Γιώργος Μιχαηλίδης
Πνιγμοί προσφύγων και μεταναστών στη Μεσόγειο. Έχοντας πλέον συνηθίσει στην είδηση και στο άκουσμα διαφόρων αριθμών, δεν μας κάνει πλέον εντύπωση. Όμως, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, στο πρώτο μισό του 2021 σημειώθηκε μία αύξηση της τάξης του 100%. Συγκεκριμένα από 513 θανάτους την ίδια περίοδο πέρυσι, φέτος φτάσαμε στον αριθμό των 1.146.
Η πιο θανατηφόρα διαδρομή εξακολουθεί να είναι αυτή μεταξύ Λιβύης και Ιταλίας, ακολουθούμενη από αυτή μεταξύ Δυτικής Αφρικής και των Καναρίων Νήσων της Ισπανίας. Στην περίπτωση της διαδρομής Τουρκίας-Ελλάδας, η εγγύτητα των ακτών έχει αποτρέψει τον μεγάλο αριθμό πνιγμών, με μόλις έξι να καταγράφονται κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους. Οργανώσεις αρωγής προς τους πρόσφυγες και διασωστικές ομάδες προειδοποιούν, βέβαια, πως το επίσημο νούμερο είναι κατά πάσα πιθανότητα μικρότερο από το πραγματικό, καθώς πολλά μικρά ναυάγια δεν καταγράφονται καν.
Ωστόσο, πέρα από όσους και όσες χάνουν τη ζωή τους με αυτό τον τρόπο, υπάρχει και άλλη πλευρά: Οι επιζώντες που επαναπροωθούνται στις χώρες της Αφρικής ή στην Τουρκία αντιμετωπίζουν συχνά μια επίγεια κόλαση. Ιδιαίτερα στην περίπτωση της διαλυμένης από τον εμφύλιο Λιβύης, αναφέρονται βασανιστήρια, εξαφανίσεις, αναγκαστικές φυλακίσεις χωρίς δίκες κα. Η δε πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης σκληραίνει. Το ευρωπαϊκό θαλάσσιο τείχος που χτίζεται, σε συνεργασία με τα κράτη της βόρειας Αφρικής και την Τουρκία, κοστίζει πολλούς παραπάνω θανάτους και ουσιαστικά εμποδίζει ανθρώπους που θέλουν να αιτηθούν άσυλο από το να μεταβούν σε μία ασφαλή τοποθεσία. Για παράδειγμα, οι επαναπροωθήσεις στη Λιβύη φέτος άγγιξαν τις 15.000, αριθμός τριπλάσιος σε σχέση με τον περσινό.
Πρόκειται για μία εγκληματική πολιτική, η οποία εγκλωβίζει ανθρώπους που χρειάζονται προστασία σε επικίνδυνα κράτη, όπως το λιβυκό, όπου υπόκεινται σε στυγνή εκμετάλλευση, βιασμούς και κακοποιήσεις. Παράλληλα, τα ευρωπαϊκά κράτη επιχειρούν να αποσείσουν από πάνω τους κάθε ευθύνη έρευνας και διάσωσης στη Μεσόγειο, μεταφέροντάς τες στα κράτη της βορείου Αφρικής έναντι χρηματοδότησης, η οποία όμως σχεδόν ποτέ δεν καταλήγει στον διασωστικό τομέα. Ως αντίληψη, δεν υπάρχει διαφορά από την αμερικάνικη εκδοχή της… δωροδοκίας του Μεξικό με εμβόλια, προκειμένου να αναπτύξει ένοπλες αντι-προσφυγικές φρουρές στα νότια σύνορά του με τα μικρά κεντροαμερικανικά κράτη. Χρειάζεται να σημειώσουμε ότι τα ίδια κράτη έχουν αφήσει την Αφρική δίχως εμβόλια, ενώ συμμετείχαν στην επιχείρηση διάλυσης της Λιβύης;
