Η καταδίκη σε θανατική ποινή του πρώτου δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου της Αιγύπτου Μοχάμεντ Μόρσι επιβεβαιώνει τον αυταρχικό, ολοκληρωτικό χαρακτήρα της χούντας που ανέλαβε την εξουσία μετά το πραξικόπημα του Ιουλίου του 2013.
της Ιωάννας Καρδαρά
Σε θάνατο καταδικάστηκε από δικαστήριο του Καΐρου ο ισλαμιστής πρώην πρόεδρος της Αιγύπτου Μοχάμεντ Μόρσι. Ο Μόρσι, ο οποίος ανατράπηκε από το στρατό το 2013, κρίθηκε ένοχος για τη διαρροή κρατικών μυστικών, για τη συμμετοχή του στα βίαια επεισόδια στη διάρκεια της εξέγερσης το 2011, για συνωμοσία και για αποδράσεις από φυλακές της χώρας.
Εκτός από τον Μόρσι, στην εσχάτη των ποινών καταδικάστηκαν και άλλοι 100 κατηγορούμενοι, μέλη των Αδελφών Μουσουλμάνων, μεταξύ των οποίων και μια γυναίκα. Ανάμεσα στους καταδικασμένους είναι και ένας εκ των ηγετών της Αδελφότητας, ο Καϊράτ ελ Σατέρ, και 15 άλλα ηγετικά πρόσωπα.
Όπως είθισται στην Αίγυπτο για τις περιπτώσεις της θανατικής ποινής, ο δικαστής παρέπεμψε την απόφαση για τον Μόρσι και τους άλλους κατηγορούμενους στον ανώτατο θεολόγο της χώρα, το μουφτή, για να δώσει τη δική του γνώμη, η οποία δεν είναι δεσμευτική.
Έτσι η διαδικασία, μετά την πρόταση του μουφτή, θα επαναληφθεί στις 2 Ιουνίου.
Πριν από την ανάγνωση της απόφασης ο αιγύπτιος πρώην πρόεδρος, καθισμένος σε ειδικό κλουβί μέσα στην αίθουσα του δικαστηρίου και φορώντας την μπλε στολή των φυλακισμένων, ύψωσε τις γροθιές του στον αέρα.
Την απόφαση του δικαστηρίου καταδίκασε ο αξιωματούχος της Αδελφότητας Αμρ Νταράγκ, ο οποίος ζήτησε από τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει δράση.
«Πρόκειται για πολιτική ετυμηγορία, για ένα έγκλημα που θα διαπραχθεί και θα πρέπει να ανακληθεί από τη διεθνή κοινότητα» δήλωσε στο Ρόιτερς ο Νταράγκ, ο συνιδρυτής του κόμματος Ελευθερίας και Δικαιοσύνης, πολιτικού βραχίονα της ισλαμιστικής οργάνωσης.
Υπενθυμίζεται ότι ο πρώην ηγέτης του κράτους της Βόρειας Αφρικής εκτίει ήδη ποινή 20 ετών μετά την καταδίκη του στις 21 Απριλίου για κατηγορίες που αφορούσαν εμπλοκή του στη δολοφονία διαδηλωτών τον Δεκέμβριο του 2012.
Ο Μόρσι και οι σύντροφοί του –μεταξύ των οποίων τα ηγετικά στελέχη της ισλαμικής οργάνωσης Μοχάμεντ Μπελτάγκι και Εσάμ Εριάν– κρίθηκαν υπαίτιοι της καταστολής διαδηλωτών, απαγωγών και βασανιστηρίων σε βάρος ακτιβιστών τής τότε αντιπολίτευσης. Απαλλάχθηκαν ωστόσο από την κατηγορία της ηθικής αυτουργίας σε δολοφονίες αντιφρονούντων, κάτι που θα επέφερε τη θανατική τους καταδίκη. Ωστόσο η απόφαση δεν ικανοποίησε τους συγγενείς των θυμάτων. Συγκεκριμένα ένας από τους δικηγόρους είχε σχολιάσει: «Αυτή η δικαστική απόφαση είναι κατ’ εμέ πειστική, αλλά όχι και για την αθώωση του κατηγορουμένου ως προς την κατηγορία της συμμετοχής στη θανάτωση των θυμάτων, όπως του δημοσιογράφου Αμπού Ντεΐφ και άλλων. Υπό αυτήν την έννοια, η απόφαση δεν είναι ικανοποιητική για τους εκπροσώπους των θυμάτων και τις οικογένειές τους».
