του Παναγιώτη Μαυροειδή
Η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ- ΑΝΕΛ λέει «Ναι» στους εκβιασμούς της ευρωζώνης και εισηγείται σχεδόν αυτούσια την πρόταση των θεσμών, η οποία παρά το κλίμα έντονης τρομοκρατίας καταψηφίστηκε με ποσοστό 61.31% στο δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής. Η κυβερνητική πρόταση ζητά να ενσωματωθεί το πακέτο των άγριων αντεργατικών αντιλαϊκών μέτρων στο πλαίσιο ενός νέου τρίχρονου μνημονιακού προγράμματος με σκληρότατους όρους, που μόνο να χειροτερέψει μπορεί κατά την έγκρισή του από τους «εταίρους». Με το συνολικό ύψος των μέτρων να αγγίζει τα 12,5-13 δισ. το νέο μνημόνιο «εξασφαλίζει» τη διάλυση και των πιο στοιχειωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων, αλλά και τη συνέχιση της ύφεσης για απροσδιόριστο διάστημα.
Παραθέτουμε τα σημεία σύγκλισης της κυβερνητικής πρότασης με την απορριφθείσα από το λαό πρόταση των θεσμών:
1. Όσον αφορά τα αιματηρά πλεονάσματα, δηλαδή την ένταση της λιτότητας, η κυβερνητική πρόταση αναφέρει ότι «το νέο δημοσιονομικό μονοπάτι βασίζεται σε στόχους πρωτογενών πλεονασμάτων 1%, 2%, 3% και 3,5% του ΑΕΠ για 2015, 2016, 2017 και 2018») και δε διαφέρει ουσιαστικά από την πρόταση των θεσμών παρα μόνο στη σχετική υποσημείωση που μιλάει για μελλοντική επανεξέταση του στόχου.
2. Η φοροληστεία μέσω της αύξησης των εσόδων από τον ΦΠΑ γίνεται αποδεκτή από την κυβέρνηση, η οποία συμφωνεί με τον στόχο που είχαν θέσει οι θεσμοί, δηλαδή την «αύξηση των εσόδων που αντιστοιχεί, στο 1% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση από τις παραμετρικές αλλαγές».
3. Για την εξασφάλιση των εσόδων του ΦΠΑ η κυβέρνηση δέχεται την πρόταση των θεσμών για ενοποίηση των συντελεστών στο 23% και ζητάει στις εξαιρέσεις που προβλέπανε και οι δανειστές (βασικά τρόφιμα, ενέργεια, νερό στο 13% και φάρμακα, βιβλία, θέατρα στο 6%) να προστεθούν και τα ξενοδοχεία με τον συντελεστή να παραμένει γι’ αυτά στο 13%. Δέχεται την κατάργηση του μειωμένου συντελεστή για τα νησιά (με εξαίρεση τα ακριτικά) με την προϋπόθεση η εφαρμογή του μέτρου να ολοκληρωθεί το 2016 και υπόσχεται δημοσιονομικά μέτρα για την αποζημίωση των κατοίκων.
4. Η κυβέρνηση δέχεται επίσης τη διατήρηση του ΕΝΦΙΑ και υπόσχεται την προβλεπόμενη και από τους θεσμούς αύξηση του σε περίπτωση μείωσης της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων: «θα υπάρξει προσαρμογή του φόρου ακινήτων εάν κριθεί απαραίτητο, ώστε να διασφαλιστούν τα έσοδα 2,65 δισ. ευρώ, από τη φορολόγηση ακινήτων για το 2015 και το 2016».
5. Η πρόβλεψη για τη μείωση των μισθών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, μέσω αύξησης «εισφοράς αλληλεγγύης» παραμένει και στην κυβερνητική πρόταση.
6. Ο στόχος για τη μείωση της ασφαλιστικής δαπάνης με στόχο τη «μόνιμη εξοικονόμηση του 0,25% – 0,5% του ΑΕΠ το 2015 και 1% του ΑΕΠ για όλο το 2016» είναι ίδιος και στις δύο προτάσεις.
