ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΗΝΑΚΑΚΗΣ
Γιατί το ΝΑΡ στο 4ο συνέδριό του αναδεικνύει σε κεντρικό ζήτημα, νεύρο και ψυχή των Θέσεων το πρόγραμμα και το κόμμα της κομμουνιστικής απελευθέρωσης; Κίνηση επιστροφής στην κομμουνιστική «ορθοδοξία»; Σινιάλο απόσυρσης από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, τα σχήματα, τη μετωπική πολιτική; Αναζήτηση καταφυγίου γιατί τα βρίσκει μπαστούνια στο κίνημα; Τίποτα από όλα αυτά — ή από αιτιάσεις ανάλογου τύπου.
Η επιλογή αυτή δεν είναι ένδειξη αμηχανίας, κίνηση άμυνας, δρόμος περιχαράκωσης, συνταγή ήττας. Το αντίθετο: αποτελεί ένδειξη αυτοπεποίθησης, κίνηση επίθεσης, δρόμο πλατιάς-πολυεπίπεδης συσπείρωσης, συνταγή νίκης. Και μάλιστα τη μόνη «συνταγή» νικηφόρας αναμέτρησης με τον καπιταλισμό της εποχής μας και τον Αρμαγεδώνα των αντεργατικών αναδιαρθρώσεων που προωθείται στη χώρα μας με αιχμή τα μνημόνια — αλλά όχι μόνο με αυτά. Γιατί, όμως, ισχύει κάτι τέτοιο; Και για ποιον κομμουνισμό μπορεί να μιλά κανείς, εκατό χρόνια μετά τον επαναστατικό Οκτώβρη, που όμως κατέληξε τόσο άδοξα;
Σύμφωνα με τις Θέσεις, οι λόγοι που προσδιορίζουν γιατί σήμερα είναι επίκαιρο ένα πρόγραμμα και κόμμα κομμουνιστικής απελευθέρωσης είναι οι ίδιοι που προσδιορίζουν και τα χαρακτηριστικά αυτού του προγράμματος και κόμματος, αλλά και τις σχέσεις του με το κίνημα, την πολιτική πάλη, τη μάχη των ιδεών. Η κομμουνιστική απελευθέρωση είναι, κατά τις Θέσεις, ανάγκη, δυνατότητα αλλά και τάση της ταξικής πάλης. Και τα τρία στην αλληλεπίδρασή τους — όχι μόνο το ένα ή το άλλο. Είναι ανάγκη, διότι ο σύγχρονος καπιταλισμός, η κρίση του και η γραμμή απάντησης σε αυτήν καταδικάζουν εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν στο ζόφο της φτώχειας, της ανεργίας, των πολέμων, της καταπίεσης, και μάλιστα χωρίς ελπίδα βελτίωσης να επανέλθει ο ενάρετος κύκλος της ανάπτυξης. Αποτελεί δυνατότητα, η οποία απορρέει από τον παραγόμενο κοινωνικό πλούτο –υπό τον όρο ότι θα μοιραστεί σε όφελος της κοινωνίας και όχι των ελάχιστων υπερπλούσιων–, από τα εφόδια της επιστήμης και της τεχνολογίας –υπό τον όρο ότι θα απελευθερωθούν από τα δεσμά του κέρδους– αλλά και από τις ικανότητες της σύγχρονης εργατικής τάξης — υπό τον όρο ότι θα τεθούν στην υπηρεσία της τάσης χειραφέτησης. Τέλος αποτελεί τάση, ιστορική δυναμική της ταξικής πάλης, υπό μια διπλή έννοια: αναβλύζει από την κίνηση των αντιφάσεων του σύγχρονου ολοκληρωτικού καπιταλισμού, από τις νάρκες που ο ίδιος βάζει στα θεμέλιά του με την εξέλιξή του αλλά αναβλύζει και από τις εμπειρίες της πάλης, που δείχνουν ότι ο σημερινός καπιταλισμός και η γραμμή που επιλέγει για την υπέρβαση της κρίσης δεν αντέχουν παραχωρήσεις, δεν αφήνουν περιθώρια ενδιάμεσες λύσεις, γενικεύουν ταχύτατα την πάλη ακόμη και για τα «ελάχιστα», συνδέουν με άμεσο τρόπο κάθε επιμέρους πλευρά ή αντίφαση με τη βασική και αναδεικνύουν τη ζωογόνα και ευεργετική παρουσία μιας συνολικής στρατηγικής αφήγησης στις μάχες της καθημερινότητας ως όρο και για να ξεκινήσουν και για να είναι νικηφόρες.
Το τρίπτυχο ανάγκη-δυνατότητα-τάση της ταξικής πάλης, δεν προσδιορίζει μόνο την επικαιρότητα ενός σύγχρονου κομμουνιστικού προγράμματος-κόμματος, προσδιορίζει –σύμφωνα με τις Θέσεις– και το χαρακτήρα τους, δίνει υπόσταση στον όρο κομμουνιστική επαναθεμελίωση, που διαπερνά ως επίθετο αλλά και ως ουσιαστικό τη συλλογιστική του κειμένου των Θέσεων. Μάλιστα, το ζήτημα μπαίνει με διλημματικό στην ουσία τρόπο: ή επαναθεμελίωση, στηριγμένη στο διπλό βάθρο της ιστορικής αυτοκριτικής πάνω στα πεπραγμένα του κομμουνιστικού κι ευρύτερα επαναστατικού κινήματος και της σύγχρονης μαρξιστικής ανάλυσης ή περιθωριοποίηση και, εν τέλει, περιφρόνηση από την εργατική τάξη και τη νεολαία, έστω κι αν κατά καιρούς χαρίζουν κοινοβουλευτικές ψήφους σε κάποιους με κομμουνιστικά σύμβολα. Πού όμως θα κριθεί η επαναθεμελίωση-όρος για την κομμουνιστική επανεξόρμηση; Παντού, απαντούν οι Θέσεις, «συνομιλώντας» και με τις συναφείς ιδέες που εμπεριέχονται στην Πρόταση Προγραμματικής Διακήρυξης του ΝΑΡ για την κομμουνιστική απελευθέρωση. Θα κριθεί, αναφέρουν μεταξύ άλλων, στο πώς περιγράφεται η κομμουνιστική κοινωνία — πρωτίστως θετικά, αλλά και σε οριοθέτηση από τα ιδιότυπα εκμεταλλευτικά καθεστώτα του «υπαρκτού». Στο πώς αυτή η λογική διαπνέει τις απαντήσεις του παρόντος, πώς τεκμηριώνεται η ανάγκη της επανάστασης, επιταχύνεται αυτό το άλμα και συγκεντρώνονται δυνάμεις για αυτό, πώς συσπειρώνονται αποτελεσματικά μάχιμες δυνάμεις στο κίνημα και την πολιτική, πώς δίνεται η μάχη για τα κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα κόντρα στο μαύρο μέτωπο κυβερνήσεων, ΕΕ, κεφαλαίου. Ένας τέτοιος επαναθεμελιωμένος κομμουνισμός, παρών παντού και καθημερινά, «πραγματική κίνηση που καταργεί την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων» δρα ενισχυτικά –για την ακρίβεια πολλαπλασιαστικά– τόσο στους καθημερινούς αγώνες για ψωμί, δουλειά, ελευθερία, ειρήνη, όσο και στη συνολική πολιτική μετωπική συσπείρωση σε αντικαπιταλιστική κατεύθυνση –άμεσα στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ– και προφανώς στρατηγικά.
