του Λεωνίδα Βατικιώτη
Χωρίς τυμπανοκρουσίες και δημόσιες επιθέσεις το διεθνές κεφάλαιο δημιουργεί τους όρους που θα επιβάλλουν τη συμμόρφωση και την πειθάρχηση της επόμενης κυβέρνησης, πιθανότατα του ΣΥΡΙΖΑ. Η άνοδος των αποδόσεων του 10ετούς ομολόγου σε επίπεδα άνω του 10% και του 3ετούς ομολόγου, που εκδόθηκε από την κυβέρνηση Σαμαρά πέρυσι, σε επίπεδα άνω του 14%, σημαίνουν ότι οι πόρτες των αγορών είναι αυτή τη στιγμή ερμητικά κλειστές. Τυχόν σχέδια που στηρίζονται σε διεθνείς εκδόσεις ομολόγων για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της κυβέρνησης αυτή τη στιγμή είναι ανεφάρμοστα. Οι αγορές επομένως, κι επειδή αυτό ακούγεται απρόσωπο τα πολιτικά κέντρα που βρίσκονται από πίσω τους, έχουν διαμορφώσει ήδη τους όρους ώστε στις διαπραγματεύσεις που θα ξεκινήσουν με τους δανειστές την επομένη κιόλας του σχηματισμού της κυβέρνησης, με το Γιούρογκρουπ πιθανώς στις 26 Ιανουαρίου να δίνει το εναρκτήριο λάκτισμα, η Ελλάδα να βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο.
Η αλήθεια ωστόσο είναι ότι τα 7,6 δισ. ευρώ της τρόικας, που αναμένονται για να πληρωθούν υποχρεώσεις ύψους 4,8 δισ. ευρώ που λήγουν το πρώτο τρίμηνο (0,5 τον Ιανουάριο, 2,1 τον Φεβρουάριο και 2,2 δισ. ευρώ τον Μάρτιο), δεν αποτελούν τη μοναδική λύση για την επόμενη κυβέρνηση. Ανοιχτός για παράδειγμα παραμένει ο δρόμος του εσωτερικού δανεισμού μέσω έκδοσης εντόκων γραμματίων, για να μείνουμε μόνο στις πιο ήπιες και καθόλου συγκρουσιακές λύσεις.
Το ύψος των σχετικών εκδόσεων έφτασε τα 47,01 δισ. ευρώ το 2012, τα 44,7 δισ. το 2013 τα 40,6 δισ. το 2014 (με βάση εκτιμήσεις), ενώ για το 2015 αναμένεται να μειωθεί το σχετικό ποσό στα 38 δισ. ευρώ. Γιατί επομένως να μη φτάσει εκεί που ήταν το 2012; Ο μόνος λόγος είναι ότι δεν το εγκρίνει η τρόικα.
Η απορρόφηση των εντόκων για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών που θα κρίνει ως νόμιμες και θεμιτές να πληρωθούν η επόμενη κυβέρνηση μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: Πρώτο, μέσω των τραπεζών. Συνέπειες στη συνολική ρευστότητα της οικονομίας δεν θα υπάρχουν γιατί ούτως ή άλλως οι κρουνοί των δανείων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά παραμένουν κλειστοί. Ο δεύτερος τρόπος είναι μέσω των αποταμιευτών. Να απευθυνθεί δηλαδή το ελληνικό δημόσιο στους καταθέτες με ένα ελκυστικό επιτόκιο, δηλαδή ανώτερο του τραπεζικού (προφανώς… ευκολάκι λόγω του γεγονότος ότι τα επιτόκια καταθέσεων αν δεν είναι τότε τείνουν στο μηδέν) και να μαζέψει όλο το εναπομείναν ρευστό της αγοράς. Το μόνο πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση είναι πως οι αγαπητοί μας τραπεζίτες θα αποδεικνύονταν για μια ακόμη φορά… γυμνοί, παρότι έχουν στραγγίξει τον δημόσιο κορβανά επί επτά ολόκληρα χρόνια. Σε κάθε περίπτωση, το πρόβλημα στην περίπτωση του εσωτερικού δανεισμού είναι των τραπεζιτών. Όχι του Δημοσίου…
