Με αφορμή το πρόσφατο περιστατικό ξυλοδαρμού εργαζόμενου διανομέα στην Θεσσαλονίκη από το αφεντικό του καθώς και τα συνεχή σοβαρά ατυχήματα εν ώρα εργασίας, το Πριν συνομιλεί με τον εργαζόμενο στον κλάδο και μέλος της συλλογικότητας στον επισιτισμό-τουρισμό «Λάντζα», Γιάννη Σπυρόπουλο «Τα ταξικά σωματεία πρέπει να δώσουν την μάχη, ώστε να σπάσουν το τρομοκρατικό πλαίσιο εργασίας αλλά και να αμφισβητήσουν τις σχέσεις εργασίας», τονίζει μεταξύ άλλων.
Συνέντευξη στον Κυριάκο Νασόπουλο
Αν υπάρχει ένας τρόπος οι εργαζόμενοι να αμφισβητήσουν την εργοδοτική τρομοκρατία, τότε σίγουρα αυτός δεν είναι ατομικός
Το νέο περιστατικό ξυλοδαρμού εργαζόμενου από εργοδότη στη Θεσσαλονίκη, επανέφερε στο προσκήνιο τις συνθήκες εργασίας στον κλάδο σας. Κάτω από ποιες συνθήκες καλείστε καθημερινά να βγάλετε το μεροκάματο;
Η τραμπούκικη συμπεριφορά του συγκεκριμένου εργοδότη είναι μόνο η κορυφή του εργασιακού «παγόβουνου», μιας και συνεχώς βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα που έχει παγιωθεί στον κλάδο. Ως εργαζόμενοι αναμετρόμαστε καθημερινά με αντίστοιχα περιστατικά. Αν το συγκεκριμένο περιστατικό φανερώνει κάτι παραπάνω για την εργοδοσία, αυτό είναι ότι έχει ξεπεράσει τα όρια της αυθαιρεσίας και έχει αγγίξει τα όρια της εκδικητικότητας, απέναντι σε κάθε εργαζόμενο ο οποίος υπερασπίζεται την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματά του. Αυτό ακριβώς το πλαίσιο είναι που διαμορφώνει και τις συνθήκες εργασίας. Το εξευτελιστικό ωρομίσθιο, τα εξαντλητικά ωράρια και η έλλειψη πλήρους ασφάλισης συνθέτουν ένα πλαίσιο εναρμονισμένο με τη σύγχρονη εργασιακή βαρβαρότητα. Το ωρομίσθιο δεν ξεπερνά τα 4 ευρώ, τα ωράρια αγγίζουν τις 12 ώρες και η ασφάλιση είναι υποτυπώδης. Το εξωφρενικό είναι επίσης, ότι πλέον θεωρείται αυτονόητο ότι ο διανομέας θα χρησιμοποιεί δικό του όχημα, χωρίς την κάλυψη μιας σειράς εξόδων από τον εργοδότη. Ο εργαζόμενος δηλαδή δεν νοικιάζει στον εργοδότη μόνο την εργατική του δύναμη, αλλά υποχρεούται και να παραχωρεί κομμάτι της περιουσίας του.
Κάποιοι ισχυρίζονται ότι για τα πολλά θανατηφόρα ατυχήματα εν ώρα εργασίας αιτία είναι ο «υπερβάλλον ζήλος» σας. Εσείς τι απαντάτε;
Δεν νομίζω οι εργαζόμενοι του κλάδου να θρέφουν τον καημό των εργοδοτών για την κερδοφορία της εκάστοτε επιχείρησης σε σημείο που αυτό να μεταφράζεται σε «υπερβάλλοντα ζήλο». Η πίεση που προκύπτει από τον προβλεπόμενο χρόνο παράδοσης και από την πλευρά του εργοδότη, το ενδεχόμενο της απόλυσης και της ανεργίας επιβάλλουν ταχύτατους ρυθμούς και μας ρίχνουν σε μια άνιση μάχη με τον κίνδυνο των εργατικών ατυχημάτων και το θάνατο. Επίσης, ένας ακόμη παράγοντας που εντείνει την επικινδυνότητα του επαγγέλματος είναι η έκθεση σε ακραίες καιρικές συνθήκες.
Είναι ικανοποιητική η απόφαση του δικαστηρίου να καταδικάσει το αφεντικό-τραμπούκο σε τριετή φυλάκιση με αναστολή; Μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για άλλους εργοδότες;
Η αστική δικαιοσύνη δε θα μπορούσε να αποφασίσει διαφορετικά σε ένα τόσο εξόφθαλμο περιστατικό. Το ερώτημα είναι πώς θα διασφαλίσουμε ότι δε θα φτάνουμε στο σημείο να καταγράφονται τέτοια περιστατικά. Από τη στιγμή που έχει διαμορφωθεί ένα διευρυμένο πλαίσιο αυθαιρεσιών, το οποίο μάλιστα τροφοδοτείται και επιβάλλεται από την «μεταμνημονιακή» πραγματικότητα, το ζήτημα δεν είναι προσωπικό με τον εκάστοτε εργοδότη, αλλά βαθιά πολιτικό.