7. Η κυβερνητική πρόταση για «αύξηση του φορολογικού συντελεστή για τις επιχειρήσεις στο 28% από 26%» είναι αυτούσιο απόσπασμα από την πρόταση των θεσμών.
8. Η κυβέρνηση συμφωνώντας με την πρόταση των θεσμών αναγνωρίζει την ανάγκη διατήρησης των μνημονιακών νόμων (2010 και 2012) για το ασφαλιστικό και τις συντάξεις και παραπέμπει στο νέο σχετικό νόμο που έρχεται τον Οκτώβρη του 2015.
9. Πλήρης ταύτιση υπάρχει και στο ζήτημα της σταδιακής αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 67 χρόνια ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης (που δεν αφορά ανθυγιεινά επαγγέλματα και μητέρες με παιδιά με αναπηρία) και της προοδευτικής κατάργησης και μείωσης των πρόωρων συντάξεων, οι οποίες θα «επιβαρύνονται με ετήσιο πρόστιμο, για όσους θίγονται από την επέκταση της ηλικίας συνταξιοδότησης, που ισοδυναμεί με το 10%, πάνω από την τρέχουσα ποινή του 6%»
10. Η πρόταση της κυβέρνησης ταυτίζεται με αυτή των δανειστών και στην πρόβλεψη για «ενσωμάτωση στο ΕΤΕΑ (Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης) για όλα τα επικουρικά συνταξιοδοτικά ταμεία ώστε να διασφαλιστεί ότι, αρχής γενομένης από 1ης Ιανουαρίου 2015 όλα τα επικουρικά συνταξιοδοτικά ταμεία θα χρηματοδοτούνται μόνον από τις δικές τους συνεισφορές.»
11. Σταθερή παραμένει η πρόταση για σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ ως το 2019 (με άμεση έναρξη της κατάργησης για το 20% των «υψηλότερων» δικαιούχων από το Μάρτιο του 2016).
12. Πλήρως υιοθετήθηκε η πρόταση για μείωση κύριων και επικουρικών συντάξεων, μέσω αύξησης εισφορών υγείας από το 4% στο 6%.
13. Το ίδιο ισχύει και για την πρόταση για σύνδεση εισφορών και παροχών.
14. Όσον αφορά τους μισθούς του δημοσίου, η κυβέρνηση υπόσχεται την «εφαρμογή των νέων μεσοπρόθεσμων ορίων για τον μισθολογικό προϋπολογισμό με στόχο την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και διασφάλιση της μείωσης του μισθολογικού προϋπολογισμού σε σχέση με το ΑΕΠ έως το 2019», αυτό δηλαδή που είχαν ζητήσει και οι θεσμοί.
15. Η κυβερνητική πρόταση ακολουθεί την πρόταση των θεσμών και για τις εργασιακές σχέσεις: «Αρχή μιας συμβουλευτικής διαδικασίας για την αναθεώρηση όλου του φάσματος των υφιστάμενων θεμάτων στην αγορά εργασίας, με γνώμονα τις πρακτικές που ισχύουν αλλού στην Ευρώπη. Παρατηρήσεις σε αυτήν την διαδικασία θα δοθούν από διεθνείς οργανισμούς, όπως η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας. Η οργάνωση και τα χρονοδιαγράμματα θα καθοριστούν σε συνεργασία με τους Θεσμούς». Οι όποιες παρεμβάσεις αναβάλλονται για το τελευταίο τρίμηνο του 2015, άρα επαναφορά συλλογικών συμβάσεων κλπ. «παγώνουν».
16. Για τις κατασχέσεις καταθέσεων η κυβέρνηση υιοθετεί τα μέτρα των θεσμών δηλαδή προτείνει «νομοθεσία ώστε να εξαλείψει το 25% πλαφόν σε μισθούς και συντάξεις, και να μειώσει τα όρια των 1.500 ευρώ, διασφαλίζοντας σε κάθε περίπτωση λογικά επίπεδα διαβίωσης».
