Συνέντευξη στον Βαγγέλη Μόσχο
Η Έλσα Μαρσέλ είναι φοιτήτρια στο πανεπιστήμιο “Paris 1” το οποίο βρέθηκε στο επίκεντρο της φετινής έκρηξης του κινήματος στη Γαλλία. Ταυτόχρονα όμως, μιλάει στο «ΠΡΙΝ» σαν στέλεχος της νεολαίας του Νέου Αντικαπιταλιστικού Κόμματος (NPA) αλλά και της Révolution Permanente, εφημερίδας που απέκτησε μεγάλη απήχηση κατά τη διάρκεια του φετινού κινήματος.
- Συμμετείχες στο φοιτητικό κίνημα απέναντι στο νόμο «ORE». Ποια ήταν τα αιτήματα του και πως εξελίχθηκε?
Το πρώτο αίτημα μας ήταν η απόσυρση του νόμου που φέρνει την κατάσταση της «επιλογής» (σ.σ. φραγμοί), στην είσοδο στα πανεπιστήμια. Αλλά η μεταρρύθμιση αυτή είναι κομμάτι μιας ευρύτερη λογικής που επιτίθεται στην δημόσια εκπαίδευση και τις υπηρεσίες. Βεβαίως, δεν είναι δυνατόν να πολεμήσουμε απέναντι στην ιδιωτικοποίηση του πανεπιστημίου χωρίς να ζητάμε την απόσυρση του νόμου “LRU”, το πρώτο νομοθέτημα στην κατεύθυνση της Μπολόνια, που θεσπίζει την «αυτονομία» των πανεπιστημίων. Αλλά και γενικότερα, είμαστε απέναντι στην λογική της «διάσωσης του πανεπιστημίου», ως υπεράσπιση της κατάστασης που βρισκόταν πριν την εφαρμογή των νόμων. Αυτό για το οποίο παλέψαμε ήταν ένα ανοιχτό και ελεύθερο στην πρόσβαση πανεπιστήμιο, διοικούμενο από τους φοιτητές, τους εκπαιδευτικούς και τους εργαζόμενους του, το οποίο θα υπηρετεί την πλειοψηφία της κοινωνίας. Ζητούσαμε επίσης μια πολύ μεγαλύτερη χρηματοδότηση για την παιδεία, καθώς αν είναι ορθό ότι δεν υπάρχουν αρκετές θέσεις στα πανεπιστήμια, η λύση δεν είναι να κλείσουν τμήματα αλλά να ανέβει ο προϋπολογισμός.
Τα αιτήματα μας όμως, δεν αφορούσαν μόνο το πανεπιστήμιο: Παλέψαμε απέναντι στη μεταρρύθμιση των σιδηροδρόμων που ανοίγει το δρόμο για την ιδιωτικοποίηση στον τομέα των μεταφορών αλλά και απέναντι στο νόμο «Ασύλο-μετανάστευσης» που ποινικοποιεί περεταίρω τους μετανάστες. Τέλος οι αστυνομικές επιθέσεις στα πανεπιστήμια αλλά και γενικότερα η καταστολή, αποτέλεσαν κομβικό σημείο του κινήματος. Όλα αυτά τα αιτήματα γρήγορα εξελίχθηκαν σε μια συνολική αμφισβήτηση της υπερ-φιλελεύθερης πολιτικής του Μακρόν και της κοινωνίας που ευαγγελίζεται.
- Η κυβέρνηση Μακρόν έχει ανοίξει μέτωπο απέναντι σε σχεδόν όλα τα κομμάτια της γαλλικής εργατικής τάξης. Οι σιδηροδρομικοί βρίσκονται σε απεργία μαζί με άλλους εργαζόμενους, παράλληλα με το φοιτητικό κίνημα. Ενοποιούνται αυτοί οι αγώνες?
