Μπάμπης Συριόπουλος
▸ Η Τουρκία αποφεύγει τις κυρώσεις και η Ελλάδα… τον διάλογο
Η τελευταία σύνοδος κορυφής της ΕΕ παρά τα σκληρά λόγια για «τις μονομερείς και προκλητικές ενέργειες» της Τουρκίας δεν προχώρησε σε συγκεκριμένες κυρώσεις ενάντιά της, παρά τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης. Η συζήτηση για «πιθανές κυρώσεις» παραπέμπεται για τη σύνοδο κορυφής τον Μάρτιο του 2021. Στο κείμενο των «συμπερασμάτων για την Ανατ. Μεσόγειο» επιβεβαιώνεται «το στρατηγικό ενδιαφέρον της ΕΕ ως προς την ανάπτυξη αμοιβαία επωφελούς σχέσης με την Τουρκία». Επίσης προστίθεται «ότι η προσφορά θετικής ατζέντας ΕΕ-Τουρκίας παραμένει στο τραπέζι». Η ΕΕ δηλώνει «έτοιμη να παράσχει οικονομική βοήθεια στους Σύρους πρόσφυγες και τις κοινότητες υποδοχής στην Τουρκία, […] όπως και να ενισχύσει τις προσπάθειες καταπολέμησης των δικτύων που διακινούν λαθρομετανάστες». Είναι εμφανής η εξάρτηση της ΕΕ από την Τουρκία στο προσφυγικό, με την τελευταία να παίζει τον ρόλο του δεσμοφύλακα για τους πρόσφυγες, ώστε να μείνουν μακριά από την Ευρώπη. Η ΕΕ βλέπει μόνο δίκτυα διακινητών («migrant smuggler networks») και όχι την απελπισία της προσφυγιάς. Το κείμενο των συμπερασμάτων της συνόδου τελειώνει με τη δήλωση: «Η ΕΕ θα αναζητήσει τη συνεργασία για τα θέματα που σχετίζονται με την Τουρκία και την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο με τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Επικίνδυνοι τυχοδιωκτισμοί της κυβέρνησης Μητσοτάκη με τις αμερικανικές κυρώσεις
στην Τουρκία λόγω S400
Οι ΗΠΑ επέβαλαν τελικά στις 14/12 κυρώσεις στην Τουρκία, επικεντρωμένες στην πολεμική της βιομηχανία, κατά του προέδρου της κρατικής Διεύθυνσης Αμυντικής Βιομηχανίας (SSB) και τριών ακόμα αξιωματούχων της. Περιλαμβάνουν δεσμεύσεις των περιουσιακών τους στοιχείων στις ΗΠΑ, ταξιδιωτικούς περιορισμούς, απαγόρευση χορήγησης αδειών εξαγωγών καθώς και πάγωμα δανείων. Οι κυρώσεις έρχονται, σύμφωνα με τον αμερικανό ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο, σε απάντηση της αγοράς από την Τουρκία των ρωσικών αντιαεροπορικών πυραύλων S-400.
Οι συγκεκριμένες κυρώσεις μπορούν να χαρακτηριστούν μάλλον προειδοποιητικές και σε καμία περίπτωση δεν αναιρούν τις συμμαχικές –με όλα τα προβλήματα– σχέσεις των δύο χωρών. Ο ίδιος ο πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι «μετά την παράδοση και παραλαβή στην Αμερική (εννοείται της κυβέρνησης), θα δούμε μάλλον καλύτερα τη ροή των πραγμάτων». Οι ΗΠΑ ανησυχούν για τις ρωσοτουρκικές σχέσεις, καθώς και για την ανάπτυξη της ίδιας της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας που μπορεί να εξελιχθεί σε ανταγωνιστή στην αγορά όπλων. Ο Ρώσος ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ χαρακτήρισε τις κυρώσεις «παράνομες» και δείγμα «αλαζονείας» προς τη διεθνή κοινότητα, ενώ η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ Μαρία Ζαχάροβα τις θεώρησε παραβίαση των «κανόνων του παιγνιδιού» στον ανταγωνισμό. Ο ιρανός ΥΠΕΞ Τζαβάντ Τζαρίφ μίλησε για «περιφρόνηση του διεθνούς δικαίου» και δήλωσε συμπαράσταση στην Τουρκία.
Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας θεώρησε τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας απαραίτητες καθώς, όπως είπε, η τελευταία έχει ξεπεράσει τα όρια, ενώ, αναφερόμενος στις προσδοκίες του από τη νέα κυβέρνηση στις ΗΠΑ, περιμένει βοήθεια για την Ελλάδα, ώστε να αντιμετωπίσει την «πολύ δύσκολη κατάσταση με την Τουρκία». Η ελληνική κυβέρνηση με τη στάση «του καλού στρατιώτη» των ΗΠΑ, προς εξυπηρέτηση των συμφερόντων της αστικής τάξης, εμπλέκει τη χώρα στους ανταγωνισμούς στην περιοχή –ενόψει της κυβερνητικής εναλλαγής στις ΗΠΑ– φέρνοντάς την αντιμέτωπη αναγκαστικά με αντίπαλα μπλοκ και δυνάμεις. Τίποτα καλό δεν προοιωνίζεται για τον ελληνικό λαό από αυτή την εμπλοκή.
