«Είναι επιτακτικό οι κομμουνιστές να διεκδικήσουν την εθνικοποίηση των ιδιωτικών εταιρειών υγείας χωρίς αποζημίωση και τον κοινωνικό έλεγχο στην παραγωγή», στα ιδιωτικά νοσοκομεία, τις φαρμακοβιομηχανίες και τις βιομηχανίες μέσων ατομικής προστασίας, τονίζει ο Μηνάς Καραγιάννης, ειδικευόμενος γιατρός στο Αττικό και μέλος της Πρωτοβουλίας Διαλόγου για σύγχρονο κομμουνιστικό πρόγραμμα και κόμμα. Αναδεικνύοντας την τραγική κατάσταση στα νοσοκομεία, τονίζει πως είναι «στρατηγική επιλογή του κεφαλαίου» η υποβάθμιση της δημόσιας υγείας και η ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα.
Συνέντευξη στον Γιάννη Ελαφρό
▶ Ποια είναι η κατάσταση στα νοσοκομεία αυτή την εβδομάδα. Τι φταίει γι’ αυτό;
Η κατάσταση στα νοσοκομεία συνεχίζει να είναι αποκαρδιωτική για ασθενείς και προσωπικό, για νοσηρότητα covid και non-covid. Ακόμα και το υπουργείο Υγείας παραδέχεται ότι οι θάνατοι από covid καθημερινά υπερβαίνουν τους 70 και οι διασωληνωμένοι είνQαι σταθερά πάνω από 800. Ταυτόχρονα καθημερινά 50-100 ασθενείς είναι διασωληνωμένοι εκτός ΜΕΘ. Την ίδια στιγμή οι ασθενείς με άλλα νοσήματα καθυστερούν να πάνε στο νοσοκομείο, όταν αποφασίζουν να πάνε η κατάσταση τους είναι βαριά ενώ, στο Αττικό τουλάχιστον, παραμένουν γιαQ εικοσιτετράωρα στο διάδρομο και είναι πολύ πιθανό να κολλήσουν covid ενδονοσοκομειακά. Επίσης, αν χρειαστεί να διασωληνωθούν ασθενείς χωρίς covid είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί ΜΕΘ για να μεταφερθούν. Η αυξημένη θνητότητα και νοσηρότητα που παρατηρείται είναι συνέπεια των χρόνιων ελλείψεων του συστήματος υγείας σε προσωπικό, υλικό και υποδομές, κάτι που γίνεται ακόμα πιο έντονο στην εποχή της πανδημίας.
▶ Η κυβέρνηση αρνείται πεισματικά να ενισχύσει ουσιαστικά τη δημόσια υγεία, όσο και να επιτάξει πραγματικά τον ασύδοτα κερδοφόρο ιδιωτικό τομέα υγείας. Είναι θέμα ιδεοληψίας του Κ. Μητσοτάκη και των νεοφιλελεύθερων ή εκφράζει μια ταξική επιλογή;
Η ενίσχυση του τομέα της ιδιωτικής υγείας είναι στρατηγική επιλογή του κεφαλαίου και υπηρετείται πιστά και διαχρονικά από όλο το πολιτικό σύστημα. Η κυβέρνηση εκμεταλλεύεται την κρίση του κορωνοϊού για να μετατρέψει το ΕΣΥ σε σύστημα μιας νόσου και να σπρώξει τη λοιπή νοσηρότητα στους ιδιωτικούς ομίλους. Την ίδια στιγμή οι Συμπράξεις Δημοσίου Ιδιώτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), δηλαδή η παραχώρηση υπηρεσιών των νοσοκομείων σε ιδιώτες, αποτελούσαν προγραμματική θέση της κυβέρνησης, η οποία προωθείται παρά τις ανακατάταξεις που έφερε η πανδημία. Ας μην ξεχνάμε πως εφαρμόστηκε για πρώτη φορά επι ΣΥΡΙΖΑ στο νοσοκομείο Σαντορίνης.
▶ Όλο και περισσότεροι συνειδητοποιούν στις συνθήκες της πανδημίας την αναγκαιότητα του δημόσιου συστήματος υγείας. Μήπως έχει έρθει η ώρα οι κομμουνιστές να προβάλουν το αίτημα για αποκλειστικά δημόσια υγεία;
Όσα έχουμε δει κατά τη διάρκεια της πανδημίας, με τη στάση των ιδιωτικών ομίλων υγείας, τις ελλείψεις σε υλικά (μάσκες, γάντια, τεστ, εμβόλια), και τη συνειδητή υποβάθμιση του δημόσιου συστήματος υγείας αναδεικνύει ότι κέρδος και υγεία δεν χωράνε στην ίδια πρόταση. Είναι επιτακτικό οι κομμουνιστές να διεκδικήσουν την εθνικοποίηση των ιδιωτικών εταιρειών υγείας χωρίς αποζημίωση και τον κοινωνικό έλεγχο στην παραγωγή, είτε μιλάμε για ιδιωτικά νοσοκομεία είτε για φαρμακοβιομηχανίες είτε για βιομηχανίες μέσων ατομικής προστασίας.
