Εγκληματικά «επενδυτικά» σχέδια Λάτση και κυβερνητική προπαγάνδα
ΣΤΑΘΗΣ ΓΚΟΤΣΗΣ*
Τις τελευταίες ημέρες αναζωπυρώθηκε η συζήτηση για το μέλλον της περιοχής του πρώην αεροδρομίου στο Ελληνικό, με αφορμή τη συζήτηση την
Τρίτη 5 Σεπτέμβρη στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) σχετικά με την έγκριση ή μη του Σχεδίου Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης (ΣΟΑ) και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του έργου «Ανάπτυξη του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού – Αγ. Κοσμά».
Όπως είναι γνωστό, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, παρά τις προεκλογικές της εξαγγελίες, προχωρά χωρίς κανέναν ενδοιασμό στην προσπάθεια πλήρους ενταφιασμού του οράματος για τη δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου στην περιοχή του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού και της παραλίας του Αγίου Κοσμά. Η ιδιωτικοποίηση ενός δημόσιου χώρου τέτοιας έκτασης (6.500 στρέμματα) θα αποκλείσει τους κατοίκους τόσο των όμορων περιοχών όσο και συνολικά της Αττικής από την πρόσβαση σε ένα ανοιχτό πάρκο πρασίνου και αναψυχής, ενός πάρκου ανάδειξης του αρχαίου και σύγχρονου πολιτισμού, ανάπτυξης του λαϊκού και αγωνιστικού αθλητισμού, κοινωφελών, εναλλακτικών και συνεργατικών χρήσεων. Στη θέση του, στον σήμερα αδόμητο σχεδόν χώρο, θα δημιουργηθεί, με βάση τα υπό έγκριση επιχειρηματικά σχέδια, μια κλειστή πόλη, με ουρανοξύστες, τεραστίων διαστάσεων πολυτελείς πολυκατοικίες, μολ και καζίνο, αποκλείοντας ταυτόχρονα την πρόσβαση στην παραλία, που προβλέπεται να πολεοδομηθεί, αλλοιώνοντας οριστικά το αττικό παράκτιο μέτωπο και επιβάλλοντας στην περιοχή αισθητική Ντουμπάι. Το «μητροπολιτικό πάρκο» που τώρα πια σχεδιάζουν θα είναι ουσιαστικά ο ακάλυπτος χώρος φαραωνικών κατασκευών!
Αντιμετωπίζοντας πλέον την ιδιωτικοποίηση ως «επένδυση» και όχι ως ξεπούλημα, η κυβέρνηση προχώρησε, στις 7 Ιουνίου 2016, σε υπογραφή Μνημονίου συναντίληψης με την Lamda Development S.A., ενώ τον Σεπτέμβριο 2016 κυρώθηκε από το Κοινοβούλιο η σκανδαλώδης σύμβαση παραχώρησης του Ελληνικού έναντι πινακίου φακής (τουλάχιστον 2,5 φορές κάτω από την πραγματική του αξία). Η σύμβαση περιλαμβάνει αδιανόητες διατάξεις υπέρ του «επενδυτή», όπως ότι «οι διατάξεις του παρόντος νόμου κατισχύουν κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, που περιέχει ρυθμίσεις αντίθετες με τις διατάξεις αυτού», δηλαδή ότι η εν λόγω σύμβαση τίθεται πάνω από κάθε νόμο του ελληνικού κράτους! Με άλλα λόγια, με τη συγκεκριμένη ιδιωτικοποίηση επιχειρείται η θέσπιση ενός καθεστώτος εξαίρεσης από την ισχύουσα νομοθεσία, με την υπαγωγή της «επένδυσης» σε ένα ειδικό νομικό, οικονομικό, φορολογικό καθεστώς, ένα κράτος εν κράτει, καταργώντας αρμοδιότητες του κράτους προς μέγιστη εξασφάλιση των συμφερόντων των «επενδυτών».
Με την ίδια λογική, του «καθεστώτος εξαίρεσης», προσπαθεί η κυβέρνηση να ξεμπερδέψει και με τις ενοχλητικές αρχαιότητες, που, ως γνωστόν, έχουν την ακατανόητη τάση να… φυτρώνουν εκεί που ο «ταλαίπωρος» επενδυτής θέλει να φυτέψει έναν ταπεινό ουρανοξύστη ύψους 200 μέτρων. Όπως επιβάλλει ο αρχαιολογικός Νόμος, τα αρμόδια όργανα του υπουργείου Πολιτισμού θα έπρεπε να έχουν ήδη προχωρήσει στην κήρυξη και οριοθέτηση των γνωστών αρχαιοτήτων και μνημείων της περιοχής, έτσι ώστε να ληφθούν υπόψη κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό της έκτασης, να προστατευθούν και να αναδειχθούν. Όμως, η υπουργός Πολιτισμού Λ. Κονιόρδου, προκειμένου να παρακάμψει τις προβλέψεις του νόμου, υπέγραψε πρόσφατα ένα εντελώς απαράδεκτο ως προς το περιεχόμενο και έωλο ως προς τη νομική του υπόσταση Μνημόνιο Συνεργασίας με την Ελληνικό ΑΕ, τη θυγατρική του ΤΑΙΠΕΔ η οποία διαχειρίζεται το ακίνητο και πρόκειται να μεταβιβαστεί στην Lamda Development. Με το Μνημόνιο αυτό ούτε λίγο ούτε πολύ η Ελληνικό ΑΕ δεσμεύεται για ό,τι δεσμεύεται μόνο για τον εαυτό της, αλλά όχι υποχρεωτικά για την Lamda Development ή όποιον άλλον τη διαδεχτεί!