Αυτοί οι δύο κύριοι αγώνες είχαν ένα σημαντικό ρόλο ανατροφοδότησης. Καταρχάς, η κινητοποίηση της νεολαίας πυροδοτήθηκε από την απεργία των εργαζομένων. Μετέπειτα, όταν οι καταλήψεις ξεκίνησαν, πολλοί εργάτες προσκλήθηκαν σε εκδηλώσεις των φοιτητών για να μιλήσουν για τον αγώνα τους. Πολλοί από αυτούς εξηγήσαν ότι ήταν η πρώτη φορά που βρέθηκαν σε πανεπιστήμια. Οι φοιτητές επίσης οργάνωσαν πάρτυ και διαδικασίες αλληλεγγύης για την οικονομική υποστήριξη των εργαζομένων: μια από αυτές στο Tolbiac, μάζεψε πάνω από 6000 ευρώ! Πολλοί από τους φοιτητές παρεβρέθηκαν επίσης στις Γ.Σ. των εργαζομένων. Υπήρξαν επίσης μερικές κοινές διαδηλώσεις άλλα η κύρια πολιτική των συνδικάτων ήταν να τις διαχωρίσει, υποστηρίζοντας πως το εκπαιδευτικό και το σιδηροδρομικό κίνημα δεν είχαν κοινά αιτήματα. Πιστεύουμε το εντελώς αντίθετο: Η κυβέρνηση επιτίθεται σε όλους και οι φοιτητές δεν μπορούν να κερδίσουν πολεμώντας μόνοι τους. Ταυτόχρονα οι εργάτες χρειάζονται ηθική και υλική υποστήριξη για τη συνέχιση της απεργίας. Έτσι γεννήθηκε το σύνθημα: «Σιδηροδρομικοί, Φοιτητές, Ίδιος ο Μακρόν, Ίδιος ο αγώνας μας» και η πρακτική της κοινής δράσης. Ταυτόχρονα πολεμήσαμε μαζί απέναντι στην καταστολή: πολλοί σιδηροδρομικοί βοήθησαν στην υπεράσπιση των πανεπιστημίων από τις αστυνομικές εκκενώσεις, και την περιφρούρηση των φοιτητικών διαδηλώσεων.
- Η Γαλλία έζησε πρόσφατα ένα μεγάλο κύκλο αγώνα απέναντι στον «Εργατικό Νόμο», που ακολουθήθηκε από την πολιτική κρίση των προεδρικών εκλογών. Ποια είναι η συνέχεια, τα αποτελέσματα αλλά και τα όρια των αγώνων αυτών?
Από τη μάχη απέναντι στον Εργασιακό Νόμο γεννήθηκε μια γενιά νέων αγωνιστών που γνώρισε την πρώτη της γενικευμένη πολιτική εμπειρία την Άνοιξη του 2016, μετά από 6 χρόνια κοινωνικής ειρήνης. Είχε πολλές συνέπειες: το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) καταστράφηκε, όπως και η αντιπροσώπευση εντός φοιτητικού κινήματος (UNEF). Μέσα σε αυτήν την κρίση τα ρεύματα της αυτονομίας κέρδισαν μεγάλη επιρροή, πάνω στο κοινά διαδεδομένο «αντι-κομματικό» αίσθημα. Ταυτόχρονα, η Ανυπόταχτη Γαλλία (σ.σ. Κόμμα Μελανσόν) αναρριχήθηκε και προσπαθεί να εμφανιστεί ως η κύρια αντιπολίτευση απέναντι στον Μακρόν.
Ο κυρίαρχος λόγος της ήττας του 2016 είναι η πολιτική των συνδικάτων που καλούσαν μια μέρα απεργίας ανά εβδομάδα, για ένα διάστημα τεσσάρων μηνών. Αυτή η τακτική δεν μπορεί να παραλύσει την παραγωγή, ενώ οδηγεί τους εργάτες να χάνουν ένα σημαντικό κομμάτι του μισθού τους. Δόθηκε μάχη για να πειστεί ο κόσμος για τη δυνατότητα να κερδίσει ένας αγώνας αλλά και απέναντι στην εκλογική καπήλευση από πλευράς του Μελανσόν. Είναι όμως ενδιαφέρον το γεγονός ότι οι φλόγες του 2016 είναι ακόμη αναμμένες, ενώ πολλές μάχες βρίσκονται μπροστά μας: η σημασία της αυτό-οργάνωσης που επιτρέπει στους απεργούς να αποφασίζουν για τους εαυτούς τους, η αναγκαιότητα της γενικής απεργίας, και η σημασία των συνολικών αιτημάτων.
- Έχει συγκροτηθεί μια αντι-καπιταλιστική πρωτοπορία μέσα σε αυτήν την περίοδο? Ποια είναι η στάση του NPA, μέσα σε αυτούς τους αγώνες?
