των Χρήστου Αβραμίδη, Μαρίας Γραμμένου
Στις 7 Νοεμβρίου του 2013 το ελληνικό κράτος επέλεξε να δώσει μία εικόνα της Ελλάδας την οποία είχαμε ζήσει στις κραυγές του απολυμένου και στο θόρυβο των χημικών που έπεφταν στους ελληνικούς δρόμους. Αυτή όμως η εικόνα θα ταξιδέψει σε ολόκληρο τον κόσμο και θα μείνει μια για πάντα στην ιστορία. Σαν άλλες δυνάμεις κατοχής, εκατοντάδες αστυνομικοί κάθε ειδικότητας θα περικυκλώσουν το Ραδιομέγαρο της ΕΡΤ και θα διακόψουν την εκπομπή, καταλαμβάνοντάς το από τους νόμιμους εργαζόμενούς του, αυτούς που πέρασαν τη ζωή τους σε αυτό το κτήριο, που σε μία ημέρα έμαθαν ότι ξαφνικά χάνουν τη δουλειά τους. Αυτούς που έμειναν όρθιοι πέντε μήνες και δούλευαν για να στέλνουν παντού το μήνυμα της πολιτικής ανυποκοής: Το μήνυμα ότι η ΕΡΤ είναι εδώ και είναι πολύ πιο νόμιμη από τον Σαμαρά και τον Βενιζέλο. Και φυσικά πολύ πιο νόμιμη από αυτές τις ένστολες συμμορίες που κατέλαβαν το Ραδιομέγαρο, αυτές τις διμοιρίες με τα χακί που εδώ και μερικά χρόνια δέρνουν όποιον αντιστέκεται. Κουκουλοφόροι αστυνομικοί ανέλαβαν να καταγράψουν με βίντεο τις εγκαταστάσεις, τη στιγμή που οι αγωνιζόμενοι εργαζόμενοι περνούσαν τη νύχτα στη ΓΑΔΑ σαν κοινοί εγκληματίες. Μερικές βδομάδες μετά η κυβέρνηση ξηλώνει το σήμα της ΕΡΤ και στη θέση του τοποθετεί το Ν, αρχικό γράμμα της ΝΕΡΙΤ.
Αλλά σε αυτό το παιχνίδι η κυβέρνηση και η τρόικα έχουν έναν εχθρό πολύ ισχυρότερο απ’ ό,τι περίμεναν. Ίσως νόμιζαν ότι ξεμπέρδεψαν, αλλά οι αγωνιζόμενοι είχαν αντίθετη άποψη. Αμέσως νοικιάζουν γραφεία απέναντι απ’ το κτήριο και εκπέμπουν κανονικό σήμα. Οι αθηναίοι συνάδελφοι ταξιδεύουν στην Θεσσαλονίκη όπου πλέον η φωνή της ΕΡΤ θα εκφράζεται στην τηλεόραση αποκλειστικά από την ΕΡΤ3.
Αυτοδιαχειριζόμενες ομάδες περιφρούρησης των πομπών γυρίζουν την Ελλάδα και τοποθετούν παντού κεραίες, έτσι που σιγά σιγά, 17 μήνες μετά το κλείσιμο κι ένα χρόνο μετά τα ΜΑΤ στο Ραδιομέγαρο, ένα πολύ μεγάλο μέρος της Ελλάδας να μπορεί ξανά να δει την ΕΡΤ. Τελευταίο κρούσμα αυτής της νόμιμης ανομίας η Θεσσαλονίκη, όπου οι κάτοικοί της εδώ και μερικές μέρες μπορούν ξανά να παρακολουθήσουν την ΕΡΤ3 στην τηλεόρασή τους.
Ας δώσουμε, όμως το λόγο στους πρωταγωνιστές αυτού του αγώνα. Μιλήσαμε με τον Νίκο Τσιμπίδα από την Αθήνα, εργασιακό εκπρόσωπο, που κράτησε το μικρόφωνο στις τελευταίες στιγμές πριν από την εκκένωση κι επιπλέον συζητήσαμε με τον Στέλιο Νικητόπουλο, «κολόνα» της αυτοδιαχειριζόμενης ΕΡΤ3 στη Θεσσαλονίκη και εκλεγμένο στο ΔΣ της ΕΣΗΕΜΘ, που όμως παραιτήθηκε μερικές μέρες πριν σε ένδειξη διαμαρτυρίας προς την πλειοψηφία επειδή αρνείται να εφαρμόσει απόφαση συνεδρίου για τη στήριξη του αγώνα της ΕΡΤ.
