του Παναγιώτη Ξοπλίδη
Χαοτικές σκηνές ανθρώπινης τραγωδίας διαδραματίζονται τις τελευταίες μέρες σε πολλά σημεία της χώρας καθώς πρόσφυγες, απελπισμένοι από τις αποφάσεις των χωρών της ΕΕ για κλείσιμο των συνόρων τους, ξεκινούν με τα πόδια ταξίδι εκατοντάδων χιλιομέτρων προσπαθώντας να προσεγγίσουν την Ειδομένη και άλλα συνοριακά περάσματα. Από το λιμάνι του Πειραιά και το κέντρο της Αθήνας σε δεκάδες σημεία κατά μήκος της εθνικής οδού αλλά και σε δυσπρόσιτα περάσματα στα Τρίκαλα και την Κοζάνη, χιλιάδες πρόσφυγες παραμένουν για πολλές μέρες εγκλωβισμένοι κάτω από άθλιες συνθήκες. Σταθμοί εφοδιασμού, βενζινάδικα, πάρκινγκ, ακόμα και το οδόστρωμα της εθνικής οδού Αθήνας-Θεσσαλονίκης μετατρέπονται σε υπαίθριους καταυλισμούς με την πλήρη σχεδόν έλλειψη βοήθειας από το κράτος και σε πολλές περιπτώσεις και από τις τοπικές δημοτικές αρχές. Ούτε ένα μπουκάλι νερό δεν είχαν εκατοντάδες πρόσφυγες για πολλές ώρες κοντά στην Ειδομένη, ενώ η μοναδική κρατική παρέμβαση είναι αυτή της αστυνομίας που σταματάει λεωφορεία σε διάφορα σημεία εξαναγκάζοντας μικρά παιδιά και έγκυες γυναίκες να πάρουν τον δρόμο προς τα σύνορα με τα πόδια, κουβαλώντας τις αποσκευές τους με προορισμό ατσάλινους φράχτες μίσους και ρατσισμού. Άθλια είναι η στάση μερίδας καταστηματαρχών σε κάποιες περιοχές που ανεβάζουν τις τιμές σε είδη πρώτης ανάγκης, ενώ βάζουν αντίτιμο ακόμα και στις τουαλέτες και στην φόρτιση κινητών τηλεφώνων.
Μοναδική παρηγοριά στο δράμα των εξαθλιωμένων προσφύγων είναι και πάλι το κίνημα αλληλεγγύης και το αγκάλιασμα τους από τον λαό, που έχοντας γνωρίσει και ο ίδιος προσφυγιά και μετανάστευση, προσφέρει την βοήθεια του. Η ενεργή αλληλεγγύη με την συγκέντρωση τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης και την παροχή άμεσης βοήθειας είναι πολύτιμη και δίνει την καλύτερη απάντηση στην προσπάθεια εκμετάλλευσης αυτών των χαοτικών σκηνών από δεξιές και φασιστικές ομάδες και από την προπαγάνδα των κυρίαρχων ΜΜΕ. Στα Τρίκαλα, την Καρδίτσα, τη Λαμία, τον Αλμυρό, την Αλεξάνδρεια αλλά και σε κάθε γωνιά της χώρας με εγκλωβισμένους πρόσφυγες στήνονται άμεσα δομές αλληλεγγύης, ενώ ακόμα και σε περιοχές που δεν υπάρχουν οργανωμένες συλλογικότητες αναδεικνύεται αυθόρμητα κύμα συμπαράστασης και βοήθειας. Ωστόσο, το μέγεθος πλέον της ροής των προσφυγικών καραβανιών είναι τέτοιο, ώστε η λαϊκή αλληλεγγύη να μην επαρκεί πια μπροστά στην βαρβαρότητα των πολιτικών της ΕΕ και την αδιαφορία της ελληνικής κυβέρνησης να φροντίσει έστω για τις στοιχειώδεις ανάγκες και δικαιώματα των κατατρεγμένων και απελπισμένων προσφύγων.
Εγκλωβισμός και εγκλεισμός των προσφύγων στην Ελλάδα
Νέα επιχείρηση εκκένωσης των σιδηροδρομικών γραμμών πραγματοποιήθηκε στην Ειδομένη από δυνάμεις της Ελληνικής Αστυνομίας, όπου από την Δευτέρα έκαναν κατάληψη Αφγανοί πρόσφυγες, διαμαρτυρόμενοι για την απαγόρευση διέλευσης τους από τα σύνορα, που τους επιβάλλουν οι αρχές της ΠΓΔΜ μετά από αλυσιδωτές αποφάσεις ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Η επιχείρηση έγινε και αυτήν την φορά όπως και τον Δεκέμβριο με «ενημερωτική συσκότιση» καθώς δημοσιογράφοι αποκλείστηκαν από την αστυνομία τρία χιλιόμετρα μακριά από τον καταυλισμό. Η αστυνομία επιβίβασε τους Αφγανούς σε λεωφορεία με προορισμό την Αθήνα, ενώ επικράτησαν στιγμές απελπισίας με πολλούς από αυτούς να κλαίνε από αγωνία για το τι θα συμβεί. Ανήλικα παιδιά είδαν τους γονείς τους να ξυλοκοπούνται για να αναγκαστούν να ανεβούν στα λεωφορεία, ενώ έμειναν για ώρες χωρίς έστω ένα μπουκάλι νερό. Παρά την βίαιη απομάκρυνση των 5.000 περίπου Αφγανών, ο καταυλισμός παραμένει ασφυκτικά γεμάτος με τους Σύριους και τους Ιρακινούς να υπόκεινται επίσης σε απίστευτη ταλαιπωρία, μετά τη νέα διαδικασία, που τους ζητείται η επίδειξη διαβατηρίου προκειμένου να περάσουν. Μεταξύ τους υπάρχουν άτομα με αναπηρία, έγκυες γυναίκες και μικρά παιδιά.
