Δανάη Μαραγκουδάκη
▸ «Το εμβόλιο θα είναι ασφαλές, θα είναι ελεγμένο από τους διεθνείς οργανισμούς φαρμάκου. Μόλις εγκριθεί, θα έρθει στην ίδια χρονική στιγμή σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες».
Αυτό δήλωσε πριν λίγες μέρες ο υπουργός Υγείας Βασίλης Κικίλιας, αναφερόμενος στην εθνική εκστρατεία εμβολιασμού. Η περιγραφή δεν ήταν εξαντλητική, ωστόσο μερικά από τα βασικά σημεία ήταν πως «ο εμβολιασμός είναι δωρεάν» και ότι «για να φτιάξουμε ένα τείχος ανοσίας πρέπει η πλειοψηφία να εμβολιαστεί». Η κυβερνητική απάντηση συνεχίζει να κινείται στη λογική «σφίξτε λίγο ακόμα τα δόντια και το θαύμα του εμβολίου θα τα λύσει όλα σύντομα». Η ελπίδα πως όλα θα λυθούν με ένα μαγικό κουμπί είναι η πιο αποτελεσματική μορφή χειραγώγησης ώστε να μην συζητείται η ενίσχυση του ΕΣΥ και ταυτόχρονα να γίνει αδιαμαρτύρητα αποδεκτό το γενικευμένο κλίμα καταστολής με πρόσχημα την υγειονομική κρίση.
Επίσης, οι δηλώσεις του υπουργού προκαλούν αρκετά ερωτήματα σε σχέση με τον κυβερνητικό σχεδιασμό ο οποίος έχει αποδείξει αρκετές φορές τα όριά του. Για αρχή, μια κυβέρνηση που έχει αρνηθεί στους πολίτες την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας, αμφισβητείται κατά πόσο θα τα καταφέρει να ανταπεξέλθει στα δύσκολα logistics που θα τεθούν στο πλαίσιο της προσπάθειας εμβολιασμού. Για παράδειγμα, το εμβόλιο της Pfizer/BioNTech θα πρέπει να διατηρείται σε θερμοκρασίες -80 με -70 βαθμών Κελσίου καθ’ όλη τη διάρκεια της μεταφοράς για να μην αλλοιωθεί. Αυτή τη στιγμή μόλις 25 χώρες σε όλο τον κόσμο διαθέτουν τις υποδομές και τον απαραίτητο εξοπλισμό για να χειριστούν αυτό το ειδικό φορτίο. Στη Γερμανία, το μεγαλύτερο μέρος της διανομής έχουν αναλάβει το τμήμα του γερμανικού ταχυδρομείου DHL, η Fedex, η UPS και η Kühne+Nagel, που μεταφέρουν φαρμακευτικά σκευάσματα και μπορούν να διασφαλίσουν την κατάλληλη ψύξη.
Πέρα από τα διαδικαστικά ωστόσο υπάρχουν και ζητήματα ουσίας τα οποία σημαντικό είναι να τίθενται με έναν ορθολογικό τρόπο. Ένα σημείο συζήτησης έχει να κάνει με την «πίστη» των πολιτών στο εμβόλιο. Σαφώς και τα εμβόλια έχουν σώσει και σώζουν ζωές, άρα μακριά από «ψεκασμένες» απόψεις συζητάμε για τους όρους με τους οποίους αυτά θα γίνουν αποδεκτά από την κοινωνία. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της εταιρείας To The Point, μόλις ένας στους τέσσερις ανθρώπους πανελλαδικά δηλώνει πως θα κάνει αμέσως ένα από τα εμβόλια όταν λάβει τη σχετική έγκριση (25,7%), ενώ σχεδόν οι μισοί (45,2%) δηλώνουν ότι θα κάνουν το εμβόλιο αλλά θα περιμένουν για κάποιο διάστημα ώστε να διαπιστώσουν ότι είναι ασφαλές. Η δυσπιστία απέναντι στις φαρμακοβιομηχανίες που δείχνουν να παρακάμπτουν σημαντικά πρωτόκολλα ασφαλείας για να κερδίσουν την κούρσα και η μειούμενη εμπιστοσύνη απέναντι στις κυβερνήσεις και τους δημόσιους θεσμούς, είναι παράγοντες που εξηγούν αυτή τη στάση.
Τέλος, είναι σαφές πως και να έρθουν τα εμβόλια η όλη διαδικασία θα πάρει αρκετό καιρό, κάτι που επιβεβαίωσε και η γερμανίδα καγκελάριος Α. Μέρκελ, λέγοντας πως «δεν θα μπορέσουμε να εμβολιάσουμε τόσους πολλούς ανθρώπους κατά το πρώτο τρίμηνο του 2021». Τι χρειάζεται λοιπόν; Πριν λίγες μέρες η Δρ. Μάργκαρετ Χάρις, στέλεχος του ΠΟΥ, δήλωσε: «Τα εμβόλια είναι ένα σημαντικό εργαλείο, θα είναι πολύ βοηθητικά, αλλά η επίδραση του εμβολίου όσον αφορά τη δημιουργία ενός κάποιου είδους ανοσοποιητικού φραγμού βρίσκεται ακόμη πολύ μακριά. Μόνον τα μέτρα για τη δημόσια υγεία, όχι τα εμβόλια, μπορούν να αποτρέψουν μια νέα έξαρση των κρουσμάτων».
