Μέσα στην εβδομάδα θα ανακοινωθούν τα οριστικά μέτρα που περιλαμβάνονται στο πακέτο ύψους 13,5 δισ. ευρώ τα οποία απαίτησε η τρόικα ως απαραίτητη προϋπόθεση για να απελευθερώσει τη δόση των 31,2 δισ. ευρώ, παύοντας –μέχρι νεωτέρας πάντα– τον θανάσιμο εναγκαλισμό της ελληνικής οικονομίας. Τα ποσά μάλιστα που έχει μπλοκάρει η τρόικα, σύμφωνα με δηλώσεις του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών, Χρ. Σταϊκούρα, είναι πολύ περισσότερα και αγγίζουν τα 43,4 δισ. ευρώ. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται, πέραν των 31,2 δισ. που έπρεπε να είχαν δοθεί από το δεύτερο τρίμηνο, 5 δισ. επιπλέον από το τρίτο τρίμηνο και 7,2 δισ. ευρώ από το τέταρτο. Πρόκειται για χρηματοδοτήσεις που εντελώς αυθαίρετα και κατά παράβαση των συμφωνηθέντων πάγωσαν, οδηγώντας την ελληνική οικονομία στα πρόθυρα της ασφυξίας, έτσι ώστε να καμφθούν πιθανές αντιστάσεις στην επιβολή των νέων μέτρων και η κυβέρνηση να ευθυγραμμιστεί πλήρως με την τρόικα. Ωμός, γκανγκστερικός εκβιασμός ήταν με άλλα λόγια και τίποτε παραπάνω…
του Λεωνίδα Βατικιώτη
Το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των μέτρων (7,8 δισ. ευρώ) θα επιβαρύνει μισθωτούς και συνταξιούχους. Συγκεκριμένα, τα 7,8 δισ. θα προέλθουν από περικοπές σε συντάξεις (4,9 δισ. ευρώ), μισθούς (1,7 δισ.) και επιδόματα (1,2 δισ.). Οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης, τουλάχιστον οι πιο γενναίοι που θα βρουν το κουράγιο να εκτεθούν στα τηλε-παράθυρα, δεν αποκλείεται να καμαρώνουν εμφανίζοντας ως τεκμήριο άσκησης κοινωνικής πολιτικής το γεγονός ότι γλίτωσαν τα επιδόματα των αναπήρων, μέχρι στιγμής τουλάχιστον… Επιπλέον 2 δισ. ευρώ θα προέλθουν από τη φορολογική μεταρρύθμιση και ειδικότερα τον αυξημένο φόρο που θα κληθούν να πληρώσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες λόγω κατάργησης του αφορολόγητου ορίου που απολάμβαναν επί δεκαετίες. Το υπόλοιπο ποσό μέχρι να σχηματιστεί ο μαγικός αριθμός των 13,2 δισ. ευρώ θα προέλθει από περικοπές δημοσίων δαπανών και καταργήσεις υπηρεσιών που θα ανοίξουν τον δρόμο για τις απολύσεις, μέσω διαθεσιμότητας 30.000 δημοσίων υπαλλήλων. Από τα 13,2 δισ. ευρώ, τα 9 δισ. τουλάχιστον θα αφορούν περικοπές που θα γίνουν το 2013, οπότε και αναμένεται να κοπούν οριστικά τα δώρα Χριστουγέννων των 2,5 εκ. συνταξιούχων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και των 700.000 δημοσίων υπαλλήλων.