– Για ποιο λόγο η κυβέρνηση έκανε την επιλογή να καταλάβουν τα ΜΑΤ το ραδιομέγαρο της ΕΡΤ στην Αθήνα τη συγκεκριμένη ημέρα, στις 7 Νοεμβρίου;
Νίκος Τσιμπίδας (Ν.Τ.): Ήταν μία περίοδος κατά την οποία η κυβέρνηση είχε στερέψει από επιλογές. Ήταν μονόδρομος κάποια στιγμή να προχωρήσει και στην καταστολή. Είμαστε σίγουροι ότι επέλεξαν εκείνη την ώρα, διότι όλες αυτές οι ενέργειες ιστορικά γίνονται πάντα ξημερώματα καθώς δεν τις αντέχει το φως της ημέρας.
– Ποια ήταν η στάση των συνδικαλιστικών ηγετών σε αυτόν τον πολύμηνο αγώνα των εργαζομένων της ΕΡΤ;
Ν.Τ.: Είναι μεγάλο μάθημα αυτό για τον τρόπο που διεξαγόταν ο συνδικαλισμός. Νομίζω ότι έχουμε πάρα πολλά πράγματα να διδαχτούμε απ’ όλη αυτή την κατάσταση και από τον τρόπο με τον οποίο τρέξαμε αυτό τον αγώνα. Νομίζω ότι δόθηκε σε ό,τι ονομάζουμε γενικότερα συνδικαλισμό βάσης και μια διαφορετική συνδικαλιστική πρακτική. Ιδίως στην περιφέρεια και στη Θεσσαλονίκη, που έχει προχωρήσει πολύ, υπάρχουν διαδικασίες από τα κάτω με γενικές συνελεύσεις οι οποίες αποφασίζουν για τα πάντα, με συμμετοχή και των αλληλέγγυων. Η Αθήνα έχει μείνει αρκετά βήματα πίσω. Αυτόν το δρόμο θα πρέπει πλέον να ακολουθούμε.
– Ποιος νομίζεις ότι πρέπει να είναι ο ρόλος των αλληλέγγυων που έχουν συμμετάσχει με διάφορες μορφές στον αγώνα;
Ν.Τ.: Οι άνθρωποι που έχουν σταθεί στο πλάι μας εμπράκτως όλο αυτό το διάστημα είναι πάρα πολλοί. Θεωρώ ότι αυτή η ενσωμάτωση θα πρέπει να αποτυπωθεί σε μια πιο συγκροτημένη σχέση, να συμβαίνει με μία και ενιαία μορφή σε όλο το μέτωπο του αγώνα. Χωρίς τους ανθρώπους αυτούς που έχουν σταθεί δίπλα μας δεν θα μπορούσαμε να έχουμε καταφέρει τόσα πολλά πράγματα ιδιαίτερα ζωτικά.
Στέλιος Νικητόπουλος (Σ.Ν.): Είναι πάρα πολύ σημαντικός ο αγώνας των αλληλέγγυων. Δεν τους ξεχωρίζουμε από εμάς που ήμασταν εργαζόμενοι την 11η Ιουνίου. Με τη δική τους συμβολή κρατάμε ζωντανή την ΕΡΤ. Ανήκουν στο κίνημα, είναι αναπόσπαστο κομμάτι. Και δεν είναι πια απλώς αλληλέγγυοι, είναι ΕΡΤ.
– Πώς οραματίζεστε το αίσιο τέλος; Υπάρχουν κάποια σημαντικά ζητήματα, όπως ο τρόπος ορισμού του μελλοντικού διευθυντή, η ύπαρξη διαφημίσεων ή η χρηματοδότηση της ΕΡΤ σε περίπτωση επαναλειτουργίας.