Η αντίδραση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων υπήρξε άμεση: προκήρυξε στάση εργασίας και κάλεσε σε συγκέντρωση έξω από το Υπουργείο Πολιτισμού την ημέρα συνεδρίασης του ΚΑΣ, συγκέντρωση στην οποία συμμετείχαν επίσης ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών – Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων (ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ), η Επιτροπή Αγώνα για το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Ελληνικό, περιφερειακοί και δημοτικοί σύμβουλοι Αττικής, πολιτικές και συνδικαλιστικές συλλογικότητες. Οι αντιδράσεις και οι παρεμβάσεις στη συνεδρίαση του ΚΑΣ είχαν αποτέλεσμα. Μετά από πολύωρη διαδικασία, το όργανο έφτασε σε αδιέξοδο και, αδυνατώντας να εγκρίνει τα σχέδια που είχαν κατατεθεί, διέκοψε τη συνεδρίασή του. Μια πρώτη μικρή μάχη κερδήθηκε! Έχουν ακόμη να δοθούν και άλλες. Με την ίδια αποφασιστικότητα, ακόμη καλύτερο σχεδιασμό και μεγαλύτερη συσπείρωση δυνάμεων. Για να σταματήσουμε τα εγκληματικά για τους πολίτες και το περιβάλλον σχέδιά τους!
*μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, εκπρόσωπος των Παρεμβάσεων στην ΕΕ της ΑΔΕΔΥ
Μα τι θέλουν τελικά «αυτοί οι αρχαιολόγοι»;
Ακούστε λοιπόν από μας τους ίδιους τι ζητάμε: το μόνο που ζητάμε είναι να υπάρχει ισονομία. Να τηρηθούν ακριβώς οι ίδιες διατάξεις και στην περίπτωση του Ελληνικού και οι αρχαιότητες που θα βρεθούν εκεί να έχουν την ίδια μεταχείριση με τις αρχαιότητες σε όλη την υπόλοιπη χώρα. Ζητάμε να εφαρμοστεί για τη Lamda Development η νομοθεσία που εφαρμόζεται για κάθε ιδιώτη που ξεκινά μια οικοδομή.
Ακόμη περισσότερο στην περίπτωση της Lamda Development, για την οποία ψηφίστηκε στη Βουλή μια σκανδαλώδης σύμβαση παραχώρησης του Ελληνικού με αδιανόητες για κάθε ευνομούμενο κράτος διατάξεις υπέρ του επενδυτή, όπως την αποζημίωσή του σε περίπτωση ανεύρεσης αρχαιοτήτων! […].
Αυτό που ζητάμε είναι να μην βρεθεί το ελληνικό δημόσιο να πληρώνει και «καπάρο» στη Lamda Development για τις αρχαιότητες που ήδη γνωρίζει ότι υπάρχουν εκεί. Το μόνο που ζητάμε είναι να προστατευτεί το συμφέρον του δημοσίου (δηλαδή όλων μας) και όχι το συμφέρον του ιδιώτη επενδυτή σε βάρος των αρχαιοτήτων, σε βάρος όλων μας.
Αντιθέτως όσοι φωνάζουν να παρακαμφθεί στην περίπτωση αυτή ο Αρχαιολογικός Νόμος ζητούν να εξαιρεθεί η Lamda Development από τις διατάξεις που διέπουν όλα τα άλλα έργα. Ζητούν να μην υπάρχει ισονομία, αλλά ειδική μεταχείριση. Ζητούν να μη βάλει το χέρι στην τσέπη η Lamda Development, όταν το βάζει ακόμη και ένας απλός ιδιώτης για τη διενέργεια σωστικής ανασκαφής στο ακίνητό του!
Από τους ίδιους που σήμερα ακούτε ότι «οι αρχαιολόγοι εμποδίζουν την ανάπτυξη» ακούσατε κάποτε και ότι «το δημόσιο είναι τεμπέληδες», ότι «πρέπει να μειωθούν οι μισθοί των εργαζόμενων», ότι «το Μνημόνιο θα μας σώσει». Και τόσα χρόνια μετά, το μόνο που όλοι βιώνουμε είναι φτώχεια, έλλειψη δικαιοσύνης και έλλειψη ισότητας.