Παρότι οι κοινωνικές συνέπειες από την εφαρμογή αυτών των μέτρων θα είναι τεράστιες, εξαιρετικά αβέβαιο παραμένει το τελικό τους αποτέλεσμα στη δημοσιονομική ισορροπία, αν κρίνουμε από τις μέχρι τώρα αποκλίσεις που σε σταθερή βάση ανατρέπουν κάθε πρόβλεψη. Μέχρι στιγμής δηλαδή η αυξημένη φορολογία δεν έχει οδηγήσει και σε αυξημένα φορολογικά έσοδα λόγω της ελεύθερης πτώσης των εισοδημάτων. Οι «αστοχίες» φάνηκαν για παράδειγμα πεντακάθαρα στα στοιχεία που έδωσε το υπουργείο Οικονομικών την Πέμπτη σχετικά με την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού κατά το εννιάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου, όπου τα δημόσια έσοδα αποτελούν για μια ακόμη φορά «μαύρη τρύπα», καταγράφοντας υστέρηση της τάξης του 1,3 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που είχε τεθεί. Ακόμη όμως κι αυτά τα 12 δισ. ευρώ του ελλείμματος θα ήταν πολύ περισσότερα αν το Δημόσιο πραγματοποιούσε ακόμη κι αυτές τις (σημαντικά μειωμένες) δαπάνες που είχε υποσχεθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, ύψους 2 δισ. ευρώ κι επίσης αν το Δημόσιο είχε εξοφλήσει τους προμηθευτές του. Μόνο για παράδειγμα ο ΕΟΠΥΥ οφείλει, όπως αποκάλυψε ο πρόεδρός του, 2 δισ. ευρώ. Το έλλειμμα δηλαδή δεν τινάχτηκε στον αέρα επειδή το Δημόσιο συνεχίζει την άτυπη στάση πληρωμών. Μοναδική εξαίρεση σε αυτό τον κανόνα αποτελούν οι πιστωτές, στους οποίους το εννιάμηνο καταβλήθηκαν 10,6 δισ. ευρώ. Καλοπληρωτής αποδεικνύεται επομένως η χρεωκοπημένη Ελλάδα αν πρόκειται για τους δανειστές της…
Αβυσσαλέο ωστόσο αποδεικνύεται το κενό μεταξύ των αρχικών προβλέψεων και των πιο πρόσφατων εκτιμήσεων και σε ό,τι αφορά το δημόσιο χρέος. Το σημείο κλειδί εδώ είναι πως το πλάνο να φτάσει το χρέος στο 120% του ΑΕΠ το 2020 –το όριο βιωσιμότητας– αποδεικνύεται …αεροπλάνο. Έτσι, με βάση στοιχεία του ΔΝΤ που περιλαμβάνονται στη φθινοπωρινή του έκθεση και δόθηκαν στη δημοσιότητα την Δευτέρα 8 Οκτωβρίου, το χρέος το 2013 θα φτάσει το 181,8% του ΑΕΠ (κι όχι στο 167,3% όπως πρόβλεπαν τον Μάρτιο), το 2014 στο 180,2% (κι όχι 160,7%), το 2015 στο 174% (κι όχι 153,1%), το 2016 στο 164,1% (αντί 145,3%) και το 2017 στο 152,8% (αντί του 137,5%). Στο έδαφος αυτής της αποτυχίας το ΔΝΤ εμφανίζεται πρόθυμο μέχρι στιγμής να συναινέσει στην επιμήκυνση του προγράμματος που θα επιτρέψει να μετατεθεί για 2 ή 3 χρόνια αργότερα ο στόχος μείωσης του χρέους στο 120%. Η γενική διευθύντρια του οργανισμού, από το Τόκιο όπου πραγματοποιείται η ετήσια σύνοδος του οργανισμού, εμφανίστηκε δεκτική σε ένα νέο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης που θα περιλαμβάνει μαζί με την επιμήκυνση και πρόσθετη χρηματοδότηση, υπό τον αυστηρό όρο φυσικά να εφαρμόζεται κανονικά το πρόγραμμα των αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων. Κατηγορηματικά αντίθετος σε αυτή την προοπτική εμφανίστηκε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, που απέρριψε κάθε συζήτηση επιπλέον έστω και έμμεσης χρηματοδότησης.
