Γιώργος Τσαντίκος
▸ Τέσσερις θάνατοι πολιτών και τεράστιες καταστροφές είναι ο απολογισμός που άφησε πίσω της η κακοκαιρία «Ιανός» στην περιοχή της Καρδίτσας. Την ίδια ώρα κυβέρνηση, δήμος και περιφέρεια μεταθέτουν ο ένας στον άλλο τις ευθύνες για την κατάσταση.
Μπροστά στη μεγαλύτερη καταστροφή των τελευταίων 30 ετών στέκονται οι κάτοικοι της Καρδίτσας, που είδαν τον κάμπο να πλημμυρίζει μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και τώρα, μετράνε τις πληγές που άφησε ο «Ιανός» και διατηρεί χαίνουσες η κυβερνητική πολιτική. Άνθρωποι έχουν χάσει τις ζωές τους, οι παραγωγοί έχουν καταστραφεί.
Οι παλιότεροι θυμούνται τις εποχές που πλημμύριζε ο Πάμισος και χτυπούσαν προειδοποιητικά οι καμπάνες στα χωριά του Μουζακίου για την πλημμύρα. Δεν ήταν η πρώτη φορά τα τελευταία 60 χρόνια που ο κάμπος πλημμύρισε, ήταν όμως σίγουρα η μεγαλύτερη καταστροφή στην παραγωγή, σε υποδομές, σπίτια και δουλειές.
Η σφοδρότητα των καιρικών φαινομένων συνάντησε την απόλυτη σχεδόν και διαχρονική απουσία αντιπλημμυρικών έργων, αλλά και την ολιγωρία των αρχών. Η πόλη της Καρδίτσας πλημμύρισε μέσα σε πολύ λίγες ώρες νερό, λάσπη και φερτά υλικά κάθε είδους. Σε αρκετά σημεία, η πλημμύρα πέρασε από τις διαβάσεις κάτω από τη σιδηροδρομική γραμμή, φέρνοντας ό,τι μάζευε από γεωργικές και βιομηχανικές μονάδες, μέσα στην πόλη. Το πρωινό του Σαββάτου βρήκε την πόλη της Καρδίτσας πλημμυρισμένη κατά τη μεγαλύτερη έκτασή της, με την κατάσταση σε αρκετά της σημεία να θυμίζει… Ορλεάνη.
Τέσσερις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Η λάσπη κατέκλυσε κάθε τι, σε αρκετό ύψος από το έδαφος, γεμίζοντας σπίτια και καταστήματα και παρασύροντας οχήματα. Τα χωριά του Μουζακίου, στο νότιο-νοτιοδυτικό άκρο του κάμπου, κυριολεκτικά παρασύρθηκαν από τα φουσκωμένα νερά του ποταμιού και των χειμάρρων.
Και όμως, εδώ και πολλά χρόνια, επισημαίνεται διαρκώς η ανάγκη για αντιπλημμυρικά έργα, η οποία απλώς… ανανεώνεται σε κάθε συνεδρίαση συντονιστικών οργάνων της περιφέρειας, που τείνουν πλέον να γίνουν επετειακές.
Παράλληλα, η ανθρώπινη παρέμβαση συνεχίζει να είναι μονομερής και επιβαρυντική. Τα ερωτήματα για το πόσο υπολογίζουν την ενδεχόμενη επίδραση σε πλημμυρικά φαινόμενα, μεγάλες υποδομές όπως ο αυτοκινητόδρομος Ε65, ανοίγουν ξανά τη συζήτηση που έχει ξαναγίνει σε αντίστοιχα, παλιότερα περιστατικά, στην Κοζάνη και στα Γιάννενα.
Ήδη, ο ΕΛΓΑ εκτιμάει ότι οι ζημιές στις βαμβακοκαλλιέργειες είναι κοντά στα 350.000 στρέμματα. Οι δε κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, αλλά και βιομηχανίες έχουν υποστεί επίσης μεγάλες ζημιές. Η καταστροφή ωστόσο μοιάζει και με ωρολογιακή βόμβα: Συνέβη για ένα από τα πιο παραγωγικά μέρη της χώρας, με τις επιπτώσεις, στην τοπική οικονομία, αλλά και στην τροφοδοσία να αναμένονται σε δεύτερη φάση, πέραν των οφθαλμοφανών, σημερινών. Κοντά στην πανδημία και τα χλωμά ως ανύπαρκτα μέτρα στήριξης, έρχεται τώρα το πλήγμα σε έναν ακόμα πιο καίριο οικονομικό τομέα.