Από τους ίδιους που σήμερα ακούτε ότι «οι αρχαιολόγοι είναι υπερβολικοί» ακούσατε κάποτε ότι «ο πολιτισμός είναι η βαριά βιομηχανία μας» και ότι «τα μνημεία μας είναι πολύ σημαντικά». Προφανώς μόνο όταν δεν βρίσκονται σε λάθος θέση, π.χ. μέσα στον χώρο που παραχωρείται στη Lamda Development.
(απόσπασμα από την ανοιχτή επιστολή του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων 4/9/2017)
ΟΙ «ΑΝΥΠΑΡΚΤΕΣ» ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ
Έφριξαν από τις τελευταίες -αρνητικές για το έγκλημα που σχεδιάζουν στο Ελληνικό- εξελίξεις, οι κάθε λογής κυβερνητικές και δημοσιογραφικές προπαγανδιστικές φωνές. Πλάι στις υστερικές κορώνες για την «επένδυση που φεύγει» και τις «θέσεις εργασίας που χάνονται», στο στόχαστρο βρέθηκαν τώρα προνομιακά οι αρχαιολόγοι και οι αρχαιότητες. «Οι αρχαιότητες είναι λιγοστές», κραυγάζουν, «και άνευ αξίας»! Κι όμως: οι αρχαιότητες της περιοχής, μεταξύ των σημερινών Δήμων Αλίμου, Ελληνικού και Αργυρούπολης και η παράκτια ζώνη, ορίζουν ένα πεδίο ανθρώπινης δραστηριότητας από τους προϊστορικούς ήδη χρόνους. Γι’ αυτό η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων έχει εισηγηθεί από το 2014 την κήρυξη έκτασης του Ελληνικού ως αρχαιολογικού χώρου.
Στον Αγ. Κοσμά ανασκαφές έφεραν στο φως οικισμό και νεκροταφείο προϊστορικών χρόνων, ενώ, σύμφωνα με αρχαίες πηγές, η χερσόνησος αποτελεί την Κωλιάδα άκρα της αρχαιότητας, όπου κατά έναν αρχαίο χρησμό ο ζέφυρος έβγαλε τα αρχαία περσικά ναυάγια μετά την ναυμαχία της Σαλαμίνας. Στην Κωλιάδα μαρτυρείται η ύπαρξη ναού της Κωλιάδος Αφροδίτης και ιερό της Δήμητρας.
Εντός της έκτασης του πρώην αεροδρομίου έχουν βρεθεί αρχαιότητες που σχετίζονται με τους αρχαίους δήμους Ευωνύμου, Αλιμούντος και Αιξωνής, σύμφωνα με την οργάνωση της αθηναϊκής πολιτείας από τον Κλεισθένη στα τέλη του 6ου αι. π.Χ.: αποθέτης εμπορικών αμφορέων, θησαυρός αττικών νομισμάτων, τεχνικά έργα διευθέτησης της κοίτης του ρέματος των Τραχώνων, εργαστηριακές εγκαταστάσεις, οργανωμένα νεκροταφεία, ταφές με πλούσια κτερίσματα, οδικό δίκτυο. Στο λόφο Χασάνι είχε αναπτυχθεί βυζαντινός οικισμός.
Στη δυτική είσοδο του πρώην αεροδρομίου βρέθηκε επιγραφή που αναφέρει ΑΣΤΙΝΟΣ ΑΛΙΜΟΣΙΟΣ, όπως και δημοτικό ψήφισμα των Αλιμουσίων.
Ο ζωτικός χώρος των αρχαίων Δήμων εκτείνεται και εκτός της έκτασης του αεροδρομίου. Η περιοχή του Αλίμου κατοικήθηκε από τα προϊστορικά χρόνια (αποκαλύφθηκαν ισχυρός κυκλικός περίβολος, εργαστηριακός χώρος επεξεργασίας λιναριού κ.α.), ενώ στα κλασικά χρόνια αναπτύχθηκε εκεί ο Δήμος Αλίμου, πατρίδα του Θουκυδίδη, και ο Δήμος Ευωνύμου. Κατάλοιπα της κλασικής περιόδου έχουν ανασκαφεί σε όλη την έκταση (κατάλοιπα οικιών, δημοσίων κτηρίων, αρχαίων δρόμων, νεκροταφείων κ.α.). Χαρακτηριστικό είναι το αρχαίο θέατρο του Ευωνύμου, εξαιρετικής σημασίας για την ιστορία της αρχιτεκτονικής των αρχαίων θεάτρων. Οικιστικά κατάλοιπα βεβαιώνουν τη συνέχιση χρήσης της περιοχής και κατά την ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο.