Συνολικά οι πρόσφυγες που βρίσκονται εγκλωβισμένοι όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στις βαλκανικές χώρες, βρίσκονται εκτεθειμένοι στη βία και την κακοποίηση. Περισσότεροι από 100 άνθρωποι στην ΠΓΔΜ ανέφεραν τραυματισμούς που είναι αποτέλεσμα βίας, συμπεριλαμβανομένων δαγκωμάτων από σκύλους της αστυνομίας! Από τον Νοέμβριο οπότε και εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά οι περιορισμοί διέλευσης, έχει διαπιστωθεί αύξηση του αριθμού των ασθενών και στη Σερβία, οι οποίοι αναφέρουν ότι έπεσαν θύματα κακοποίησης στα χέρια των διακινητών και της αστυνομίας. Τα κυκλώματα των δουλεμπόρων είναι οι μόνοι κερδισμένοι από το κλείσιμο των συνόρων καθώς εκμεταλλεύονται με πολύ πιο σκληρούς όρους την απελπισία των εγκλωβισμένων προσφύγων. Ιδιαίτερα στις φτωχές χώρες των Βαλκανίων, που γνώρισαν και οι ίδιες τις ολέθριες συνέπειες των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων με συνέπεια την διάλυση του κοινωνικού ιστού και των οργανωμένων κρατικών δομών, η μαφία κυβερνά σχεδόν απροκάλυπτα, συνυφασμένη με στρατό και αστυνομία. Ακόμα και εθνοτικές συγκρούσεις στην ΠΓΔΜ, το Κόσσοβο και την νότια Σερβία οφείλονται το τελευταίο διάστημα στον πόλεμο της μαφίας για τον έλεγχο του δρόμου των προσφυγικών ροών που αποφέρει τεράστια κέρδη.
Στην Ελλάδα, οι πρόσφυγες οδηγούνται πλέον κατά εκατοντάδες σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, στον Σχιστό του Πειραιά και στα Διαβατά Θεσσαλονίκης ενώ ετοιμάζονται και άλλα σε όλο το μήκος της διαδρομής από την Αθήνα στην Ειδομένη. Το κέντρο μετεγκατάστασης στα Διαβατά Θεσσαλονίκης, στο πρώην στρατόπεδο Αναγνωστοπούλου, λειτουργεί πλέον και μεταφέρθηκαν οι πρώτοι πρόσφυγες το πρωί της Τετάρτης, Πρόκειται για περίπου 1.500 πρόσφυγες των οποίων τα λεωφορεία ακινητοποιήθηκαν στα Μάλγαρα από την αστυνομία, αλλά και πρόσφυγες που επέστρεψαν από την Ειδομένη διότι τους απαγορεύτηκε να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Στους ανθρώπους που θα φτάσουν στο κέντρο μετεγκατάστασης γίνεται νέα καταγραφή για την παραμονή τους, ενώ τους δίνεται και κάρτα για να μπορούν να έχουν πρόσβαση στον χώρο. Την κατασκευή και λειτουργία του κέντρου έχει αναλάβει ο στρατός, ενώ φαντάροι που υπηρετούν σε στρατόπεδα της περιοχής της δυτικής Θεσσαλονίκης καταγγέλλουν την χρησιμοποίηση τους ως τζάμπα εργατικό δυναμικό, αλλά και τις άθλιες συνθήκες που επικρατούν στο στρατόπεδο των Διαβατών. Πολλοί εξαθλιωμένοι πρόσφυγες τις πρώτες μέρες αρνήθηκαν το φαγητό που τους έδωσε ο στρατός, ενώ αρκετοί έριξαν τα συρματοπλέγματα και ξεκίνησαν και πάλι το απελπισμένο ταξίδι με τα πόδια προς την Ειδομένη.
Στον δήμο της περιοχής μερίδα ακροδεξιών κατοίκων το τελευταίο διάστημα έχει αντιδράσει ξενοφοβικά ενάντια στη δημιουργία του κέντρου, ενώ στις αντιδράσεις πρωτοστατεί και ο τοπικός δήμαρχος. Η περιοχή είναι όντως υποβαθμισμένη με δεκαετίες εγκατάλειψης, αποβιομηχάνισης και περιβαλλοντικής μόλυνσης. Οι αιτίες της φτώχειας των κατοίκων είναι οι ίδιες με αυτές που οδήγησαν και τους κατατρεγμένους πρόσφυγες παρά την θέληση τους στο στρατόπεδο των Διαβατών. Σε μια ΕΕ όπου όλο και περισσότερο για να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση της δηλώνει ότι πλέον δεν χωρούν όλοι, το μέλλον είναι κοινό για πρόσφυγες και ντόπιους. Σήμερα δεν χωρούν οι πρόσφυγες, αύριο δεν θα χωρούν οι άνεργοι, οι φτωχοί, οι συνταξιούχοι, η νεολαία. Με αυτό το πολιτικό περιεχόμενο σωματεία και συλλογικότητες οργανώνουν την παρέμβαση τους στην περιοχή αλλά και στη Θεσσαλονίκη για να μπει φραγμός στο ξενοφοβικό μίσος αλλά και για να απαιτηθεί να μπει τέλος στις συνθήκες εγκλεισμού των προσφύγων.
