ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΚΛΑΡΝΕΤΑΤΖΗΣ*
Είμαι σίγουρος πως ξέρετε ότι για μας που εργαζόμαστε στο λιανικό εμπόριο οι μέρες των εορτών δεν είναι άγιες, αλλά «άγριες». Στην καλύτερη περίπτωση έχουμε δεκάωρες βάρδιες με τις υπερωρίες να δίνονται ως επιπλέον ρεπό κάπου στο μέλλον, αλλιώς μιλάμε για ατέλειωτες ώρες («όσο μπαίνει κόσμος», «όσο έχει δουλειά», «όσο πάει γενικώς»), απλήρωτης εργασίας υπέρ… δυσπραγούντων κεφαλαιοκρατών. Κι όλα αυτά συνέβαιναν ήδη π.Κ. (προ Κρίσεως).
Φέτος προστέθηκε κι η αφαίρεση μιας Κυριακής. Της πρώτης, γιατί έρχονται πλέον οι εφτά (για πολλές περιπτώσεις κι όλες οι Κυριακές) και τέλος… η κυριακάτικη τεμπελιά των υπαλλήλων. Τα επιχειρήματα περί τόνωσης της αγοράς, ανάπτυξης και καταπολέμησης της ανεργίας είναι ολοφάνερα χονδροειδή ψέματα. Πέρα από το γεγονός ότι αυτό που λείπει για αγορές είναι τα χρήματα, ποια άραγε άτομα δεν είχαν χρόνο να ψωνίσουν αρκετά αυτές τις μέρες με τα καταστήματα ανοιχτά από το πρωί ως το βράδυ; Οι επιβάτες κρουαζερόπλοιων, οι τράνζιτ ταξιδεύοντες αεροπορικώς, τίποτα εξωγήινοι επισκέπτες; Το ότι υπήρξε, γενικώς, κίνηση στην αγορά δεν σημαίνει και καμιά αύξηση του τζίρου που είναι ιδιαίτερα πεσμένος όπως παραδέχονται κι οι ίδιοι οι έμποροι. Αυτό που έγινε είναι ότι οι όποιες αγορές απλώθηκαν περισσότερο χρονικά.
Όσο για την ανεργία, αυτή θα αυξηθεί καθώς θα κλείσουν τα μικρότερα καταστήματα, ενώ τα μεγαλύτερα απλώς θα «τεντώσουν» τα ήδη εξωφρενικά ελαστικά ωράρια των υπαλλήλων τους κι οι όποιες προσλήψεις θα αφορούν θέσεις ημιαπασχόλησης (τύποις, αλλά «κάτσε καμιά ωρίτσα παραπάνω τώρα που έχει δουλειά») με λιγότερο από 300 ευρώ. Και το πιο μακάβριο αστείο είναι ότι η κυβέρνηση μιλάει για κυριακάτικο άνοιγμα με τήρηση των κανόνων της εργατικής νομοθεσίας (όσο νόημα έχει ακόμα αυτή η έκφραση), λες και συνεργεία της Επιθεώρησης Εργασίας θα αλωνίζουν κυριακάτικα τις αγορές καταγράφοντας ποια καταστήματα είναι ανοιχτά και πόσα άτομα εργάζονται για να ελέγξουν μετά αν θα πληρωθούν την προσαύξηση του 75% του μεροκάματου που προβλέπει ο νόμος!
Γι’ αυτό, λοιπόν, προχώρησα στην έκκληση την τελευταία Κυριακή του χρόνου (30 Δεκεμβρίου) να μην αγοραστεί τίποτα, ούτε τσίχλα από περίπτερο που λέει ο λόγος. Ελπίζω να είναι κατανοητό ότι αυτό είναι για το καλό του κοινωνικού συνόλου (εκτός, βέβαια, όσων κάνουν διακοπές σε μέρη όπως το Γκστάαντ κι οι Μπαχάμες). Γιατί οι άθλιες εργασιακές σχέσεις -ημιαπασχόληση, ωρομίσθιο, αποσύνδεση ωραρίου εργασίας από ωράριο λειτουργίας καταστημάτων (αυτό π.χ. σημαίνει ότι μια επιχείρηση μπορεί να βάλει το προσωπικό της να ξεφορτώνει στις 2-4 τα ξημερώματα, χωρίς καμία επιπλέον πληρωμή), ξεκινούν από μας πριν γίνουν κοινός τόπος. Έτσι και για τις Κυριακές είμαστε πάλι τα πρώτα θύματα. Οι μόνοι κερδισμένοι από τη λειτουργία των μαγαζιών και τις Κυριακές είναι οι ιδιοκτήτες μεγάλων αλυσίδων καταστημάτων, καθώς θα αυξήσουν το μερίδιό τους στην αγορά αφού τα μικρά εμπορικά θα εξοντωθούν και θα κλείσουν. Κάθε ευρώ που δόθηκε αυτή την Κυριακή σημαίνει αύξηση της υπερεκμετάλλευσης και της ανεργίας.
Αυτό ήταν το πνεύμα (και εν πολλοίς το γράμμα) της έκκλησης που είχα κοινοποιήσει μέσω του διαδικτύου. Επίσης υπήρξαν οι ανακοινώσεις και τα καλέσματα των σωματείων και των οργανώσεων. Δεν μπορώ να ξέρω ακριβώς την ανταπόκριση. Η εικόνα που έχω από το κέντρο της Θεσσαλονίκης δεν ήταν ευχάριστη, αν και αναμενόμενη. Οι απεργοί ήταν ελάχιστοι κι οι αλληλέγγυοι επίσης. Η συνδικαλιστική ένταξη στον τομέα του εμπορίου ήταν πάντοτε εξαιρετικά χαμηλή και τώρα γίνεται ακόμη πιο ισχνή (ας σκεφτούμε, μάλιστα, τη γενική τάση να απολύονται μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα για να προσληφθούν νεαρά άτομα που μάλλον δεν έχουν ακούσει ποτέ για σωματεία –σε εργασιακό χώρο– κι αισθάνονται τυχερά που «τρύπωσαν» κάπου). Επίσης οι γιορτές (με τη γενική θαλπωρή τους) δεν είναι μέρες εύκολες για κινητοποιήσεις. Υπήρξαν, ακόμη, και σύντροφοι που «συνελήφθησαν» με ψώνια.
Δεν ήρθε, προφανώς (ούτε και προχτές), το τέλος του κόσμου. Αλλά ο αγώνας για την υπεράσπιση της κυριακάτικης αργίας τώρα αρχίζει και δεν θα είναι εύκολος. Όπως κι οι υπόλοιποι αυτών των καιρών. Ας ενισχύσουμε λοιπόν τις κινητοποιήσεις κι όχι τα αφεντικά.
* Aντιπρόεδρος του Σωματείου Υπαλλήλων Βιβλίου – Χάρτου Νομού Θεσσαλονίκης