17. Για την ιδιωτικοποίηση της ΑΔΜΗΕ η κυβέρνηση προτείνει «λήψη μη μετατρέψιμων μέτρων όπως και οι θεσμοί (συμπεριλαμβανομένης και της ανακοίνωσης της κατάθεσης των προσφορών) για την ιδιωτικοποίηση της εταιρείας διαχείρισης του ηλεκτρικού συστήματος, ΑΔΜΗΕ», αφήνοντας όμως ανοιχτό και το ενδεχόμενο «να εφαρμοστεί μέχρι τον Οκτώβριο του 2015 μία εναλλακτική δομή, με ισοδύναμα αποτελέσματα από άποψης ανταγωνισμού»
18. Πλήρως υιοθετείται από την κυβέρνηση η πρόταση των θεσμών για ιδιωτικοποίηση «όλων των περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονταν στην «κατοχή» του (ΤΑΙΠΕΔ) έως την 31η Δεκεμβρίου 2014.», για την ιδιωτικοποίηση λιμανιών και τρένων ως τα τέλη Οκτωβρίου του 2015 «χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στους όρους που ισχύουν», για την ιδιωτικοποίηση περιφερειακών αεροδρομίων και για την μεταφορά του ποσοστού του ΟΤΕ που κατέχει το δημόσιο στο ΤΑΙΠΕΔ.
19. Επόμενη σύμπτωση των δύο προτάσεων παρατηρούμε στην «κατάργηση επιχορηγήσεων του πετρελαίου για τους αγρότες και εφαρμογή καλύτερων προϋποθέσεων, προκειμένου να καταργηθούν οι δαπάνες των επιχορηγήσεων για το πετρέλαιο θέρμανσης στον προϋπολογισμό του 2016».
Διαφορές ανάμεσα στις δύο προτάσεις υπάρχουν στο ζήτημα των στρατιωτικών δαπανών, όπου η κυβερνητική πρόταση κάνει λόγο για «μείωση των αμυντικών δαπανών κατά 100 εκατ. ευρώ το 2015 και 200 εκατ. το 2016, μέσω στοχευμένων κινήσεων, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των προμηθειών αλλά και του προσωπικού», ενώ η πρόταση των θεσμών μιλάει για «μείωση των αμυντικών δαπανών κατά 400 εκατ. ευρώ με μια στοχευμένη ομάδα ενεργειών όπως ο περιορισμός του προσωπικού όσο και των εξοπλιστικών προγραμμάτων».
Επίσης, στην κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνεται «αύξηση του φορολογικού συντελεστή για το τονάζ και κατάργηση του ειδικού φορολογικού καθεστώτος για την ναυτική βιομηχανία», χωρίς περαιτέρω επεξηγήσεις ή δεσμεύσεις.
Κατά τα άλλα η κυβερνητική πρόταση προβλέπει και μηχανισμό «Αυτόματης Μνημονιακής Προσαρμογής»: «Θα επεξεργαστούμε ορισμένα μέτρα επανόρθωσης σε περίπτωση δημοσιονομικού κενού και θα αφορούν: Πρώτον, αύξηση του φορολογικού συντελεστή για έσοδα από ενοίκια, για ετήσιο εισόδημα κάτω από 12.000 ευρώ στο 15% (από 11%), με επιπλέον έσοδα 160 εκατ. ευρώ και αύξηση στο 35% (από 33%) για ετήσια έσοδα άνω των 12.000 ευρώ, με στόχο επιπλέον έσοδα 40 εκατ. ευρώ, δευτερο ο φορολογικός συντελεστής για επιχειρήσεις θα αυξηθεί κατά μία ποσοστιαία μονάδα (π.χ. στο 29% από 28%), κάτι το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα επιπλέον έσοδα 130 εκατ. Ευρώ».
Πρόκειται για σύντμηση εκτεταμένου άρθρου του Παναγιώτη Μαυροειδή στην ιστοσελίδα Pandiera.gr. Επιμέλεια: Αρχοντούλα Βαρβάκη.
