Λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή τη στιγμή βρίσκονται ήδη σε ευρωπαϊκά εδάφη 500.000 πρόσφυγες, αριθμός που αναμένεται να υπερβεί το 1.000.000 σε λίγους μήνες, οι μέχρι τώρα αποφάσεις των «28» ηγετών της ΕΕ αποτελούν «σταγόνα στον ωκεανό».
της Κατερίνας Σταυρούλα
Ευρωπαϊκός στρουθοκαμηλισμός, αναλγησία ή εμπεδωμένη θέση σε σχέση με τη μεταναστευτική πολιτική και το προσφυγικό ζήτημα; Τα ερωτηματικά που εύλογα προκύπτουν μετά τη Σύνοδο Κορυφής των ευρωπαίων ηγετών την εβδομάδα που πέρασε είναι παραπάνω από εύλογα και η απάντηση του Συμβουλίου της Ευρώπης συγκεκριμένη. Οι ευρωπαίοι ηγέτες αποφάσισαν τη μετεγκατάσταση μόλις 120.000 προσφύγων σε κράτη-μέλη, από το μισό εκατ. που ήδη έχουν φτάσει στην Ευρώπη, καθώς και να συνεχιστούν οι συνεννοήσεις με την Τουρκία, να ενισχυθεί ο ΟΗΕ με 1 δισ. ευρώ και να προστατευθούν τα «εξωτερικά σύνορα» της ΕΕ. Όμως η απόφαση της συνόδου μοιάζει να λήφθηκε για να μην υλοποιηθεί.
Δεν ήταν καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι για να καταλήξουν σε πρόταση απόφασης για τη Σύνοδο Κορυφής οι υπουργοί Εξωτερικών κατέφυγαν στην ψηφοφορία με τη διαδικασία της ενισχυμένης πλειοψηφίας. Η άρνησης 4 χωρών από την Ανατολική Ευρώπη να αποδεχθούν τις υποχρεωτικές ποσοστώσεις, με την Ουγγαρία να πρωτοστατεί, ήταν αναμενόμενη μετά την πολιτική καταστολής και ενίσχυσης συνόρων που ακολουθούσε τις τελευταίες εβδομάδες ο Βικτόρ Ορμπάν. Έτσι η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Ρουμανία και η Τσεχία εμφανίστηκαν να καταψηφίζουν την κοινή πρόταση ενώ η Φινλανδία απείχε της ψηφοφορίας. Για να λυθεί ο γόρδιος ευρωπαϊκός δεσμός η Σύνοδος Κορυφής προχώρησε με για άλλη μια φορά σε ημίμετρα και ευχολόγια. Στο κείμενο της απόφασης διευκρινίζεται η κατανομή 66.000 προσφύγων από τους 120.000. Οι υπόλοιποι 54.000 θα κατανεμηθούν αργότερα και σε βάθος διετίας, ενώ η Κομισιόν θα πρέπει σε διάστημα ενός έτους να υποβάλει προτάσεις για την ανακατανομή των προσφύγων που καταλογίστηκαν στην Ουγγαρία.
Η στάση της Ουγγαρίας και οι εμπρηστικές δηλώσεις του Ορμπάν είχαν άμεσο αντίκτυπο στα διεθνή μέσα ενημέρωσης με τη γαλλική Λιμπερασιόν να κυκλοφορεί την Πέμπτη με πρωτοσέλιδο τίτλο «Ουγγαρία, η ντροπή της Ευρώπης». Όμως και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι άμοιρη ευθυνών. Η από δεκαετία ήδη πολιτική της«Ευρώπης Φρούριο» που ενισχύει την με εκατομμύρια τα βιομηχανικά συμπλέγματα επιτήρησης συνόρων, τη δημιουργία φραχτών και κέντρων κράτησης εντός και εκτός ΕΕ και προάγει κατά το δοκούν τον ρατσιστικό και εθνικιστικό λόγο με την ανυπαρξία αντίλογου, δεν αναμένεται να ανασταλεί. Λαμβάνοντας δε υπόψη ότι αυτή τη στιγμή βρίσκονται ήδη σε ευρωπαϊκά εδάφη 500.000 πρόσφυγες, αριθμός που αναμένεται να υπερβεί το 1.000.000 σε λίγους μήνες, οι μέχρι τώρα αποφάσεις των «28» αποτελούν «σταγόνα στον ωκεανό».
«Δεν υπάρχει τίποτα που να αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού στην απόφαση των ηγετών της Ευρώπης», έσπευσε να δηλώσει η Διεθνής Αμνηστία μετά τις ευρωπαϊκές ανακοινώσεις. Και o διευθυντής του οργανισμού στην Ευρώπη έγινε πιο συγκεκριμένος: Το προτεινόμενο 1 δισ. ευρώ για τις χώρες εκτός Ε.Ε. οι οποίες φιλοξενούν πρόσφυγες είναι θετικό, αλλά πέρα από αυτό, οι δεσμεύσεις απογοητεύουν. Οι ηγέτες της Ε.Ε. θα πρέπει να είχαν συμφωνήσει στο πώς θα εξασφαλίσουν τις ασφαλείς και νόμιμες διόδους για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη και στο πώς θα διορθώσουν το παραπαίον σύστημα ασύλου στην Ευρώπη… Αντ ‘αυτού, ο πυρήνας των προτάσεων αφορά το πώς θα κρατήσουν τους πρόσφυγες μακριά, αγνοώντας τη πραγματικότητα της παγκόσμιας προσφυγικής κρίσης και τις υποχρεώσεις των κρατών να παρέχουν προστασία σε εκείνους και εκείνες που δεν μπορούν να τη βρουν αλλού.
Την ίδια στιγμή η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δίνει ακόμα περισσότερα στοιχεία, μετατρέποντας την Ευρωπαϊκή απόφαση σε κενό γράμμα. Ήδη πάνω από 4.000.000 πρόσφυγες από τη Συρία βρίσκονται σε χώρες που συνορεύουν με τη Συρία ενώ τους τελευταίους μήνες βλέπουμε αύξηση των Σύρων που αναζητούν πια αλλού καταφύγιο. Από το 2011 έχουν υποβληθεί σχεδόν 429.000 αιτήσεις ασύλου από Σύρους στην Ευρώπη και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί με τους ανθρώπους να χάνουν πια την ελπίδα πως θα επιστρέψουν στη χώρα τους.
Και για να κλείσει ο κύκλος της ευρωπαϊκής ανεπάρκειας ενισχύεται για άλλη μια φορά η αντίληψη της ενίσχυσης φύλαξης συνόρων. Επιπλέον ευρωπαϊκοί πόροι θα διατεθούν στη Frontex, τη Europol και την EASO, ενώ τα κράτη μέλη των ευρωπαϊκών συνόρων θα πρέπει να διαθέσουν προσωπικό και εργαλεία προς αυτή την κατεύθυνση. Οι ικανοποιημένοι ευρωπαίοι ηγέτες καταλήγουν για άλλη μια φορά στην ενίσχυση της επιτήρησης και της γραφειοκρατίας και η Ευρώπη κρατά χιλιάδες ανθρώπους όμηρους σε ουδέτερες ζώνες, ανέχεται χιλιάδες θανάτους στη θάλασσα και περιμένει τον χειμώνα να ανακόψει την ανάγκη των προσφύγων για ανθρώπινη ζωή.