Ν.Τ.: Η ΕΡΤ που θα υπάρχει μετά την επαναλειτουργία δεν θα έχει καμία σχέση με την ΕΡΤ πριν από την 11η Ιουνίου ή με τα μορφώματα της ΔΤ και της ΝΕΡΙΤ. Οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν μεγαλύτερο ρόλο. Η κοινωνία θα πρέπει να έχει βρει τρόπο, να έχει θεσμοθετήσει την παρουσία της και να έχει λόγο, αλλά και να μπορεί να κάνει προτάσεις οι οποίες θα εισακούγονται. Όλα αυτά θα πρέπει να τα δούμε. Να προχωρήσουμε σε μια λειτουργία που θα είναι ανοιχτή, συλλογική, συμμετοχική. Και αυτό είναι ένα από τα θετικά που πρέπει να κρατήσουμε από τον καιρό της αυτοδιαχείρισης.
Σ.Ν.: Το αίσιο τέλος για την ΕΡΤ θα είναι να συνεχίσει να λειτουργεί ελεύθερη, αυτοδιαχειριζόμενη ΕΡΤ.
– Ποια θα ήταν η στάση προς μια θεσμική (από τα πάνω) παρέμβαση για να πραγματωθεί αυτή η ΕΡΤ που περιγράψατε μόλις;
Ν.Τ.: Καμία εξουσία δεν θέλει τη συλλογικότητα, τη συμμετοχικότητα, το άνοιγμα στην κοινωνία και θυμάται την αλληλεγγύη μόνο και όταν… Ας θυμηθούμε πώς χρησιμοποίησε την αλληλεγγύη αυτή η κυβέρνηση: τη χρησιμοποίησε μόνο για να τη βάλει ως όνομα σε ένα φόρο. Αυτά τα πράγματα πρέπει να απαιτηθούν από τα κάτω, αυτή η απαίτηση πρέπει να είναι σθεναρή, ώστε να υποχρεωθεί η όποια εξουσία να προχωρήσει σε μια τέτοια θεσμοθέτηση του ρόλου της κοινωνίας.
Σ.Ν.: Το θέμα της ΕΡΤ δεν μπορεί να λυθεί χωρίς να έχουν γνώμη οι άνθρωποι που έχουν κρατήσει ζωντανή την ΕΡΤ. Γι’ αυτό λοιπόν, ένα τέτοιο θέμα δεν μπορεί να λυθεί μόνο από ψηλά. Θα υπάρξει μια πολιτική λύση, η οποία όμως θα προκύψει από τη λαϊκή ετυμηγορία.
– Τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην ελεύθερη ΕΡΤ; Ποια είναι η κατάσταση μετά τους τόσους μήνες αγώνα;
Σ.Ν.: Η ΕΡΤ δεν είναι πλέον ένας οργανισμός, έχει μετατραπεί σε κίνημα. Τόσους μήνες τώρα, 17 συνολικά, παράγεται η ψυχή μας, είναι ο αγώνας μας για ελευθερία, δημοκρατία… Δεν είναι μόνον εργασιακός αγώνας, είναι ένας αγώνας εναντίον των βιαστών της δημοκρατίας, εκείνων που έριξαν μαύρο όχι μόνο στην ΕΡΤ αλλά και στην κοινωνία. Κρατάμε την ΕΡΤ ζωντανή και σύντομα θα ανεβούν όλοι οι πομποί, θα μπει σε όλα τα σπίτια η ΕΡΤ.
– Ποιες διαφορές υπάρχουν στο τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό πρόγραμμα που παράγει η ΕΡΤ τώρα σε σχέση με την ΕΡΤ πριν από την 11η Ιουνίου;
Σ.Ν.: Αντιλαμβανόμαστε τον αγώνα που δίνει η κοινωνία και σαν δικό μας αγώνα. Είναι κοινός ο αγώνας με όλους τους συμπολίτες μας που πλήττονται από τη μνημονιακή πολιτική, από μια συμμαχία καναλαρχών με την κυβέρνηση, που είχε γίνει για να διασωθούν οι ίδιοι από την κρίση και να φορτωθεί τα βάρη ο λαός. Στην αυτοδιαχείριση θα κάνεις αυτό που δεν θα σου ζητήσει κανένας. Θα κάνεις πάντα το κάτι παραπάνω και η διαφορά είναι ότι αισθανόμαστε το καθήκον να αντισταθούμε απέναντι σε αυτή τη συμμαχία των ολιγαρχών με την κυβέρνηση και τη συστηματική τους προσπάθεια διασποράς φόβου μέσα από τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Νιώθουμε ότι είμαστε σε πόλεμο.
