του Μιχάλη Ψύλου
Ηταν αρκετός ένας αγώνας ποδοσφαίρου μεταξύ της Σερβίας και της Αλβανίας, για να καταρρεύσει η επίπλαστη εικόνα της «συμφιλίωσης» και της «περιφερειακής συνεργασίας» στα Δυτικά Βαλκάνια, που τόσο τεχνηέντως κατασκευάζουν τα τελευταία χρόνια Γερμανοί και Αμερικανοί στην πάλαι ποτέ «πυριτιδαποθήκη» της Ευρώπης.
Σερβία και Αλβανία βρέθηκαν στα πρόθυρα σκληρής σύγκρουσης όταν στις 14 Οκτωβρίου -στη διάρκεια ποδοσφαιρικού αγώνα στο Βελιγράδι ανάμεσα στις εθνικές ομάδες των δύο χωρών για τα προκριματικά του Γιούρο 2016- πέταξε πάνω από το γήπεδο με ένα τηλεκατεθυνόμενο αεροπλανάκι ένας χάρτης της «Μεγάλης Αλβανίας», όπου περιλαμβανόταν το Κόσοβο, τμήματα της ΠΓΔΜ , το Μαυροβούνιο αλλά και ελληνικά εδάφη (Κέρκυρα, Ήπειρος, Δυτική Μακεδονία).
Λόγω της έντασης αναβλήθηκε για τον Νοέμβριο η προγραμματισμένη για την περασμένη Τετάρτη επίσημη επίσκεψη στο Βελιγράδι του αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα -η πρώτη επίσκεψη αλβανού ηγέτη στη σερβική πρωτεύουσα από το… 1946!
Το επεισόδιο κάθε άλλο παρά τυχαίο ήταν. Οι Σέρβοι υποστηρίζουν μάλιστα ότι οργανώθηκε με πρωτοβουλία του αδελφού του αλβανού πρωθυπουργού που ήταν στο γήπεδο. Τα Τίρανα ξεδιπλώνουν τις μεγαλοαλβανικές εθνικιστικές βλέψεις τους βλέποντας στη Σερβία να υπάρχει μια γερμανόδουλη πολιτική ηγεσία, που ικετεύει απλώς την ένταξη στην ΕΕ και δίνοντας ό,τι ανταλλάγματα ζητούν οι ισχυροί ευρωπαίοι ηγέτες.
Οι ρίζες της αντιπαράθεσης των δύο χωρών βρίσκονται φυσικά στο Κόσοβο, το οποίο οι Σέρβοι θεωρούν λίκνο του έθνους τους. Η μονομερής ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου μετά τον πόλεμο του ΝΑΤΟ στη Σερβία το 1999 και η διεθνής αναγνώριση της ανεξαρτησίας του από πολλές χώρες έχει φτάσει πλέον σε κρίσιμη φάση. Το ανεξάρτητο Κόσοβο αποδεικνύεται καθημερινά ότι δεν μπορεί να σταθεί οικονομικά ως βιώσιμη χώρα και αργά ή γρήγορα θα ενσωματωθεί στην Αλβανία. Είναι άλλωστε εντελώς άνευ νοήματος η ύπαρξη δύο αλβανικών κρατών και μάλιστα γειτονικών
Η γερμανόδουλη ηγεσία του Βελιγραδίου συμφώνησε πάντως να αποδεχτεί την ανεξαρτησία του με αντάλλαγμα την ένταξη της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπροσθέτως αποτελεί αφέλεια ή υποκρισία να περιμένει κανείς ότι οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ ή του Μαυροβουνίου δεν θα διεκδικήσουν -δυναμικά, αν παραστεί ανάγκη- να πετύχουν κι αυτοί ό,τι ήδη κέρδισαν οι Αλβανοί του Κοσόβου. Οι βίαιες αντιδράσεις κατά των Σέρβων μετά τον αγώνα, στις αλβανόφωνες περιοχές της ΠΓΔΜ , αλλά και στα Σκόπια, όπως επίσης στο Κόσοβο και το Μαυροβούνιο, αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Αλβανοί εθνικιστές από το Αργυρόκαστρο και το γειτονικό Λαζαράτι εξαπέλυσαν επίσης επιχείρηση εκφοβισμού στο ελληνικό κεφαλοχώρι της Δερβίτσανης, προκαλώντας και περιορισμένες καταστροφές, χωρίς η αλβανική κυβέρνηση να καταδικάσει τα γεγονότα.
Η Γερμανία, που θέλει να εδραιώσει την κυριαρχία της και στις δύο βαλκανικές χώρες υποσχόμενη την ένταξή τους στις δομές της ΕΕ, παρενέβη για να κατευνάσει τα πάθη. Λέγεται μάλιστα ότι με παρέμβαση της Άνγκ. Μέρκελ επιλέχθηκε η λύση της αναβολής και όχι της ματαίωσης της επίσκεψης Ράμα στο Βελιγράδι.
Οι αντιδράσεις στις αλβανόφωνες περιοχές σε διάφορες χώρες και η έκρηξη εθνικιστικών παθών έφεραν στο προσκήνιο αλυτρωτισμούς περασμένων δεκαετιών. Δεν είναι λίγοι όσοι εκτιμούν ότι αρκεί μια θρυαλλίδα για να στηθεί και πάλι πολεμικό σκηνικό, όπως το γνωρίσαμε στη δεκαετία του 1990.