Το δικαστήριο ασχολήθηκε στον μεγαλύτερο βαθμό με τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2012.
Οι ισλαμιστές χαρακτήρισαν «φάρσα» την απόφαση, ενώ όπως είχε γίνει γνωστό οι κατηγορούμενοι είχαν δικαίωμα να ασκήσουν έφεση.
Την αντίδρασή της στην απόφαση του δικαστηρίου να καταδικάσει σε θάνατο τον ισλαμιστή πρώην πρόεδρο Μοχάμεντ Μόρσι εξέφρασε και η Διεθνής Αμνηστία, η οποία τη χαρακτήρισε παρωδία βασισμένη σε άκυρες διαδικασίες. Η Διεθνής Αμνηστία επισήμανε ότι ζητά την απελευθέρωση του Μόρσι ή την επανάληψη της δίκης σε πολιτικό δικαστήριο.
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καταδίκασε την απόφαση του δικαστηρίου, κάνοντας λόγο για επιστροφή στην αρχαία Αίγυπτο. «Ο εκλεγμένος πρόεδρος από τον αιγυπτιακό λαό δυστυχώς καταδικάστηκε σε θάνατο. Η χώρα επιστρέφει στην αρχαία Αίγυπτο» δήλωσε ο Ερντογάν σε συγκέντρωση στην Κωνσταντινούπολη κατηγορώντας τη Δύση ότι «κάνει τα στραβά μάτια» σχετικά με το πραξικόπημα του 2013 με το οποίο απομακρύνθηκε ο Μόρσι από την εξουσία. Ο Ερντογάν είναι πρώτος ηγέτης χώρας που αντιδρά στη σημερινή απόφαση κατά του Μόρσι.
Βαθιά ανησυχία όμως εξέφρασαν και οι ΗΠΑ για την καταδίκη. «Μας προκαλεί βαθιά ανησυχία ακόμη μια ομαδική καταδίκη σε θάνατο που εκδόθηκε από αιγυπτιακό δικαστήριο, σε βάρος περισσότερων από 100 κατηγορούμενων, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρόεδρος Μόρσι» δήλωσε σήμερα αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ.
Ο εκπρόσωπος του τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε σήμερα ότι η Μέση Ανατολή θα βυθιστεί στην αναταραχή, αν εκτελεστούν στην Αίγυπτο οι θανατικές ποινές που επιβλήθηκαν στον πρώην πρόεδρο Μοχάμεντ Μόρσι και σε άλλα κορυφαία στελέχη των ισλαμιστών.
Ο προεδρικός εκπρόσωπος Ιμπραήμ Καλίν δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στην Άγκυρα πως η Τουρκία θα εργαστεί με την Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αναφορικά με τις καταδίκες και θα προβεί «σε όλα τα απαραίτητα βήματα».
Υπενθυμίζεται ότι ο Μοχάμεντ Μόρσι ήταν ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Αιγύπτου. Ο Μόρσι ανατράπηκε τον Ιούλιο του 2013 με αμερικανοκίνητο πραξικόπημα του τότε στρατάρχη Αμπντελφατάχ Σίσι, ο οποίος στη συνέχεια εξελέγη πρόεδρος της Δημοκρατίας. Το κύμα των διαδηλώσεων εναντίον του ξεκίνησε λιγότερο από ένα χρόνο μετά την εκλογή του, όταν επιδίωξε να διευρύνει τις αρμοδιότητές του με προεδρικό διάταγμα.
Ο Μόρσι ήταν ο τελευταίος μέχρι στιγμής κρίκος σε μια αλυσίδα σκληρών μέτρων του καθεστώτος Σίσι για την ολοσχερή συντριβή της ισλαμικής οργάνωσης, η οποία, ακόμη και επί ημερών του απολυταρχικού καθεστώτος Μουμπάρακ, διατηρούσε ορισμένα περιθώρια νόμιμης έκφρασης και δράσης. Εκατοντάδες μέλη και οπαδοί της οργάνωσης έχουν καταδικαστεί σε θάνατο με συνοπτικές δικαστικές διαδικασίες, γεγονός που σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη «είναι χωρίς προηγούμενο στη σύγχρονη ιστορία».