Από το 2016 πιστεύουμε ότι όντως μια αντι-καπιταλιστική πρωτοπορία έχει δημιουργηθεί, τόσο ανάμεσα στους φοιτητές όσο και σε κάποια τμήματα της εργατικής τάξης, για παράδειγμα τους σιδηροδρομικούς, που απήργησαν απέναντι στον «Εργατικό Νόμο» το 2016 και το 2018 . Στα πανεπιστήμια το 2016 από τις πρώτες γενικές ήταν εντυπωσιακό το γεγονός ότι οι φοιτητές δεν πολεμούσαν μόνο απέναντι στον «Εργατικό Νόμο» αλλά και για την απόσυρση της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης και προηγούμενων αντι-εκπαιδευτικών νόμων, όπως οι νόμοι «LRU» και «Fioraso» αλλά και για να εκφράσουν την αγωνία τους για διασύνδεση με των αγώνα των απεργών. Γρήγορα στα χείλη των ανθρώπων σχηματιστικέ όχι μόνο ο αγώνας απέναντι στο νόμο αλλά και ο αγώνας απέναντι «στον κόσμο τους».
Ο ριζοσπαστικός χαρακτήρας αυτών των κινημάτων μπορεί να φανεί μέσα από την διεύρυνση του λεγόμενου «black block» τις προηγούμενες εβδομάδες, αλλά και κυρίως του «κέντρου αγώνα» των διαδηλώσεων, το 2016 και το 2018. Οι σύντροφοι/ισσες του NPA και της Révolution Permanente, υπερασπιστήκαμε το στρατηγικό ζήτημα της αυτό-οργάνωσης στα πανεπιστήμιά και στην απεργία των σιδηροδρόμων: γενικές συνελεύσεις, «απεργιακές επιτροπές», εθνικός συντονισμός. Η λογική μας είναι μια διαφορετική πολιτική από τις ηγεσίες των συνδικάτων: η δυνατότητα των εργαζομένων να αποφασίζουν οι ίδιοι. Ταυτόχρονα, παλέψαμε για να εξηγήσουμε ότι όλοι οι κλάδοι έχουν κοινό συμφέρον και οι αγώνες τους πρέπει να ενοποιηθούν. Είναι πολύ σημαντική η πάλη μέσα σε κάθε κίνημα, για ένα συνολικά ηγεμονικό πρόγραμμα, απέναντι στους συντεχναισμούς που απευθύνεται σε όλην την κοινωνία: οι σιδηροδρομικοί για παράδειγμα πρέπει να καταγγείλουν τις αστυνομικές δολοφονίες στα φτωχά προάστια του Παρισίου, την καταστολή των φοιτητών αλλά και να υποστηρίξουν άλλα κινήματα το φεμινιστικό κίνημα του #Μetoo, ή το πρόσφατο κίνημα απέναντι στις εκτρώσεις στην Αργεντινή.
- Τι δυνατότητες βλέπεις για ένα διεθνιστικό συντονισμό στο φοιτητικό και νεολαιίστικο κίνημα των χωρών μας?
Η νεολαία παγκοσμίως βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο, μπροστά σε πολύ έντονα επεισόδια της ταξικής πάλης. Η επίθεση είναι κοινή στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς η νεοφιλελεύθερες πολιτικές του κεφαλαίου γίνονται όλο και πιο οξυμένες. Βεβαίως, το πιο φιλόδοξο σχέδιο θα ήταν η δυνατότητα του συντονισμού όλων των αντικαπιταλιστικών νεολαιίστικων οργανώσεων της Ευρώπης, αλλά για να πραγματοποιηθεί αυτό χρειάζεται μια σημαντική εμβάθυνση στην κοινή οπτική της κατάστασης αλλά και στην αναγκαία κατεύθυνση. Μεταξύ της Ελλάδα και της Γαλλίας, πιστεύω ότι υπάρχει κοινός τόπος στα ζητήματα που αντιμετωπίζει η νεολαία, και θα ήταν ενδιαφέρον να ανταλλάξουμε εμπειρίες από τους αγώνες της νεολαίας και των εργαζομένων. Έτσι θα έχουμε μια μεγαλύτερη δυνατότητα να προετοιμαζόμαστε για το μέλλον στις χώρες μας αλλά και για να δοκιμάζουμε μαζί μια κοινή κατεύθυνση στους αγώνες. Αυτό θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσω πολιτικής καμπάνιας, διεθνών συναντήσεων ή τακτικών ανταλλαγών.
