Χρίστος Κρανάκης
Φακέλωματα και χαφιεδισμός για την «πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης»
Πέρασε στα «ψιλά» αλλά είναι πολύ σημαντικό: Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) υπέγραψε με στελέχη της κυβέρνησης, της ΕΛΑΣ και της ΕΕ τη λεγόμενη Διακήρυξη της Αθήνας, η οποία στοχεύει «στην πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης και της βίας στις πόλεις». Πρωτεργάτες ήταν ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γιώργος Πατούλης, η υπουργός και η υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Όλγα Γεροβασίλη και Κατερίνα Παπακώστα. Όπως τόνισε ο Πατούλης, η Διακήρυξη στοχεύει «στην αναβάθμιση της συνεργασίας των δήμων με κεντρικούς και ευρωπαϊκούς φορείς, με στόχο την εξάλειψη του βίαιου εξτρεμισμού ήδη από το επίπεδο της γειτονιάς». Όσο και αν θέλουν να παρουσιάσουν ως προοδευτική και αναγκαία μια τέτοια κίνηση, η αλήθεια είναι ότι αποτελεί ένα βήμα προς τη συγκρότηση μιας νέας αντιδραστικής «Ιερής Συμμαχίας» αλλά και απόδειξη της στροφής όλου του αστικού πολιτικού σκηνικού –της κυβέρνησης συμπεριλαμβανομένης– προς τα δεξιά, όπου βασικό δόγμα είναι η ασφάλεια.
Ένας από τους βασικούς στόχους, λοιπόν, είναι «η δημιουργία και αξιοποίηση των εργαλείων της Εθνικής Πολιτικής για την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης». Ακόμα και η αόριστη ορολογία που χρησιμοποιείται παραπέμπει σε «σκοτεινότερες» εποχές. Είναι σαφές πως για την ΚΕΔΕ, την κυβέρνηση και την ΕΕ, η «πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης» στοχεύει στην καταστολή κάθε πολιτικής-κοινωνικής κίνησης που φαντάζει επικίνδυνη για τα δικά τους οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα.
Σε αυτό το σημείο, συναντάμε και μια αναβαθμισμένη χρήση της θεωρίας των δύο άκρων, καθώς το πολιτικό σύστημα δεν διστάζει να περάσει από το ιδεολογικό αναμάσημα στην πρακτική εφαρμογή. Οι δηλώσεις του Πατούλη είναι χαρακτηριστικές: «Βίαιος εξτρεμισμός είναι και αυτός που χτυπά κτίρια καναλιών και εκκλησίες. Βίαιος είναι και ο εξτρεμισμός που οπλίζει τα χέρια όσων βιαιοπραγούν στους μετανάστες που φιλοξενούμε στη χώρα μας». Μέσα σε λίγες λέξεις, στο στόχαστρο της πολιτικής εξουσίας μπαίνει όλο το φάσμα των «ακραίων στοιχείων» — ανοίγοντας πρακτικά τον δρόμο για ακόμη πιο σκληρά μέτρα.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει, επίσης, η «προτροπή» προς τους πολίτες να συνδράμουν ενεργά στην προσπάθεια για καταπολέμηση της βίας στις γειτονιές. Στα πρότυπα του προγράμματος «Παρατηρητής της Γειτονιάς», που εφαρμόζεται σε δήμους της Κύπρου και με βάση το οποίο «οι Παρατηρητές (πολίτες) προτρέπονται να είναι σε εγρήγορση, να είναι τα μάτια και τα αυτιά της Αστυνομίας, να συνεργάζονται με τους γείτονες και την Αστυνομία για τη δική τους ασφάλεια, την ασφάλεια της οικογένειας και περιουσίας τους», προτείνεται η δημιουργία ενός σύγχρονου τάγματος χαφιέδων. Η Διακήρυξη της Αθήνας καλεί τους πολίτες σε εντεταλμένη υπηρεσία, προκειμένου να χαρτογραφήσουν τη ριζοσπαστικοποίηση στις τάξεις των πιο «ευαίσθητων» ομάδων, δηλαδή μεταναστών και νεολαίας. Εάν ένας μετανάστης φαίνεται ύποπτος, πρέπει να ενημερωθούν οι αρχές. Εάν το παιδί του γείτονα αναπτύσσει πολιτική δράση που διαταράσσει την ομαλή καθημερινότητα της γειτονιάς, πρέπει η αστυνομία να το γνωρίζει.
Προφανώς, η κυβέρνηση που φωτογραφίζεται δίπλα σε νεοναζί στο Καστελόριζο και η ΕΕ που στηρίζει τους φασίστες της Ουκρανίας δεν επιδιώκουν την πάταξη της ακροδεξιάς απειλής. Αντίθετα, θέλουν να ιχνηλατήσουν τις κινήσεις νεολαίας και μεταναστών, ώστε να μπορούν ανά πάσα στιγμή να προβούν στην καταστολή τους. Οι κινήσεις γειτονιάς και εν γένει το κίνημα έχουν καθήκον να στρέψουν το κόσμο των γειτονιών απέναντι στον χαφιεδισμό.
