Γράμμα από Ολλανδία
Δημήτρης Παυλόπουλος
Τα τελευταία έξι χρόνια, η ολλανδική επαρχία του Χρόνιγκεν δοκιμάζεται από συχνή σεισμική δραστηριότητα. Οι σεισμοί προκαλούνται από την εξόρυξη φυσικού αερίου στην περιοχή και έτσι έχουν μικρό εστιακό βάθος και προκαλούν αρκετές υλικές ζημιές. Οι σεισμοί έχουν προκαλέσει την αντίδραση των κατοίκων της περιοχής. Πολυάριθμες κινητοποιήσεις έχουν διοργανωθεί ενώ οι κάτοικοι πετάνε αυγά στους κυβερνητικούς παράγοντες μόλις αυτοί εμφανιστούν.
Ο λόγος που η σεισμική δραστηριότητα εντάθηκε τα τελευταία χρόνια ενώ η εξόρυξη έχει ξεκινήσει από το 1959 είναι κυρίως οικονομικοί. Υπεύθυνη είναι η εταιρεία ΝΑΜ, μια σύμπραξη της Shell και της Exxon. Καθώς το κοίτασμα φυσικού αερίου εξαντλείται, η μορφολογία του εδάφους και του κοιτάσματος αύξησε την πιθανότητα πρόκλησης σεισμών. Αντί όμως αυτό να οδηγήσει σε μείωση του όγκου εξόρυξης, η εξόρυξη αυξήθηκε από 20 δισ. κυβικά μέτρα το 2000 σε 50 δισ. το 2011.
Τα οικονομικά οφέλη της εξόρυξης είναι σημαντικά . Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μόνο το 2016 (όπου ο όγκος έχει μειωθεί σημαντικά) η εξόρυξη απέφερε 496 εκατ. ευρώ στις Shell και Exxon, αλλά και σημαντικά κέρδη στο ολλανδικό κράτος. Με την ένταση της σεισμικής δραστηριότητας όμως, τα έξοδα της εταιρείας ΝΑΜ αυξήθηκαν σημαντικά, καθώς αναγκάστηκε να αποζημιώσει οικονομικά τους ιδιοκτήτες σπιτιών που υπέστησαν ζημιές. Επιπλέον, σύμφωνα με έρευνα του 2015, η ΝΑΜ θα υποχρεωθεί να συμβάλλει οικονομικά στην αντισεισμική προστασία περίπου 170.000 κατοικιών της περιοχής.
Αυτό σήμανε συναγερμό στη Shell και την Exxon που απαίτησαν την αναθεώρηση των κανόνων οικονομικής λειτουργίας της εταιρείας εξόρυξης. Η συντηρητική κυβέρνηση συμβιβάστηκε με τις απαιτήσεις των δύο πολυεθνικών και έτσι δεσμεύτηκε να απαλλάξει τη ΝΑΜ από οποιαδήποτε ευθύνη για την αποκατάσταση των ζημιών, να αναλάβει το 73% του κόστους το αποζημιώσεων και να δεσμευτεί για τη συνέχιση των εξορύξεων τουλάχιστον μέχρι το 2022. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά τις κινητοποιήσεις των κατοίκων της περιοχής, ο όγκος εξόρυξης παραμένει υψηλότερος από τον αντίστοιχο του 2000.
Η επιρροή των δύο πολυεθνικών είναι τόσο ισχυρή στην Ολλανδία ώστε τους επιτρέπεται να διανέμουν εκπαιδευτικό υλικό στα δημοτικά σχολεία. Σε αυτό διαφημίζουν το φυσικό αέριο ως την πιο «πράσινη» πηγή ορυκτού καυσίμου, χωρίς το οποίο δε μπορεί να επιβιώσει ο μέσος άνθρωπος.
