Ιωάννα Καρδάρα
▸ Την ώρα που οι θάνατοι λόγω κορονοϊού συνεχώς αυξάνονταν, τα κρούσματα παρέμεναν υψηλά και συνεχίζονταν αμείωτα στους εργασιακούς χώρους, το διαδίκτυο γέμιζε με πολύχρωμες διαφημίσεις για την Black Friday που φέτος — αν και μόνο ηλεκτρονική — διήρκησε για μια εβδομάδα.
Μπορεί το lockdown να κράτησε μακριά τους καταναλωτές από την δια ζώσης φρενίτιδα εκείνης της ημέρας, δεν ίσχυσε το ίδιο για τους εργαζόμενους, οι οποίοι συνέχισαν να δουλεύουν εντατικά για να προλάβουν τις χιλιάδες παραγγελίες.
Οι συνθήκες «εργασιακής ζούγκλας» δεν έλαβαν τέλος και η εντατικοποίηση της δουλειάς εκείνες τις μέρες αποτελεί μια ζοφερή πραγματικότητα. Ακόμα και χωρίς τη Black Friday το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι τηλεπωλήσεις δεν γίνονται χωρίς εργασία και εξαντλητικά ωράρια. Χιλιάδες είναι εκείνοι που εργάζονται στα τμήματα των e-shop, στα τηλεφωνικά κέντρα, στις αποθήκες, στις μεταφορικές εταιρείες, στις διανομές. Πρόκειται για κλάδους που κυριαρχεί η ελαστική και μαύρη εργασία με μεσαιωνικές συνθήκες. Όπως για παράδειγμα οι διανομείς, που βρίσκονται συνεχώς εκτεθειμένοι στον κορονοϊό, αμείβονται με ψίχουλα και δουλεύουν αμέτρητες ώρες.
Για χιλιάδες εργαζόμενους οι μέρες της Black Friday σημαίνουν απλήρωτες υπερωρίες, εξαντλητικό κουβάλημα δεμάτων και πίεση για «να βγει η δουλειά». Σύμφωνα μάλιστα και με στοιχεία από τον Ελληνικό Σύνδεσμο Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GRECA) οι ηλεκτρονικές αγορές προϊόντων σημείωσαν ιστορικό υψηλό. Καταγράφηκε άνοδος 154,9% στην αξία των online αγορών για την εβδομάδα Σάββατο 21 έως Παρασκευή 27 Νοεμβρίου σε σχέση με τον μέσο όρο των προηγούμενων οκτώ εβδομάδων του 2020 (μέσα Σεπτέμβρη-μέσα Νοέμβρη).
Μάλιστα, υπήρξε έντονη αγοραστική τάση των καταναλωτών η οποία οδήγησε στο να καταγραφεί 43,6% μεγαλύτερος τζίρος στη φετινή Black Friday σε σχέση με την περσινή και 73,5% μεγαλύτερος τζίρος σε επίπεδο εβδομάδας. Όσον αφορά τον τζίρο που παράχθηκε από τα 6.600 συνεργαζόμενα καταστήματα με το Skroutz, καθ’ όλη την εβδομάδα της Black Friday, υπολογίζεται ότι διαμορφώθηκε σε 41,27 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 73% σε σχέση με την αντίστοιχη εβδομάδα του 2019.
Η «Μαύρη Παρασκευή» για τους εργαζόμενους μετατράπηκε σε «μαύρη εβδομάδα» αυτή τη χρονιά, μιας και η καθημερινότητα όλων έχει διαμορφωθεί στο τρίπτυχο «υπάκουσε, δούλευε, κατανάλωνε». Μπορεί οι εργαζόμενοι να μην έγιναν θεατές των τεράστιων ουρών που θα πρέπει να εξυπηρετηθούν άμεσα, έγιναν όμως θεατές των μακροσκελών δελτίων παραγγελίας που έπρεπε να προσέξουν για να γεμίσουν τα δέματα των πελατών. Δέματα που έλαβαν οι διανομείς των μεταφορικών και έπρεπε να παραδώσουν στη συνέχεια χιλιάδες παραγγελίες, χωρίς καθυστερήσεις και στους προβλεπόμενους χρόνους. Μάλιστα, πολλές εταιρείες επιστράτευσαν ακόμα και… ταξί για να κάνουν παραδόσεις. Ενώ το γεγονός ότι ο λιανεμπορικός κολοσσός της Jumbo αλλά και η αλυσίδα παιχνιδιών Μουστάκας είδαν τα e-shop τους να «κρασάρουν», αποτελεί την αθέατη όψη του σκληρού ανταγωνισμού των εταιρειών, που συνήθως εκτυλίσσεται πάνω στην πλάτη των εργαζομένων τους.
Αναφερόμενη στην Black Friday η Ταξική Κίνηση για την εργατική χειραφέτηση Θεσσαλονίκης, επισημαίνει μεταξύ άλλων πως «είναι μια πτυχή -κάπως πιο «μαύρη»- της συνολικής επίθεσης των εργοδοτών απέναντι στα εργατικά μας συμφέροντα και δικαιώματα, τη ζωή και την αξιοπρέπειά μας» και πως «για την εργοδοσία οι «καλές τιμές» πάνε πακέτο με την κακή – εξευτελιστική τιμή της δουλειάς των εργαζομένων».