▶ Η Πρωτοβουλία μιλάει για τριπλή καπιταλιστική κρίση και «ενοχοποιεί» τον καπιταλισμό για την εξέλιξη της πανδημίας. Μήπως είναι υπερβολικό; Δεν είναι ένα φυσικό γεγονός, μια «άτυχη» στιγμή; Που εντοπίζετε τα συστημικά προβλήματα και αίτια;
Θα ήταν άτυχη στιγμή αν είχε πέσει μετεωρίτης και προσπαθούσαμε να αντιμετωπίσουμε τις καταστροφές που άφησε. Αυτό που συμβαίνει είναι συνέπεια της «φύσης» του καπιταλισμού σαν σύστημα που θυσιάζει τον άνθρωπο και τη φύση στο βωμό του κέρδους. Είναι η διαταραγμένη σχέση ανθρώπου-φύσης που οδηγεί νέες νόσους να γεννιούνται. Αλλά και η πορεία της πανδημίας είναι άμεση συνέπεια της αναρχίας της καπιταλιστικής παραγωγής και της αποσάθρωσης των συστημάτων υγείας που ο καπιταλισμός απαιτεί και επιδιώκει.
▶ Με βάση αυτό ποια πρέπει να είναι συνοπτικά η απάντηση των κομμουνιστών, τόσο σε άμεσο όσο και σε πιο στρατηγικό επίπεδο;
Οι κομμουνιστές οφείλουν να απαντήσουν στην τριπλή κρίση του καπιταλιστικού συστήματος διεκδικώντας τη λύση της από εργατική σκοπιά. Πρέπει να απαιτήσουμε καθολικά δημόσιο σύστημα υγείας το οποίο να μπορεί να καλύψει τις λαϊκές ανάγκες. Να αποσπάσουμε πλούτο από το κεφάλαιο ώστε να μπορούν οι εργαζόμενοι να ζήσουν μια ζωή που να ανταποκρίνεται στις δυνατότητες που προσφέρει ο σύγχρονος κόσμος. Να διεκδικήσουμε την αναπροσαρμογή της διαταραγμένης σχέσης ανθρώπου-
φύσης, ώστε να επιζήσει και ο άνθρωπος και η φύση.
Αυτά τα αιτήματα είναι απαραίτητα για την κάλυψη των λαϊκών αναγκών, όμως συγκρούονται με την ουσία του καπιταλιστικού συστήματος. Η διεκδίκηση τους μας συνδέει με τα στρατηγικά αιτήματα μας που είναι το πέρασμα σε μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο μέσω της ανατροπής της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας του κεφαλαίου.
Ιδιαίτερα επίκαιρο είναι το αίτημα για αλλαγή της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, η οποία θα επηρεάσει τη νοσηρότητα του πληθυσμού
▶ Ειδικά όσον αφορά το ζήτημα της υγείας, με την ευρύτερη έννοια, τι θα ξεχώριζες;
Όσον αφορά την υγεία θα ξεχώριζα τα αιτήματα της ενίσχυσης των υποδομών νοσοκομείων και πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, το αίτημα του κοινωνικού ελέγχου στην παραγωγή φαρμάκων και υλικών καθώς και το αίτημα του κοινωνικού ελέγχου στην ιατρική έρευνα, ώστε να κατευθύνεται προς το κοινωνικά ωφέλιμο και όχι προς το καπιταλιστικά κερδοφόρο.
Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στο αίτημα για αλλαγή της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, γιατί μια άλλη σχέση της κοινωνίας με το περιβάλλον θα επηρεάσει τη νοσηρότητα του πληθυσμού.
▶ Η Πρωτοβουλία, και με την εκδήλωσή της, τροφοδοτεί το διάλογο για το κομμουνιστικό πρόγραμμα και κόμμα της εποχής μας. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται αυτός ο διάλογος; Πώς θα προχωρήσει η διαδικασία;
Αυτή τη στιγμή, ο διάλογος που ανοίγει η Πρωτοβουλία είναι πιο επίκαιρος από ποτέ. Κόσμος της αριστεράς, αλλά και ευρύτερα, νιώθει την ανάγκη μιας οργανωμένης απάντησης στην επίθεση που δέχεται σε όλες τις πλευρές της ζωής του. Με αυτή την έννοια η ευρύτερη διαδικασία που έχει ενεργοποιήσει η Πρωτοβουλία είναι ελπιδοφόρα, γιατί υπάρχουν αρκετοί αγωνιστές που ασχολούνται και συμμετέχουν στη συζήτηση. Αλλά κυρίως επειδή υπάρχει πολύς περισσότερος κόσμος ο οποίος νιώθει την ανάγκη αυτού που προσπαθούμε να κάνουμε χωρίς να το γνωρίζει ακόμα. Οπότε καθήκον μας την επόμενη περίοδο είναι να ανοίξουμε την πρωτοβουλία προς τα κάτω, σε κάθε χώρο δουλειάς, σε κάθε γειτονιά, να έρθουμε σε επαφή με τον κόσμο και τους προβληματισμούς του και να δομήσουμε μαζί του το νέο κομμουνιστικό κόμμα.