Το σώμα επιθεώρησης εργασίας παρεμβαίνει στους χώρους δουλειάς;
Είναι ένας κρατικός μηχανισμός του οποίου οι αρμοδιότητες δεν ξεφεύγουν από την επιτήρηση της ισχύος του υπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου. Αυτό σημαίνει ότι αφενός έχει περισσότερο έναν καταγραφικό χαρακτήρα και αφετέρου λειτουργεί ισορροπητικά ανάμεσα σε εργοδότη και εργαζόμενο. Δεν παραγνωρίζουμε βέβαια και το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις έχει παρτίδες με εργοδότες. Παρ’ όλα αυτά είναι ένας μηχανισμός που δεν τον απορρίπτουμε, αλλά προσπαθούμε να τον αξιοποιήσουμε, πιέζοντας για τακτικούς ελέγχους.
Πάγιο αίτημά σας, είναι και η δημοσιοποίηση της εγκυκλίου για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων διανομέων, η οποία καθυστερεί με ευθύνη του υπουργείου Εργασίας. Τι ζητάτε να καθορίζεται μέσω αυτής;
Η σχετική εγκύκλιος είναι μια εκκρεμότητα για την ειδικότητά μας, που δεν μπορεί να απαντήσει από μόνη της στις συνθήκες και στις σχέσεις εργασίας του κλάδου. Από την εργασιακή μας καθημερινότητα προκύπτουν αιτήματα και διεκδικήσεις τα οποία παλεύουμε να αποτυπωθούν και να οριστούν καθολικά μέσα από την υπογραφή μιας κλαδικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Ζητήματα όπως η υποχρεωτική παροχή εταιρικού οχήματος και προστατευτικού εξοπλισμού, η κάλυψη εξόδων συντήρησης του οχήματος και των καυσίμων είναι αυτονόητα αιτήματα. Το υπουργείο Εργασίας δεν βαραίνει μονάχα η ευθύνη για καθυστέρηση της έκδοσης της εγκυκλίου, αλλά και το σύνολο μιας κυβερνητικής πολιτικής που έχει τσακίσει τα δικαιώματα των εργαζομένων. Οτιδήποτε φαντάζει ως παραχώρηση από την πλευρά της κυβέρνησης, δεν μπορεί να ειδωθεί ξέχωρα από τον αγώνα των εργαζομένων του κλάδου που δίνουν μέσα από τα σωματεία τους.
Θεωρείς ότι η «μάχη» των εργαζομένων ενάντια στην εργοδοτική αυθαιρεσία μπορεί να κερδηθεί, μονάχα, μέσω δικαστικών αποφάσεων;
Δεν θεωρώ ότι η εργοδοτική αυθαιρεσία τσακίζεται μέσα από δικαστικές αποφάσεις. Το φαινόμενο αυτό ευθυγραμμίζεται με μια ολόκληρη πολιτική που έχει τσακίσει τα εργαζόμενα στρώματα και έχει εμπεδώσει την ηγεμονία της εργοδοσίας με πιο επιθετικούς όρους μέσα στους χώρους δουλειάς.
Πώς μπορεί να σπάσει η τρομοκρατία των αφεντικών στους χώρους εργασίας;
Αν υπάρχει ένας τρόπος οι εργαζόμενοι να αμφισβητήσουν αυτή την τρομοκρατία, τότε σίγουρα αυτός δεν είναι ατομικός. Η λογική της οργάνωσης των εργαζομένων στα σωματεία προσπαθεί να προστατεύει και να μην αφήνει εκτεθειμένους τους εργαζόμενους. Τα ταξικά σωματεία πρέπει να δώσουν την μάχη, ώστε να σπάσουν το τρομοκρατικό πλαίσιο εργασίας αλλά και να αμφισβητήσουν τις σχέσεις εργασίας, να οργανώσουν τους εργαζομένους σ’ έναν αγώνα αντίστασης κι επιθετικής διεκδίκησης. Η μείωση του χρόνου εργασίας, η πλήρης ασφάλιση, η επαναφορά όλων των επιδομάτων και των απωλειών των προηγούμενων ετών, η διασφάλιση κανόνων υγιεινής και προστασίας των εργαζομένων και ο καθορισμός επαρκώς στελεχωμένων πόστων είναι αιτήματα που παλεύουμε να αποτυπωθούν σε μια Κλαδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας. Η πάλη όμως ενάντια στην εργασιακή επισφάλεια, δεν είναι το όριο του καθήκοντός μας. Η συνολική αμφισβήτηση της πολιτικής κυβέρνησης και ΕΕ και των εκμεταλλευτικών σχέσεων εργασίας πρέπει να τεθούν ξανά στο τραπέζι. Οι οικονομικοί αγώνες που ξεσπούν μεμονωμένα σε κλάδους πρέπει να σπάσουν τα όριά τους. Έχουμε ανάγκη για κλαδικό συντονισμό, για ένα ταξικά ανασυγκροτημένο εργατικό κίνημα και για ένα πολιτικό όραμα που θα απορρίπτει τις σχέσεις εκμετάλλευσης. Αυτή είναι και η λογική της εργατικής συσπείρωσης «Λάντζα».
