυναμία ελέγχου στην κυβέρνηση φαίνεται πως έχουν και παντελή άγνοια των φυσικών φαινομένων. Πώς αλλιώς μπορεί να ερμηνευθεί η «εξήγηση» Πέτσα, ότι οι ζημιές από τις πλημμύρες δεν συνδέονται με τη φωτιά γιατί συνέβησαν σε… παραθαλάσσιες περιοχές;