Χωριά παρέμεναν αποκλεισμένα χωρίς ύδρευση και ρεύμα πέντε μέρες μετά την καταιγίδα
Οι τοπικές αρχές και η κυβέρνηση συμπεριφέρονται ως «ένα σώμα» και με απαράδεκτο τρόπο. Δήμος και περιφέρεια προσπαθούν με χαριεντισμούς, ευχολόγια και μετάθεση ευθυνών να δικαιολογήσουν την κατάσταση. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πήγε δύο μέρες αργότερα, όσο χρειάστηκε για να στηθεί ένα σκηνικό με παρατρεχάμενους, αυλικούς, προύχοντες κ.λπ., προστατευμένο από αστυνομικές δυνάμεις και χωρίς να προσθέτει τίποτα σε επίπεδο στήριξης. Κάτοικοι και κόσμος του αγώνα συγκεντρώθηκαν και τον αποδοκίμασαν χαλώντας του το επικοινωνιακό σόου και υποχρεώνοντας τις αστυνομικές δυνάμεις να αφήσουν ελεύθερους τους πολίτες που είχαν αρχικά προσαχθεί.
Πέρα από ποσά που δεν επαρκούν να καλύψουν το μέγεθος της ζημιάς, είναι χαρακτηριστικό ότι στα μέτρα ενίσχυσης προστέθηκε και η… επιστρεπτέα προκαταβολή, η οποία είναι έτσι και αλλιώς ανεπαρκής και αποτρεπτική και για πολλές επιχειρήσεις που έχουν πληγεί από την πανδημία.
Την ίδια στιγμή, ολόκληρα χωριά παρέμεναν αποκλεισμένα, τέσσερις και πέντε μέρες μετά την καταιγίδα, χωρίς ύδρευση και ρεύμα, ενώ ο Χαρδαλιάς χειροφιλάει παπάδες, ευτελίζοντας κάθε «πατρική συμβουλή» που δίνει η κυβέρνηση, με ταυτόχρονη την απειλή της ράβδου για τη νεολαία. Ο κυβερνητικός μηχανισμός στη Θεσσαλία, είχε την αποτελεσματικότητα που παραπέμπει στην ταινία Θέλουμε τους Κολονέλους, του Μάριο Μονιτσέλι…
Ο «Ιανός», ένα ιδιαίτερα σφοδρό καιρικό φαινόμενο, ακόμα μια σκληρή υπενθύμιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ήταν μόνο η συγκυρία που επιβεβαίωσε ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει καμία πρόληψη και ετοιμότητα. Δεν είναι όμως αυτή η αιτία των καταστροφών, τόσο ώστε να δικαιολογείται ο ολοφυρμός των διοικούντων που αποποιούνται τις ευθύνες τους.
Η διαδοχή τραγικών γεγονότων των τελευταίων ετών, από τη Μάνδρα και το Μάτι, μέχρι την Εύβοια και την Καρδίτσα τώρα, με τις απώλειες ανθρώπινων ζωών, είναι η διαρκής υπενθύμιση ότι οι κυβερνητικές ευθύνες είναι τεράστιες και μόνιμα «ορφανές».
ΑΡΠΑ Θεσσαλίας: Μας έπνιξαν οι προστάτες μας
Το γεγονός ότι το μέγεθος της καταστροφής θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Αριστερή Παρέμβαση στη Θεσσαλία-Ανταρσία για την Ανατροπή (ΑΡΠΑ). «Οι βασικοί παράγοντες της καταστροφής είναι η παντελής έλλειψη αντιπλημμυρικής προστασίας, η τερατώδης και εγκληματική δόμηση των μεγάλων αστικών κέντρων και η διαχείριση των φυσικών καταστροφών με συνεδριάσεις επιτροπών που το τελευταίο που σταθμίζουν είναι η ανθρώπινη ζωή και τα υπάρχοντα της κοινωνικής πλειοψηφίας», σημειώνει και καλεί σε αγώνα για «πλήρη αποζημίωση και αποκατάσταση των ζημιών.
Παράλληλα, το απόγευμα της Παρασκευής στην κεντρική πλατεία της Καρδίτσας πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση διαμαρτυρίας, μετά από κάλεσμα του Δικτύου αλληλεγγύης και αγώνα Καρδίτσας για υγεία, ζωή και ελευθερία με αιτήματα την πλήρη αποζημίωση των πλημμυροπαθών, τον άμεσο αντιπλημμυρικό σχεδιασμό και τη μη εγκατάσταση ανεμογεννητριών στον ορεινό όγκο των Αγράφων
«Κανένας μόνος μπροστά στην καταστροφή. Αλληλεγγύη και διεκδίκηση η απάντησή μας», ανέφερε το κάλεσμα. Παράλληλα, το Δίκτυο πραγματοποιεί και συλλογή ειδών πρώτης ανάγκης για τους κατοίκους του νομού Καρδίτσας.
